foto Peter Hilz (C)

Europees Hof van Justitie buigt zich over milieuklacht tegen de Europese Commissie: een primeur

De drie hoofdsteden Brussel, Parijs en Madrid hebben een klacht ingediend bij het Europees Hof van Justitie over de Europese Commissie. Die heeft de uitstootnormen van 2007 voor auto’s en bestelwagens versoepeld. Het Hof beraadt zich.

Elf jaar geleden keurde het Europees parlement de richtlijn goed om de uitstoot van stikstofoxiden (NOx) van auto’s aan banden te leggen. De maximumgrens voor stikstofoxiden werd 80 mg/km. Met de maatregel wou Europa de luchtkwaliteit en de gezondheid van de burgers verbeteren. Autoconstructeurs kregen de tijd om hun wagens aan te passen. Maar in 2015 kwam het dieselschandaal aan het licht. Verschillende fabrikanten hadden de software van de auto’s zo gemanipuleerd dat die goed scoorden tijdens de testen maar niet tijdens het dagelijks gebruik.

Het jaar daarop introduceerde de Europese Commissie nieuwe, meer soepele normen voor de uitstoot van stikstofoxiden en een emissietest die de echte rijsituatie meet. De constructeurs kregen opnieuw de tijd om orde op zaken te zetten. Tegen 2020 mogen nieuwe modellen nog 120 mg NOx per kilometer uitstoten. Voor nieuwe wagens mag dat nog tot 2021.

Protest

Veertien Europese steden, waaronder Brussel, vonden dat de Commissie een knieval had gemaakt voor de lobbyisten van de auto-industrie. Zij noemden de maatregel een “vrijgeleide voor verontreiniging” en een “verraad van het klimaatverdrag van Parijs”.  Er kwam een petitie waar meer dan 130.000 burgers hun handtekening onder zetten.

Drie hoofdsteden, Brussel, Parijs en Madrid, daagden de Europese Commissie voor het Europees Hof van Justitie. Volgens de drie gaat de Commissie haar bevoegdheid te buiten en zou ze het Europees milieubeleid ondergraven. Dit is de eerste keer dat zo’n actie ondernomen wordt door steden. Eerder hadden 1.500 burgers een rechtszaak aangespannen tegen de Commissie, maar het Europees Hof verklaarde die niet ontvankelijk.  

Assertieve steden

Naast Brussel, Parijs en Madrid doen ook andere steden moeite om de lucht schoner te maken. Her en der verschijnen lage emissiezones. Londen introduceert volgend jaar de eerste ultra-lage emissiezone ter wereld, de Noorse hoofdstad Oslo gaat nog meer auto’s bannen en Duitse steden als Düsseldorf, Stuttgart en Hamburg overwegen een ban op dieselwagens. Bijna 100 grote steden hebben zich wereldwijd verenigd in C40 Cities, een organisatie die alle stedelijke kennis over de aanpak van de opwarming wil bundelen en uitwisselen. Dertien leden hebben ook een verklaring ondertekend voor groene en gezonde straten, de C40 Fossil-Fuel-Free Streets Declaration. Kortom er beweegt wat.

Europees Hof

Het Europees Hof van Justitie heeft akte genomen van de verklaringen van de drie advocaten en zal zich beraden over de ontvankelijkheid van de klacht over de grond van de zaak. Wanneer het Hof een uitspraak zal doen is niet duidelijk. Waarnemers verwachten dat het verschillende weken kan duren. Pikant detail, uitgerekend vandaag  heeft de Europese Commissie een inbreukprocedure ingesteld tegen zes lidstaten, waaronder Frankrijk, Duitsland en Groot Brittannië. De klacht? Slechte luchtkwaliteit.