Video player inladen ...

Hoe is het om te leven in de Gazastrook?

Afgelopen dagen werden meer dan 60 Palestijnen gedood tijdens betogingen aan de grens tussen de Gazastrook en Israël. De Palestijnen betoogden tegen de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem, een gevoelig punt want daarmee erkennen de Amerikanen Jeruzalem officieel als hoofdstad van de Israëlische staat. De Palestijnen  protesteren ook tegen het jarenlange isolement dat Israël het gebied oplegt. De vraag die we ons stellen: Hoe is het voor de Palestijnen om in de Gazastrook te leven? 

De Gazastrook ligt aan de Middellandse Zee en grenst aan Egypte en Israël. Ze is 41 kilometer lang en 10 kilometer breed, op deze kleine oppervlakte leven bijna 1,9 miljoen mensen. 

Israël veroverde de Gazastrook tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 en lijfde het gebied in. Daarvoor bezette Egypte de regio, het land controleert nog steeds de zuidelijke grens van Gaza.

Gaza staat onder controle van de radicaal islamitische groep Hamas. In 2006 won Hamas de verkiezingen, het kwam destijds tot een gewelddadige breuk met de Fatah-beweging.

Toen Hamas het bestuur in Gaza overnam, stelde Israël meteen een blokkade in voor de regio. Want Israël beschouwt Hamas als een terreurorganisatie. Doordat de blokkade het vrije verkeer van goederen en mensen beperkt, raakt het gebied nog meer geïsoleerd. Ook Egypte blokkeerde intussen de zuidelijke grens van Gaza.

Hamas en Israël vochten in 2014 een kort conflict uit, waarbij Israël de raketaanvallen uit Gaza probeerden te beëindigen. Hamas vuurde raketten af op Israël uit onvrede met het isolement, tegelijkertijd hoopten ze op deze manier om internationale aandacht te krijgen voor hun problematiek. In augustus 2014 kwam het tot een staakt-het-vuren. 

Bewegingsvrijheid Gaza beperkt

De bewegingsvrijheid van de Palestijnen in Gaza is altijd al beperkt geweest, maar werd nog strikter toen Egypte in 2013 nieuwe beperkingen oplegde en hard optrad tegen een netwerk van smokkeltunnels voor onder meer wapens.

Sinds 2014 blijft de grens van Egypte dicht, ze wordt slechts sporadisch geopend. Zo was de grensovergang bij Rafah maar 17 dagen gedeeltelijk open tot april 2018.

In het noorden van Gaza bij Erez is het aantal Palestijnen dat de grens kan oversteken licht toegenomen, maar het blijft nog ver onder het niveau van voor de blokkade. Ter vergelijking: in september 2000 staken 26.000 Palestijnen per dag de grens naar Israël over, terwijl in de eerste helft van 2017 dat aantal daalde tot minder dan 240 Palestijnen.

Economie

De Gazastrook is aanzienlijk armer dan in de jaren 90. De economie groeide in 2017 met slechts 0,5 procent, volgens een rapport van de Wereldbank.

In 2017 bedroeg de werkloosheid in de Gazastrook 44 procent, wat de hoogste werkloosheidscijfers in de database van de Wereldbank zijn. Het cijfer in Gaza ligt meer dan dubbel zo hoog dan op de Westelijke Jordaanoever. In 2007 was dat nog 41 procent.

Wat het extra zorgwekkend maakt, is dat Gaza een erg hoge jeugdwerkloosheid heeft. In 2017 bedroeg de werkloosheid bij jongeren meer dan 60 procent.

Gaza is ook armer dan de Westelijke Jordaanoever, zo bedraagt de armoede in Gaza 39 procent wat meer dan het dubbele is dan op de Westelijke Jordaanoever. Daarnaast leeft 80 procent van de bevolking in Gaza van een of andere vorm van sociale bijstand.

Bevolking

Gaza is een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. Gemiddeld wonen er 5.474 mensen op elke vierkante kilometer in Gaza. Naar verwachting zal dit stijgen tot 6.197 mensen per vierkante kilometer in 2020.

Gaza had in 2015 een populatie van 1,85 miljoen, verwacht wordt dat het zal stijgen tot 3,1 miljoen in 2030 en zelfs tot 4,8 miljoen in 2050. Terwijl de populatie op de Westelijke Jordaanoever 2,9 miljoen bedroeg in 2015, zal groeien tot 3,8 miljoen in 2030, en tot 4,7 miljoen in 2050. De bevolkingsdichtheid zal in 2050 in Gaza dus iets groter zijn dan op de Westelijke Jordaanoever en de bevolking zal er gemiddeld jonger zijn, meldt de VN.

Door deze bevolkingsgroei en de schade veroorzaakt door het conflict in 2014, is er in Gaza volgens de VN een tekort aan 120.000 woningen. Meer dan drie jaar na het einde van dit conflict zijn nog steeds zo’n 29.000 mensen ontheemd in de regio. Gaza heeft ook een van de jongste populaties ter wereld met meer dan 40 procent inwoners die jonger zijn dan 15 jaar.

