Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Anti-Iraanse sjiitische partij wordt de grootste na verkiezingen in Irak

De partij van de moslimgeestelijke en voormalig militieleider Muqtada al-Sadr laat de pro-Iraanse lijst en die van huidig premier Haydar al-Abadi achter zich. Toch is het niet zeker dat al-Sadr Irak gaat leiden, want hij moet nog een coalitieregering kunnen vormen.

Zaterdag werden in Irak de eerste parlementsverkiezingen gehouden sinds de militaire nederlaag van de terreurgroep IS. De huidige gematigde premier Haidar al-Abadi die zowel overweg kan met de VS als met Iran, wou de pluimen daarvoor op zijn hoed steken, maar de kiezers beslisten anders.

Met bijna alle stemmen geteld in 10 van de 18 provincies staat de partij van voormalig militieleider Muqtada al-Sadr verrassend aan de leiding. Al-Sadr kon blijkbaar veel jonge kiezers overtuigen door zijn aanhoudende kritiek op het economisch wanbeleid en de corruptie in het land.

Volgens voorlopige resultaten zou zijn lijst met 54 van de in totaal 329 zetels in het parlement de grootste worden. Op de tweede plaats met 47 zetels komt de partij van Hadi al-Amiri, de leider van de beruchte sjiitische milities die veel van de strijd gevoerd hebben tegen IS en die de steun genoot van buurland Iran.

De partij van premier Abadi zou pas de derde worden met 42 zetels. Dan gaapt er een brede kloof tot de 25 zetels van voormalig premier Nouri al-Maliki, de man die moest opstappen nadat IS een derde van Irak veroverd had.

90 dagen voor een regering

U merkt het: niemand heeft voldoende zetels en er zal dus een coalitieregering gevormd moeten worden. Volgens de grondwet moet dat binnen 90 dagen, zoniet komen er nieuwe verkiezingen.

Muqtada al-Sadr kwam zelf niet op bij de verkiezingen en zal dus geen premier worden, maar hij kan wel een kandidaat naar voor schuiven. Al-Sadr komt uit een belangrijke familie van sjiitische ayatollahs die in het verleden in het geweer kwamen tegen het regime van Saddam Hoessein. Twaalf jaar geleden leidde de Mahdi-militie van al-Sadr een strijd met het Iraakse leger en met de Amerikaanse en Britse troepen in het land.

Vandaag noemt al-Sadr zich een Iraaks nationalist en kant hij zich zowel tegen de invloed van de VS als die van Iran in Irak. Als lagere sjiitische geestelijke wil hij een coalitie sluiten met de communistische partij om die neutrale houding vorm te geven en de corruptie aan te pakken.

Iran moet niet weten van al-Sadr en hoopt dat er in Irak een coalitie komt tussen de pro-Iraanse lijst van al-Amiri en de partij van ex-premier al-Maliki. De machtsstrijd tussen de politieke blokken in Irak en hun al dan niet buitenlandse broodheren is dus nog zeker niet voorbij. Evenmin is het uitgesloten dat huidig premier al-Abadi alsnog een coalitie op de been brengt, maar die zal het niet makkelijk hebben om het evenwicht te bewaren nu de VS en Iran blijkbaar weer op ramkoers zitten.