Dood van 2-jarige Mawda: wat weten we tot nu toe? En wie geeft welke versie van de feiten? 

Wat is er gebeurd in de nacht van woensdag op donderdag, toen de tweejarige peuter Mawda stierf door een politiekogel? Haar dood is gehuld in een waas van vragen. En de tegenstrijdige communicatie van het parket brengt ook niet meteen duidelijkheid. Wat weten we nu, bijna één week na de feiten? En wie geeft welke versie? We zetten het op een rijtje. 

Wat weten we tot nu toe?

Eigenlijk weten we bitter weinig zeker over de hele zaak. Wat we wel weten is dat de wegpolitie in de nacht van woensdag op donderdag rond half 2 een verdacht busje opmerkte op de E42 in de buurt van Namen. Het busje was verdacht omdat het valse Belgische nummerplaten had. Na een achtervolging van 60 kilometer, die volgens de procureur een uur geduurd heeft, konden de agenten het busje in de buurt van Bergen onderscheppen. Nog volgens de procureur waren er 30 agenten en naar schatting 15 politiewagens betrokken bij de actie. Er is zéker één schot gelost, waarbij de tweejarige peuter Mawda geraakt werd. Ze werd nog naar het ziekenhuis gevoerd, maar overleed onderweg. 

Tot zover lopen de versies van de verschillende partijen ongeveer gelijk. 

Versie 1: Wat zegt het parket?

Het parket heeft tijdens zijn persmoment gesproken over een “erg gevaarlijke situatie”. “Mocht de bestuurder niet zo gereden hebben, was dit misschien niet gebeurd”, klonk het vanmiddag. Het busje zou geprobeerd hebben om verschillende politiewagens te rammen – het parket spreekt van gevaarlijke manoeuvres als remmen en uitzwenken. Daarop opende de politie vanuit een achtervolgend voertuig het vuur - dat deel van het verhaal loopt gelijk met dat van de advocaat van het slachtoffer - en werd er 1 schot gelost. De agenten hebben verklaard dat ze niet wisten of er mensen in het busje zaten of niet. Op dat moment was het donker.

In de bestelwagen werden 26 volwassenen en 4 kinderen aangetroffen, wellicht allemaal van Iraaks-Koerdische afkomst. Eén van de kinderen, de tweejarige Mawda, bleek zwaargewond en overleed op weg naar het ziekenhuis. De beslissing om de ouders van het meisje niet mee te nemen in de ambulance, werd volgens het parket genomen door de ambulanciers. Die maakten de redenering dat ze zo snel mogelijk naar het ziekenhuis moesten en dat de chaos te groot was om uit te maken wie net de ouders waren. 

In eerste instantie verklaarde het parket dat het meisje niet gestorven was door een politiekogel, maar amper een dag later moest het dat herroepen. Het meisje werd wel degelijk geraakt door een kogel in de wang, zo wees de autopsie uit. Vrijdag zei het parket op een persmoment nog dat het niet formeel kon bevestigen of het om een politiekogel ging, maar intussen heeft het parket verklaard dat het inderdaad om een politiekogel ging. Onderzoek van het parket en van Comité P - dat toezicht houdt op de politie zelf - moet nu uitwijzen wat er precies gebeurd is en of de agent correct gehandeld heeft.  

Lees verder onder de foto.

Die communicatieblunder was volgens het parket te wijten aan de situatie op het terrein, waarbij er in eerste instantie verkeerde informatie doorgegeven werd door een dokter. Maar de parketmagistraat die ter plaatse kwam, werd door de politie ook niet geïnformeerd over een schot. Het is niet duidelijk of de politieman in kwestie er bewust over gezwegen heeft of dat de informatie is verloren gegaan in de chaos van het moment. Ook dat zal onderzocht worden.

Bovendien was dat niet het enige dat misliep bij de communicatie. Nog vrijdag zei het parket dat het onderzoek van Comité P al afgesloten was. Maar die laatste moest dat tegenspreken en zei dat het onderzoek nog volop liep. Die verkeerde communicatie valt dan weer terug te brengen tot de verwarring over de kogel: zolang er geen sprake was van een politiekogel, kon het Comité P haar onderzoek snel afronden. Met de nieuwe informatie over het schot door de agent, werd het nodig het onderzoek alsnog te openen.

Versie 2: Wat zeggen de ouders?

Volgens de ouders van Mawda werd er één keer geschoten naar het busje en gebeurde dat vanuit een politieauto die naast het voertuig reed. Tijdens een persconferentie gisteren vertelden ze dat de politie mikte op de bestuurder, maar dat de familie van Mawda achter hem zat en dat het tweejarig meisje op die manier geraakt werd. 

Volgens de ouders duurde het nog 20 minuten voor er een ambulance kwam en mochten ze niet mee. Bovendien, zo vertelden ze, zaten ze een nacht en twee dagen vast in een politiecel zonder nieuws over hun dochtertje. Het incident gebeurde donderdagmorgen, maar ze zouden pas in de loop van vrijdag op de hoogte gebracht zijn dat hun dochtertje overleden was. 

Er blijven vragen, veel vragen…

Wat wél duidelijk is, is dat er veel vragen bij het incident blijven: wat gebeurde er precies in de minuten voor het schot gelost werd? Mikte de agent inderdaad op de bestuurder, zoals de familie van Mawda getuigd heeft? Wie waren de mensen die in het busje zaten? Zal daar ooit duidelijkheid over komen nu iedereen na verhoor naar huis mocht? Was het gerechtvaardigd dat de politieagent schoot? En waarom werd er niet meteen gemeld dat de politie geschoten had? 

Het parket heeft vanmiddag benadrukt dat het wil dat de waarheid volledig aan het licht komt en dat het onderzoek in alle onafhankelijkheid gevoerd wordt. Het is nu wachten op die resultaten.

Politieke reacties

Intussen komen ook uit de verschillende politieke hoeken reacties op de dood van het tweejarig meisje. In Franstalig België riep Ecolo onder meer al op tot het ontslag van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). Daar gingen zowel CDH als MR zwaar tegen in. CDH-voorzitter Benoît Lutgen verwijt Ecolo “groen populisme en politieke recuperatie”. Eenzelfde mening is MR toegedaan – Charles Michel riep zelfs op om geen overhaaste conclusies te trekken en om niet aan politieke recuperatie te doen

Ook de vraag van de ouders voor een parlementaire onderzoekscommissie wordt momenteel niet massaal gesteund door de politiek. Zowel oppositiepartijen Groen als SP.A willen het onderzoek afwachten. 

Jambon – die bevoegd is voor de politiediensten – heeft al laten weten dat ook hij het onderzoek wil afwachten, maar wijst tegelijk op de “drieste omstandigheden waarin mensensmokkel gedijt”. Hij heeft empathie voor de slachtoffers, maar ook voor zijn politiemensen. “Ze hebben hun werk gedaan en moeten elke dag tegen de mensensmokkel vechten.”

Of er politieke consequenties komen, zal vermoedelijk afhangen van het onderzoek. Dus is het ook daar wachten op de resultaten.