"Nigeriaanse soldaten en milities verkrachten duizenden vrouwen in vluchtelingenkampen"

Duizenden vrouwen en meisjes in Nigeria die gered of gevlucht zijn voor de islamitische terreurbeweging Boko Haram, worden seksueel misbruikt door het Nigeriaanse leger en milities die hen zouden moeten beschermen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van mensenrechtenorganisatie Amnesty International. Het rapport toont ook aan dat duizenden Nigerianen stierven aan hongersnood in de verschillende vluchtelingenkampen in het noordoosten van het land. 

“Het is schokkend om vast te stellen dat mensen die al zo’n lange lijdensweg hebben afgelegd onder het bewind van Boko Haram, verder onderworpen worden aan afschuwelijke mishandeling door het Nigeriaanse leger,” zegt de directeur van Amnesty International Nigeria, Osai Ojigho.

De mensenrechtenorganisatie toont in het nieuw rapport "They betrayed us" aan dat het Nigeriaanse leger samen met de Civilian Joint Task Force (CJTF), een burgermilitie die nauw met hen samenwerkt vrouwen en meisjes massaal seksueel misbruikt in vluchtelingenkampen in het noordoosten van Nigeria. 

"Mannen tussen 14 en 40 jaar naar detentiekampen"

In 2015 won het Nigeriaanse leger terrein op de terreurgroep Boko Haram. “Destijds beval het leger de burgers in de landelijke regio om naar afgelegen kampen te verhuizen, zodat het leger die gebieden beter zou kunnen controleren”, zegt Lore Van Welden, woordvoerster van Amnesty International Vlaanderen. “Het leger voerde daarna screenings uit in die vluchtelingenkampen. De mannen tussen de 14 en 40 jaar werden naar detentiekampen gebracht, omdat ze werden beschouwd als potentieel lid van Boko Haram”, aldus Van Welden.

Door de opsluiting van vele mannen bleven grote aantallen vrouwen alleen achter en moesten ze instaan voor hun gezin. Zo werden de vrouwen en meisjes uiterst kwetsbaar. 

“Hij sloot de tent en verkrachtte me”

"Ze geven je eten, maar ’s avonds rond 17 uur komen ze terug en vragen ze om met hen mee te gaan”, vertelde een 20-jarige vrouw die verkracht werd in Bama Hopsital Camp. “Een CJTF-man bracht eten naar mij. De volgende dag zei hij dat ik water bij hem moest komen halen. Toen ik ging, sloot hij de tent en verkrachtte me.”

Verschillende vrouwen beschreven aan Amnesty hoe de soldaten geweld en bedreigingen tegen hen gebruikten om hen te verkrachten. "De soldaten en milities maakten onder meer misbruik van de honger van de vrouwen om ze zo te dwingen hun “vriendinnen” te worden, dat betekende dat de vrouwen voortdurend beschikbaar moesten zijn voor seks", schrijft de mensenrechtenorganisatie. Amnesty meldt verder dat de seksuele uitbuiting van vrouwen in de vluchtelingenkampen op een alarmerend hoog niveau aanwezig blijft omdat de vrouwen nog steeds nood hebben aan voedsel. 

"Er is altijd wel een begrafenis"

"Mensen sterven constant. Er is altijd wel een begrafenis. Ik zit te denken dat het misschien ooit de mijne zal zijn”, zegt een vrouw die sinds eind 2017 in het vluchtelingenkamp Fulatari, bij de stad Dikwa, woont.

De mensenrechtenorganisatie meldt dat de Nigerianen in de afgelegen vluchtelingenkampen van begin 2015 tot midden 2016 met een acuut voedseltekort kampten. "In het Bama Hospital Camp alleen al stierven in deze periode honderden, mogelijk duizenden door honger", zegt Amnesty. Satellietbeelden tonen hoe de kerkhoven aan de verschillende vluchtelingenkampen zeer snel uitbreiden. 

kerkhof Bama Hopsital Camp 2015

Vanaf juni 2016 hebben de VN en andere humanitaire organisaties de hulp in de kampen kunnen uitbreiden. Toch bereikt de hulp niet alle kampen en hebben nog steeds veel vrouwen moeilijk toegang tot voedsel. Ook omdat ze de kampen vaak niet mogen verlaten. “Zelfs daar waar de overheid en internationale ngo’s voedsel uitdelen, heeft extreme corruptie ervoor gezorgd dat veel mensen er geen toegang tot hebben”, meldt Amnesty.

Zelfs daar waar de overheid en internationale ngo’s voedsel uitdelen, heeft extreme corruptie ervoor gezorgd dat veel mensen er geen toegang tot hebben

Amnesty International

Bovendien worden nog steeds honderden vrouwen die het slachtoffer waren van ontvoeringen of gedwongen huwelijken door Boko Haram, vastgehouden samen met hun kinderen in detentiekampen zoals de beruchte Giwa-kazerne. “In plaats van ze te redden, werden ze door het leger opgesloten omdat ze zogenoemde "Boko Haram-vrouwen" zijn”, aldus Amnesty. 

kerkhof Bama Hopsital Camp 2016

"Nood aan actie"

Sinds 2015 hebben verschillende mensenrechtenorganisaties al gerapporteerd over het seksueel geweld en de sterfgevallen in de vluchtelingenkampen in het noordoosten van Nigeria. Volgens Amnesty hebben de autoriteiten vaak beloofd dat ze een onderzoek gingen uitvoeren naar de praktijken. Maar het is niet duidelijk of deze onderzoeken al dan niet zijn uitgevoerd, omdat er niet over wordt gecommuniceerd.

De enige manier om een einde te maken aan deze gruwelijke schendingen is door een einde te maken aan de straffeloosheid in de regio 

Directeur Amnesty International Nigeria

"President Buhari moet nu dringend zijn meermaals publiek uitgesproken engagement voor de mensenrechten van ontheemden in Noordoost-Nigeria vertalen naar concrete actie. De enige manier om een einde te maken aan deze gruwelijke schendingen is door een einde te maken aan de straffeloosheid in de regio en ervoor te zorgen dat niemand vrijuit gaat voor verkrachting of moord", eist de directeur van Amnesty International Nigeria Osai Ojigho.

250 diepte-interviews in Rapport

Het rapport van Amnesty International is het resultaat van een onderzoek uit meer dan 250 diepte-interviews. Het gaat over de afgelegen kampen die zijn opgezet door het leger in zeven steden in de staat Borno waaronder Bama, Banki, Rann en Dikwa. Het rapport werd ook aan de Nigeriaanse autoriteiten overgemaakt, maar Amnesty International heeft nog geen reactie gekregen.