Sabika Sheikh was met haar studie in de VS de trots van haar familie in Karachi. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Stopt moord op Pakistaans schoolmeisje de "brain drain" naar de Amerikaanse economie?

Bij de tien doden van de schietpartij in een school in Texas, was de 18-jarige Sabika Sheikh uit Pakistan die via een uitwisselingsprogramma enkele maanden in de VS kwam studeren. Voor veel jongeren overal ter wereld is studeren of werken in de VS een droom, maar dat kan veranderen en economische gevolgen hebben voor Amerika.

Het bloedbad dat een 17-jarige scholier vrijdag aanrichtte in een middelbare school nabij Houston was de 22e "school shooting" dit jaar. Inmiddels is er nog een met drie slachtoffers bijgekomen in de staat Georgia. In Texas vielen er tien doden. Een van hen was de 18-jarige Sabika Sheikh uit Pakistan, die via het Youth Exchange & Study Program (YES) enkele maanden in de VS was komen studeren. Dat programma was door de federale overheid opgezet na de aanslagen van 2001 om jongeren uit overwegend moslimlanden beter vertrouwd te maken met leeftijdsgenoten in de Verenigde Staten.

De dood van dat meisje is niet enkel een schok voor haar ouders in Karachi, maar is een smet op het imago van de VS in de wereld, iets wat net verbeterd moest worden door het YES-programma. Het zou de eerste keer zijn dat een buitenlands kind of tiener slachtoffer is van een schietpartij op een school in de Verenigde Staten.

Studeren en werk in de VS is voor veel jongeren wereldwijd nog altijd een "American dream" die het pad effent naar een beter leven

Sabika Sheikh moet de trots van haar familie geweest zijn. Studeren en werken in de VS is voor veel jongeren wereldwijd nog altijd een "American dream", die het pad effent naar een beter leven en mogelijkheden die ze in eigen land niet hebben. In Iran, India, Pakistan en veel andere landen zijn ouders wiens kinderen naar de VS zijn getrokken, apetrots. Omgekeerd is Amerika gebouwd door ambitieuze immigranten. Dat was in 1740 zo, in 1850, in de 20e eeuw en ook nu nog.

Amerika groeit dankzij de "brain drain" uit de rest van de wereld. De VS werden de eerste kernmacht dankzij onder meer de Duitse jood Albert Einstein, de Hongaar Leo Szilard en de Italiaan Enrico Fermi. Duitse geleerden stonden aan de wieg van het ruimteproject en in Silicon Valley nabij San Francisco bouwen knappe koppen uit de hele wereld de technologische voorsprong uit waar Amerika zo prat op gaat.  

Of kijk eens naar het lijstje met stichters en CEO's van IT-giganten zoals Sergej Brin (ex-Rusland, nu Google), Jerry Yang (Taiwan, daarna Yahoo!), Satya Nadella (uit India, nu CEO van Microsoft), Sundar Pichai (India, nu CEO Google) of andere Indiërs zoals Shantanu Narayan (CEO Adobe) en Indra Nooyi (topvrouw van PepsiCo).

CEO Sundar Pichai van Google is een voorbeeld van een Indiër die het gemaakt heeft in de VS

Sluit America zich af van "brains"?

Veel ouders in Pakistan en elders in de wereld zullen nu twee keer nadenken vooraleer ze hun kind nog in de VS willen laten studeren. Die trend was overigens al begonnen, onder meer door een reeks opgemerkte moorden vorig jaar op mensen van Indiase afkomst.

Zo werden begin vorig jaar twee Indiase ingenieurs van het IT-concern Garmin (van de navigatie-systemen) neergeschoten in een bar in Kansas door een man die "alle vreemden uit de VS weg wilde". Een van hen is overleden. In mei 2017 werden er in Mississippi en Californië niet minder dan vier Indiase technici vermoord. Een aantal van hen als gevolg van gewone criminaliteit, maar sommigen ook met racistische motieven.

Steeds meer migranten in de VS -Indiërs, maar ook andere nationaliteiten- maken intussen melding van andere vormen van haat die opsteken, vooral na de verkiezing van president Donald Trump in 2016. Het gaat dan niet altijd om geweld, maar scheldpartijen ("Get out of my country") en bedreigingen. Dat is ook het geval met lokale joodse of islamitische gemeenschappen in Amerika.

Dat de regering van Trump ook flink wil snoeien in de H1-B-visa is ook een teken aan de wand. Die visa worden verleend aan buitenlanders met speciale expertise die in de VS tijdelijk aan de slag kunnen. Onder het motto "Buy American, Hire American" wil president Trump voorrang geven aan landgenoten en minder buitenlanders. Het immigratieverbod voor mensen uit een aantal moslimlanden past daar in feite ook in.

Amerikaanse universiteiten en bedrijven waarschuwen dat de "brain drain" -de motor van de ontwikkeling in de VS- op die manier dreigt af te remmen of stil te vallen en de VS hun technologische voorsprong dreigen te verliezen. In elk geval worden het imago en de "soft power" van de VS op die manier verder ondermijnd, wat de slimste koppen zou kunnen aanzetten om hun talenten aan te bieden in Europa, Japan, China of gewoon thuis te blijven in India, Pakistan of Iran.

AP2007