Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

De eens zo machtige Congrespartij van de Nehru-Gandhi's vecht om te overleven in India

Na het stemmenverlies in de Zuid-Indiase deelstaat Karnataka lijkt de Congrespartij die ooit synoniem was met India, nog verder weg te zakken. Dat heeft grote gevolgen, want de hindoe-nationalistische BJP wordt dan de enige dominante macht in 's werelds grootste democratie.

Het verval van het 132 jaar oude Indian National Congress (INC) lijkt zich steeds verder door te zetten en kan nationaal en internationaal grote gevolgen hebben. India is vandaag een opkomende economische en militaire grootmacht en wat "happens in India no longer stays in India".

Bij de vorige verkiezingen in India in 2014 haalde de INC een historisch laag aantal zetels in het federale parlement. Sindsdien is de hindoe-nationalistische Bharatiya Janata Dal (BJP) van huidig premier Narendra Modi aan de macht. Ook met nieuwe verkiezingen van volgend jaar in het vooruitzicht, lijkt daar niet veel verandering in te komen. Modi kan buigen op economische groei, banen en investeringen.

Deelstaatverkiezingen zijn een goede graadmeter en eerder dit jaar heeft het Congres er daar al een paar van verloren aan de BJP. Vorige week kreeg het Congres dan een oplawaai in de zuidelijke deelstaat Karnataka. De BJP kreeg weliswaar de meeste stemmen en zetels, maar niet genoeg om alleen te regeren in die staat. Congres moest het minister-presidentschap afstaan aan de oppositiepartij Janata Dal (Secular) of JD(S) om zo als coalitiepartner toch nog aan de macht te blijven in Karnataka.

Drie kopstukken van het Congres: ex-premier Manmohan Singh voor portretten van Rahul Gandhi en zijn moeder Sonia. Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Nog slechts in drie deelstaten aan de macht

De Congrespartij levert nu nog slechts in drie van de 29 deelstaten de regeringsleider: Punjab, het kleine Mizoram in Noordoost-India en het nog veel kleinere Puducherry, een vroegere Franse kolonie op de oostkust. Ter vergelijking: de rechtse BJP regeert in 21 van de 29 deelstaten.

Bovendien kost campagnevoeren in een groot land als India erg veel geld en stromen veel rupees naar het winnende paard en dat lijkt de BJP te worden. De Congrespartij zit dus ook met een veel kleinere oorlogskas met het oog op federale verkiezingen van volgend jaar.

De neergang van het Congres is al decennia bezig. Die partij leidde onder Mahatma Gandhi, Patel en de eerste premier Jawaharlal Nehru India naar de onafhankelijkheid om er dan tot 1977 onafgebroken de plak te zwaaien. Het Congres heeft India gevormd tot een federale en seculiere staat waar de verschillende nationaliteiten en religies hun plaats moesten vinden. Volgens critici is de partij echter verworden tot een machtsvehikel voor de familie Nehru-Gandhi die na Jawaharlal Nehru, zijn dochter Indira Gandhi, Rajiv en Sonia Gandhi nu met Rahul Gandhi aan de vierde generatie bezig is.

Het hindoe-nationalisme van de BJP leidt dan weer tot spanningen met andere religies, met name moslims (14% van de bevolking), maar ook met christenen en andere minderheidsgroepen. Sinds de jaren 80 wisselden de BJP en het Congres elkaar af aan de macht. Als het Congres echter verder zou uiteenvallen, blijft enkel de BJP als dominante partij over. Dat zou geen goed nieuws zijn voor de Indiase democratie, want dan zou enkel een samenraapsel van regionale partijtjes een tegengewicht kunnen bieden.

Ondanks de vooruitgang van de voorbije decennia kent India nog altijd veel armoede, corruptie, kastentegenstellingen en andere problemen, maar in die onvolmaakte democratie ligt de uiteindelijke beslissing bij de gewone kiezers en niet bij donkere machtscenakels zoals in China. Nu autoritaire leiders in het spoor van China opgang maken in onder meer Rusland, Turkije, de Filipijnen en andere staten, kan India een baken van democratie zijn, maar dan moet er wel een echte geloofwaardige oppositie zijn.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.