Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Onze expert ontgoocheld na hoorzitting Zuckerberg: "Europa was al lang blij dat hij wilde langskomen"

De baas van Facebook, Mark Zuckerberg, is uitleg komen geven in het Europese Parlement over de recente dataschandalen. Zuckerberg sprak ook over de aanpak van nepnieuws bij verkiezingen. Maar eerst zei hij nog eens 'sorry' in een speech die heel erg leek op die in het Amerikaanse Congres. Dan volgde een vragenronde die de hoop op een mogelijk pittig, boeiend en interessant debat volledig onderuithaalde.

"Het belangrijkste doel van Facebook blijft mensen verbinden en zorgen dat die mensen veilig zijn," zei Mark Zuckerberg aan het einde van zijn openingsspeech, "en dat zal altijd belangrijker zijn dan winst." Mark Zuckerberg herhaalde zijn visie op de rol van Facebook in de wereld na een opsomming van de maatregelen die het bedrijf neemt tegen het misbruik van gegevens van gebruikers, de maatregelen tegen nepnieuws, maar ook van de rol die Facebook speelt in het stimuleren van kleine bedrijven en in het samenbrengen van gemeenschappen.

Zuckerberg vertelde dat Facebook in 2016 tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen heel erg focuste op fraude via Facebook, zoals phishing, en te weinig op nepnieuws. Zuckerberg herhaalde dat Facebook vorig jaar tijdens de Franse presidentverkiezingen 30.000 valse accounts van het platform verwijderde. Accounts die klaarstonden om nepnieuws te verspreiden. Zuckerberg herhaalde de belofte van Facebook om het aantal Europese werknemers van Facebook dat zich bezighoudt met veiligheid, te verdubbelen van 10.000 naar 20.000.

Enkel Verhofstadt en Farage als "not good cop, bad cop"

Enige passie in de 'ondervraging' kwam er met de tussenkomst van de liberaal Guy Verhofstadt, die verwees naar het boek 'De Cirkel' van Dave Eggers, waarin een doembeeld wordt geschapen van technologiebedrijven in onze maatschappij. Een wereld van Big Brother, een Brave New World, waarin alles moet worden gedeeld, anders tel je niet meer mee. En waar de leider van het bedrijf de situatie op een gegeven moment ook niet meer onder controle heeft.

Verhofstadt merkt op dat Zuckerberg veel gaat 'fiksen' en dat hij vaak 'sorry' zegt. Heel erg vaak. "Maar kúnt 'het' fiksen?", vraagt Verhofstadt.

Ook Nigel Farage liet van zich horen: "Ik ben een van uw beste klanten op Facebook, ik heb veel volgers. Ik vraag me af wat dat waard is", grapte hij. "U zegt altijd hetzelfde en dat is erg goed voorbereid. U herhaalt voortdurend dat Facebook een platform voor ideeën is. Misschien bent u wel geschrokken van de verkiezing van Donald Trump tot Amerikaanse president of de brexit en de rol van sociale media daarin?"

"U hebt uw algoritme veranderd. En wat zien we? Conservatieve meningen krijgen minder aandacht. Dat gebeurt op een platform dat ideeën moet stimuleren. Ik spreek niet over hate speech of extreme ideeën. Ik spreek over ideeën van mensen die onder meer verkozen zijn. Wie beslist welke mening aanvaardbaar is? Wie zijn die factcheckers over wie u vaak spreekt? Waarom is er geen transparantie?"

Het zijn veelgestelde vragen bij een gevoel dat leeft bij conservatieve stemmen, namelijk dat het 'liberale' Facebook progressieve meningen zou bevoordelen.

Mark kwam, zag en ging naar Parijs

Na de twee dagen durende hoorzitting in het Amerikaanse Congres was de algemene teneur dat politici gerust wat scherpere vragen mogen stellen. En meer relevante. Maar de setting was er niet naar. In Amerika kregen de senatoren elk vijf minuten de tijd om vragen te stellen, direct aan Zuckerberg, die meteen beantwoord moesten worden. Hier mocht de ene fractieleider na de andere vragen formuleren, een gedachte delen, een momentum nemen. En Mark Zuckerberg luisterde. Na de vragenronde, die een uur duurde, bleven er 7 minuten (!) officiële spreektijd over voor Zuckerberg om alle vragen te beantwoorden. Hij nam gelukkig ruim een half uurtje extra de tijd. Te weinig om in detail in te gaan op de vragen, anderzijds tijd genoeg om uitspraken te herhalen die hij al eerder heeft gedaan. Zelfs een uur voordien, in zijn openingsspeech.

Het lijkt alsof ze 'in Europa' al lang blij waren dat Mark Zuckerberg even wou langskomen. Opvallend is dat Zuckerberg nadien doorreist naar Parijs, waar hij een ontmoeting zal hebben met de Franse president Emmanuel Macron. Hij weigerde eerder naar het Britse parlement te gaan om daar vragen te beantwoorden na het schandaal met Cambridge Analytica en de rol van sociale media bij de brexit-campagne. In het Verenigd Koninkrijk zijn ze 'not amused'.

In Brussel viel er ook niet veel te beleven. Een discussie over privacy en de invloed van sociale media op ons allemaal, verdient beter dan dit mager rondje vragen stellen. Er was van veel parlementsleden veel gespin op voorhand. Velen lieten hun tanden zien. Het zou allemaal anders zijn dan in het Amerikaanse Congres. De Europese Parlementsleden zouden met vuur de belangen van de Europese burgers verdedigen. Maar dat is niet het geval geweest.  Beloftes zijn niet ingevuld.

Facebook is heus niet des duivels en wat het bedrijf goed doet, zoals de vandaag gelanceerde samenwerking met Child Focus, raakt vaak ondergesneeuwd door de recente discussies. Maar vandaag mocht het debat in het Europese Parlement alvast van een hoger niveau. En dat hing dus niet van Mark Zuckerberg af. De onvrede was ook duidelijk bij de parlementsleden die plots kritiek hadden op de vorm van het gesprek: een uurtje vragen stellen en dan de antwoorden. Dat was misschien beter op voorhand gebeurd.

Facebook blijft -voorlopig- de wereld regeren.