Onderwijs

Ook het onderwijs staat onder druk in de Gazastrook. Volgens het bevolkingsfond van de VN zou 94 procent van de scholen dubbele shiften draaien. Zo krijgt een deel van de leerlingen in de voormiddag les en het andere in de namiddag.

Ongeveer 250 scholen in de regio worden door de VN uitgebaat, waardoor ondertussen 97 procent geletterd is. Maar heel wat scholen, kleuterscholen en universiteiten werden beschadigd tijdens het conflict in 2014. Het zijn er 547 om precies te zijn, vele van deze scholen moeten nog steeds worden hersteld. Daardoor moeten grotere groepen samen in de klas zitten. Volgens de VN zaten er in 2017 gemiddeld 40 leerlingen samen in de klas, wat uiteraard ook een effect heeft op de kwaliteit van het onderwijs.

Het rapport van de VN voorspelt dat het aantal studenten in Gaza sterk zal groeien van 630.000 in 2015 tot 1,2 miljoen in 2030. Wat betekent dat de Gazastrook 900 scholen meer nodig heeft en 23.000 extra leerkrachten.

Represented by ZUMA Press, Inc.

Gezondheid

Ook de kwaliteit van de openbare gezondheidsdiensten is verminderd door het isolement van Gaza.

De sluiting van de grensovergang bij Rafah heeft het aantal patiënten verminderd dat voor medische behandeling naar Egypte trok. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) trokken in 2014 maandelijks gemiddeld 4.000 mensen naar Egypte enkel en alleen om gezondheidsredenen.

Ook de oversteek omwille van medische redenen naar Israëlische steden is de afgelopen jaren gedaald. Zo verminderde het percentage "oversteekpassen voor medische redenen" van  93 procent in 2012 tot 54 procent in 2017. Daarnaast zijn medicijnen en medische apparatuur ook maar beperkt voorhanden door de blokkade.

De VN baat 22 ziekenhuizen uit. Maar een heel aantal ziekenhuizen werden beschadigd of vernietigd in het conflicten met Israël destijds, waarbij het totaal aantal ziekenhuizen daalde van 56 naar 49 sinds 2000, in hetzelfde tijdspanne verdubbelde de bevolking.

Voeding

Represented by ZUMA Press, Inc.

Meer dan een miljoen mensen in Gaza kampt met "matige tot ernstige voedselonzekerheid" volgens de VN, ondanks velen onder hen ook voedselhulp ontvangen.

Ook leiden de beperkingen die Israël oplegt voor visvangst en landbouw tot uitdagingen in de regio.  

Inwoners van Gaza mogen geen landbouwactiviteiten uitoefenen in de door Israël uitgeroepen bufferzone, die 1,5 km breed is en langs de grens van Gaza met Israël loopt. Dit verbod heeft geleid tot een productieverlies van naar schatting 75.000 ton producten per jaar.

Het gebied waarin een landbouwverbod geldt, wordt beschouwd als de beste landbouwgrond van de Gazastrook. Daardoor zijn de landbouwbezigheden gedaald van 11 procent van het BBP in 1994, tot minder dan 5 procent in 2018.

Israël legt ook een beperking op aan de visvangst. Dat betekent dat de inwoners van Gaza alleen op een bepaalde afstand van de kust mogen vissen. Als deze limiet zou worden opgeheven, zou de visserij voor heel wat werkgelegenheid kunnen zorgen in Gaza, zegt de VN.

Na de overeenkomst tussen Israël en Hamas in november 2012 werd de grens voor visvangst verlengd van 5,6 km in zee naar 11,6 kilometer in zee. Maar de lokale vissers beweren dat het in de praktijk veel minder ver is. Zo opent de Israëlische zeemacht vaak het vuur op Palestijnse vissersboten als ze de grens volgens hen te dicht naderen of overschrijden.

Represented by ZUMA Press, Inc.

Energie

Stroomuitval is een dagelijks verschijnsel in Gaza. Gaza haalt het grootste deel van zijn energie uit Israël, daarnaast haalt het een deel van zijn energie uit de enige energiecentrale van Gaza en een klein deel uit Egypte.

Maar dat komt volgens de Wereldbank neer op minder dan een derde van de stroom die Gaza eigenlijk nodig heeft.

AFP or licensors

Water

Gaza heeft weinig regen en geen grote waterbronnen om de ondergrondse watervoorzieningen aan te vullen, die nu al niet groot genoeg zijn om de vraag bij te houden.

Terwijl de meeste gezinnen in Gaza aangesloten zijn op leidingwaternet, zegt de Wereldbank dat het aanbod inconsistent is en vaak van slechte kwaliteit. 97procent van de gezinnen in Gaza zijn afhankelijk van water dat wordt geleverd door tankwagens.

Ook de riolering vormt een probleem. Hoewel 78 procent van de huishoudens aangesloten zijn op openbare rioleringsnetwerken, zijn de zuiveringsinstallaties overbelast. Ongeveer 90 miljoen liter gedeeltelijk gezuiverd en onbehandeld rioolwater wordt dagelijks in de Middellandse Zee en in open vijvers gepompt. Daardoor is 95 procent van het grondwater in de Gazastrook vervuild.

AFP or licensors