© Hanneke Wetzer - creative.belgaimage.be

Internationaal Energie Agentschap pleit voor zuinige airco's

De vraag naar airco’s zal de volgende decennia exploderen. Daarom is het zaak om veel zuinigere en betere toestellen op de markt te brengen. Want anders is er tegen 2050 zoveel extra energie nodig als Europa, Japan en de Verenigde Staten samen verbruiken. Dat staat in een nieuw rapport van het Internationaal Energie Agentschap.

We staan er nog nauwelijks bij stil. Maar de airco heeft de industrielanden in geen tijd veroverd. In de meeste kantoren, openbare gebouwen, auto’s en huizen draaien de airco’s in de zomer op volle toeren alsof we anders ter plekke zouden smelten. Momenteel zijn er zo’n 1,6 miljard stuks. In landen als Japan en de Verenigde Staten heeft 90 procent van de huishoudens airconditioning. Maar de ontwikkelingslanden maken een inhaalbeweging, zeker groeilanden als India, China en Indonesië. Tegen 2050 verwacht het Internationaal Energie Agentschap (IEA) dat er 5,6 miljard airco’s zijn.

Slokop airco

Door die groei zal volgens het IEA wereldwijd de vraag naar energie voor koeling verdrievoudigen. Dat is zoveel nieuwe elektriciteit als Japan, Europa en de Verenigde Staten vandaag gebruiken. “De airco is echt één van de blinde vlekken in het energiebeleid.” zegt topman Fatih Birol hierover, “we moeten daarom een strategie uitwerken die spoort met de klimaatdoelen van het Verdrag van Parijs.” Zo is de CO2 uitstoot ten gevolge van de koeling sinds 1990 verdrievoudigd tot 1.113 miljoen ton. Om maar te zwijgen van de luchtverontreiniging door steenkoolcentrales die elektriciteit produceren.

De airco is één van de blinde vlekken in het energiebeleid.

Fatih Birol, Internationaal Energie Agentschap

Daarom moeten de toestellen veel zuiniger gaan draaien, vindt Birol. Ook de nieuwe doen het vaak heel matig. Er zijn ook grote verschillen. De toestellen in Europa en Japan verbruiken een kwart minder dan die in de Verenigde Staten en China. Birol pleit voor strengere normen want daarmee alleen al kan je miljarden besparen. Ook de manier waarop huizen worden gebouwd én de keuze van materialen kunnen nog veel meer besparingen opleveren.

Nog meer klimaat

Bovendien is er nog een bijkomende belasting van het milieu door de koelvloeistoffen. Vaak gaat het om hfk’s of fluorkoolwaterstoffen. Dat zijn broeikasgassen die duizenden malen krachtiger zijn dan CO2, zegt chemicus Hugo Velders van de Universiteit Utrecht. Hij hielp in 2016 mee bij de totstandkoming van het Verdrag van Kigali voor de afbouw van het gebruik van hfk’s. Normaal gezien mogen die hfk’s niet in het milieu terecht komen. Maar bij een lek gebeurt dat wel.

Andere technieken

Bij Energyville, het samenwerkingsverband tussen verschillende onderzoeksinstellingen, zoeken ze al een tijd naar milieuvriendelijke koelsystemen. “We zijn bezig om het gebruik beter te stroomlijnen,” zegt onderzoeker Johan van Bael (Vito), “elektriciteit opslaan als die goedkoop is en dan gebruiken".

"Je kan ook warmte opslaan in de vloer of de muren van een huis, of je kan een waterbuffervat gebruiken. Via een warmtepomp kan je die warmte dan omzetten. In plaats van hfk's kan je ook milieuvriendelijke stoffen koelen zoals zouthydraten en parafines. Je kan zelfs CO2 onder druk gebruiken als koelmiddel”.

Bij koude-warmteopslag wordt gebruik gemaakt van grondwater en een warmtepomp om te verwarmen of te koelen. Er zijn nog andere technieken zoals het koelen van lucht door het laten verdampen van water.

In ieder geval, met dit rapport bindt het IEA de kat de bel aan. In een opwarmende wereld zal de vraag naar koeling explosief stijgen. Om daar een klimaatvriendelijke oplossing voor te bedenken is één van de grote uitdagingen.