Google wil dat we minder op onze smartphone zitten en daar schuilt een strategie achter

Google ligt wakker van ons digitaal welzijn. Dit is althans wat het bedrijf ons wil doen geloven met de lancering van Android P, de nieuwste versie van het besturingssysteem van smartphones. Waarom? Google kan zich dit permitteren omdat het bedrijf groot is. Misschien te groot. 

Het was  gisteren laat toen ik mijn stuk naar de redactie stuurde. Bij grote events is het gebruikelijk dat we een overzicht maken van de belangrijkste aankondigingen. Maar toen ik Android P zag, viel het me op dat Google de tijdgeest wist te vatten. Google heeft eindelijk door dat we smartphone-moe zijn.

Google ligt wakker van ons "digitaal welzijn"

Google, die ons met YouTube, Gmail en andere apps naar de smartphone doet grijpen, wil dat we minder op onze smartphone zitten. Een tegenstelling. "Google doet dat omdat het zich dit kan permitteren", zegt Frederik De Bosschere. De Bosschere is strateeg bij In The Pocket, een bedrijf dat apps ontwikkelt en technologisch advies geeft. 

Even een zeer herkenbare situatie. U bent thuis met de kinderen aan het spelen en plots komt er een mail binnen. U neemt de smartphone vast, en voor u het weet wordt er heen en weer gemaild en heeft u uw kind uit het oog verloren. Achteraf beseft u dat de mail toch niet zo belangrijk was, maar toch had u instinctief naar uw toestel gegrepen. Zelfs als het geluid af stond ging uw smartphone trillen of kreeg u een melding op uw startscherm.

Mails, sociale media, berichten, al die apps trekken onze aandacht. Google wil daar komaf mee maken. "Digital wellbeing" of digitaal welzijn noemen ze dat bij Google. In het nieuw besturingssysteem kan u alle meldingen afzetten. Meer nog, als u uw toestel met het scherm op tafel legt, krijgt u geen meldingen meer. U kan wel een aantal belangrijke nummers instellen zodat uw toestel rinkelt in geval van nood.  

Te lang op de smartphone? Scherm wordt zwart-wit

En het blijft daar niet bij. In uw instellingen kan u ook de Android Dashboard raadplegen. Op deze pagina komt u te weten hoeveel tijd u op elke app doorbrengt. Bij velen zullen zeer waarschijnlijk sociale media apps hoog in dat lijstje staan. Dit blijkt ook uit de Digimiter van Imec. Maar liefst 56 procent van de Vlamingen vindt dat ze te veel op sociale media zitten. 39 procent zegt dat ze niet zonder smartphone kan. Dat cijfer stijgt ook elk jaar.  

Daarnaast kan u ook in Android P per app een timer instellen. Zit u te lang op Facebook of Instagram? Dan kleurt het icoontje zwart-wit. Dit is slim gezien van Google.  App-ontwikkelaars kiezen altijd voor opvallende kleuren en icoontjes om ons zo veel mogelijk te lokken. Als de kleur weg is, waardoor het icoontje minder opvalt, zullen we minder snel instinctief de app openen. Een derde truuk is een timer die ervoor zorgt dat uw scherm zwart-wit wordt als u te lang op uw smartphone zit. Volgens Google handig voor als u in bed ligt. 

De Bosschere denkt dat Google hiermee een weldoordachte keuze maakt en dat het grote concurrent Apple de loef afsteekt. "Google beseft goed dat we smartphone moe worden." Snijdt het bedrijf dan niet in eigen vel? De Bosschere denkt van niet. "We hebben een piek bereikt. En Google lijkt ook Tristan Harris gelijk te geven. Harris was ooit topman bij Google maar vertrok daar uit onvrede. Hij heeft nu een organisatie opgericht die ons bewust wil maken voor de gevaren van smartphoneverslaving." 

Zullen bedrijven als In The Pocket dit soort evoluties voelen? Want met een marktaandeel van meer dan 80% zal Android P op termijn op de meeste smartphones draaien. "Ik denk dat vooral sociale media apps dit zullen voelen. De apps die wij voor onze klanten ontwikkelen, zijn niet gemaakt om de smartphoneverslaving in de hand te helpen", aldus De Bosschere. Hij ziet hier ook een tendens. "Net zoals Facebook, die wil dat we meer zinvol met elkaar interageren en de oorlog verklaart tegen "fake news", beseft Google dat technologie ons vooral moet dienen, en niet andersom."

We moeten ons geen illusies maken. Google is een winstgevend bedrijf, dus tegenover al die vrijgevigheid staat wel degelijk iets: onze data.

It's the data stupid

Rode draad doorheen de 3 uur durende conferentie was artificiële intelligentie (AI). Vorig jaar zei de CEO van Google Sundar Pichai dat zijn bedrijf zal evolueren van een "mobile first" naar een "AI first".  Alles wat het bedrijf nu doet, zal door de AI-molen passeren. Soms voelt het aan als een gimmick, een marketingtruc, maar als je ziet welke stappen Google de laatste jaren heeft genomen op het vlak van AI wil ik dat best geloven. Google wil ook anderen helpen. Het stelt met Tensorflow AI-platformen ter beschikking van ontwikkelaars om toepassingen te ontwikkelen. 

"Daarnaast heeft het bedrijf gisteren ook Machine Learninig Kit voorgesteld. Een platform om ontwikkelaars zoals wij te helpen bij de ontwikkeling van AI-toepassingen voor apps", zegt De Bosschere. 

Als we dit allemaal oplijsten moeten we ons de vraag stellen: waarom is Google zo genereus? We moeten ons geen illusies maken. Google is een winstgevend bedrijf, dus tegenover al die vrijgevigheid staat wel degelijk iets: onze data. Hoe meer we toepassingen van Google  gebruiken, hoe meer we prijsgeven, dus hoe meer data het bedrijf van ons bijhoudt.

De uitleg van Google is dat al die data maar één doel hebben: ons diensten op maat aanbieden. Zoekt u in Google Maps een restaurant? Dan zal Google op basis van uw zoekgeschiedenis u de beste resultaten aanbieden. Bekijkt u filmpjes op Youtube? Dan krijgt u reclame op maat. 

Dus rest ons de vraag. Is dit iets wat we met zijn allen willen? Onze gegevens vrijgeven aan een bedrijf dat op dit moment ons leven zodanig bepaalt? Het lijkt erop dat we geen andere keuze hebben, want Google zal niet snel verdwijnen. Of zoals technologiecriticus Andrew Keen mij en aantal dagen geleden zei. "Het goede aan het schandaal rond Facebook is dat de mensen nu eindelijk wakker zijn geschoten."