© Wavebreak Media - creative.belgaimage.be

Wie vindt zichzelf belangrijker dan de wet? De handweigeraar of de huwelijksweigeraar?

"Het is cynisch," schrijft Khalid El Jafoufi van de nieuwe Antwerpse partij D-SA, "op een moment dat moslims het verwijt krijgen dat velen hun geloof boven de wet plaatsen, zijn er politici die op basis van een overtuiging de wet niet naleven." Mogen politici wat burgers niet mogen?

labels
Dieter Telemans
Khalid El Jafoufi
Khalid El Jafoufi is voorzitter van de nieuwe Anwerpse partij Democratisch-Solidair Appél.

Vlaanderen was nog maar net bekomen van een treurig schouwspel rond de ultraorthodoxe Jood Aron Berger, aan wie CD&V meer dan één blauwtje heeft gelopen, of daar is het handjes-schudden-complex alweer. Deze keer neemt ze echter een andere vorm aan, ondanks al het getoeter rond "normen en waarden": een wezenlijk debat over hoe consequent de politiek omgaat met de liberale rechtsstaat. 

Ambtsweigering

Mechels schepen Marc Hendrickx (N-VA), bevoegd voor burgerlijke stand, weigerde het huwelijk te voltrekken van een echtpaar omdat de bruid hem weigerde de hand te schudden. 

Zonder te vervallen in een filosofische discussie over de functionaliteit van het ‘handen schudden’ en het vermeende alleenrecht op ‘respect’ dat daarvan uitgaat, staat het de schepen vrij om een gewetensbezwaar in te roepen, maar mag het Mechelse college in haar totaliteit niet weigeren om het huwelijk te voltrekken.

Trouwen is en blijft immers een onvervreemdbaar grondrecht dat een gemeente niet zomaar mag schenden. En vooralsnog is het geven van een hand géén voorwaarde om te kunnen trouwen. En maar goed ook.

Het was dan ook een grote ontgoocheling om vast te stellen dat de ambtsweigering aanvankelijk ook door de liberale burgemeester Bart Somers (Open VLD) werd verdedigd.  Te meer omdat hij het nodig vond om het echtpaar van ‘gendersegregatie’ te beschuldigen en hen daarmee letterlijk te schande heeft gemaakt. 

Dialoog

Van zijn kartelgenoot Kristof Calvo (Groen) ondervond Somers al evenmin de nodige weerstand. Die geraakte door zijn bestuursambities immers niet verder dan ‘hoop’ op een bemiddelde oplossing.

De dag nadien nam burgemeester Somers dan toch het initiatief om, na het te schande zetten van het echtpaar, uiteindelijk over te gaan tot een bemiddelingsgesprek. De tijd bracht inmiddels raad, want burgemeester Somers keerde terug op zijn felle verdediging van zijn collega Marc Hendrickx en benadrukte dat zijn eerdere uitspraken op gespannen voet stonden met de rechtsstaat.

Het resultaat van de zogenaamd ‘dialoog’ zorgde ervoor dat het betrokken echtpaar uiteindelijk toch kan huwen, maar het biedt allerminst soelaas voor de algemene discussie. Het Mechelse stadsbestuur zou immers vanaf nu voor iedere toekomstige ‘geweigerde hand’ een ‘dialoog’ opstarten waarin ze het betrokken echtpaar tracht te bekeren.

Dit is een verregaande overschrijding van het principe van de Scheiding tussen Kerk en Staat. Het is dan ook ironisch dat uitgerekend een liberale burgemeester niet schijnt te beseffen dat de liberale rechtsstaat de burgers net hoort te vrijwaren van staatsinterventie in haar eigen keuzes met betrekking tot persoonlijke moraal en levensstijl.

Het is ironisch dat uitgerekend een liberale burgemeester zich van zijn meest a-liberale kant heeft laten zien.

Boven de wet

Al even ironisch is de ophef die ontstond over de cijfers van een onderzoek waaruit blijkt dat 10% van de autochtone Vlamingen en 39% van de Turkse Vlamingen hun geloof ‘hoger’ plaatsen dan de wet.

Of religie echter ‘boven’ of ‘onder’ de wet zou staan, is eerder een vraag naar waardeoordelen en morele opvattingen, en dus zodanig subjectief dat het betekenisloos wordt.

Zeker, burgers moeten resoluut respect voor de wet verkiezen daar waar ze in strijd is met religieuze geboden, maar dat betekent niet dat ze ook moeten achten dat de wet ‘boven hun religie staat’.

Politici die zich bekommeren om deze zinloze semantiek, zouden dus beter de hand in eigen boezem steken. Want het aantal mandatarissen dat zichzelf daadwerkelijk boven de wet plaatst is niet meer op één hand te tellen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.