AFP or licensors

Kan "tech" de Franse banlieues redden?

De Franse president Emmanuel Macron kondigde deze week zijn plannen voor de banlieue aan. Maar hij wil het niet hebben over een plan, maar een "filosofie". Feit is dat Macron meer jongeren aan de slag wil krijgen. Macron, die door zakenblad "Forbes" de start-up-president wordt genoemd, wil zoveel mogelijk jongeren met start-ups zien.

Macron begon zijn speech door te benadrukken dat hij geen "plan banlieue" wil, maar een filosofie. Voor hem is het gedaan met middelen naar de banlieues te sturen zonder dat er iets gebeurt met de uitzichtloze situatie van de jongeren. De jongeren moeten de middelen krijgen om het heft zelf in handen te nemen. Bottom-up, om het met een "macronisme" te zeggen.

Het eerste grote hervormingsplan van de banlieues is even oud als Macron zelf. Na hem hebben alle presidenten hun tanden stukgebeten op de banlieue, maar Macron wil het duidelijk op een andere manier aanpakken. 

Iedereen start-up

Ten eerste belooft Macron dat er 30.000 stageplaatsen bijkomen voor jongeren en hij roept de grootste Franse bedrijven op om discriminatie hard aan te pakken. Er komen ook proefprojecten waarbij jongeren anoniem kunnen solliciteren. Maar wat het meeste opvalt, is dat Macron wil dat jongeren zelf initiatief nemen. Op zich is dat geen slecht idee, want de banlieues puilen uit van talent, en als die talenten niet de kans krijgen om dat in een bedrijf te bewijzen, waarom niet een eigen bedrijf opstarten.

Ibrahim Ouassari Elkhattabi is het daarmee eens. Elkhattabi stampte Molengeek uit de grond. Een start-up die jongeren helpt coderen en bedrijven opstarten. Molengeek is gelegen in Molenbeek, een buurt met dezelfde problemen als de Franse banlieues. De start-up wordt door iedereen geprezen voor de aanpak en werkt nauw samen met techgiganten zoals Google en Facebook. Elkhattabi: "Vergis je niet. In Molenbeek zijn er al heel veel ondernemers, soms bij gebrek aan kansen. Wat doe je als je zonder diploma, en afkomstig van Molenbeek, nergens kansen krijgt? Dan begin je een snackbar, kapsalon of kruidenierswinkel. Wij zetten heel sterk in op technologie, omdat je dankzij tech de eerste stappen in het ondernemerschap kan zetten."

Wat doe je als je zonder diploma, en afkomstig van Molenbeek, nergens kansen krijgt? Dan begin je een snackbar, kapsalon of kruidenierswinkel

Want op zich zijn de kosten om een techbedrijfje op te starten niet groot. Je hebt een goed idee nodig en moet gemotiveerd zijn om door te zetten. Maar wat is de sterkte van Molengeek? Elkhattabi: "Bij ons is iedereen welkom. Het probleem is dat veel incubatoren (organisaties die jonge bedrijfjes helpen, nvdr.) alleen mensen met diploma's aantrekken. Wij kijken naar de motivatie. We hebben hier jongens zonder diploma die op korte tijd hebben leren coderen en nadien een start-up zijn begonnen."  

Macron is fan van tech

Feit is dat Macron fan is van technologie en vooral: technologie creëert volgens hem jobs en welvaart. Macron profileert zich heel sterk op technologiethema's en neemt in Europa het voortouw. Zo kondigde hij begin april aan dat hij 1,5 miljard euro gaat pompen in een fonds dat onderzoek zal doen rond artificiële intelligentie. Ter vergelijking: Europa legt hetzelfde bedrag op tafel. Maar daar blijft het niet bij, de president pakt graag uit met de goede banden die hij heeft met technologiebedrijven. 

Deze week, op de vooravond van het technologiecongres Vivatech, nodigde Macron de CEO's van onder meer IBM, Facebook en Microsoft uit in zijn ambtswoning l'Elysér. Na de bijeenkomst beloofden ze met z'n allen om technologie in te zetten voor het goede doel onder het motto "tech for good". Macron belooft, samen met de CEO's om in te zetten op drie belangrijke thema's: onderwijs, werk en diversiteit. Net drie thema's die belangrijk zijn om de banlieues uit het slop te halen.

Niet dat er een rechtstreekse link is tussen zijn plan en de CEO-bijeenkomst. Trouwens Macron heeft tijdens zijn uiteenzetting van zijn "plan banlieue" geen woord gerept over tech-CEO's of "techforgood", maar het toont wel in welke richting hij wil gaan. Trouwens zijn aankondiging viel net in de week van Vivatech en dat is geen toeval.

Niet iedereen wordt Mark Zuckerberg

Kan technologie de banlieue redden? El Khattabi vindt van wel. "Natuurlijk wordt niet elke start-up Facebook, hier bij Molengeek leren we jongeren skills die ze kunnen gebruiken in het bedrijfsleven. Zeker voor jongeren zonder diploma kan een eigen bedrijf een uitweg bieden. Er is een verschil tussen werk dat je moet ondergaan, en werk dat je zelf gekozen hebt, zoals een start-up." Sinds het ontstaan van Molengeek kan Elkhattabi al een aantal succesverhalen voorleggen.

Natuurlijk wordt niet elke start-up Facebook, hier bij Molengeek leren we jongeren skills die ze kunnen gebruiken in het bedrijfsleren. Zeker voor jongeren zonder diploma kan een eigen bedrijf een uitweg bieden

Neem bijvoorbeeld Khalid. "Hij verkocht vroeger fruit op de markt en wij hebben hem geholpen om een digitaal platform te creëren. Een website waarop mensen fruitmanden kunnen bestellen. Nu heeft Khalid 2 mensen in dienst en verkoopt hij 150 fruitmanden aan bedrijven per week", zegt Elkhattabi. Guillaume heeft ook zo'n straf verhaal. De jongen leerde coderen bij Molengeek en ontwikkelde een Quicklyric, een app waarmee je binnen een paar seconde de tekst van een liedje krijgt. Quicklyric is intussen meer dan één miljoen keer gedownload."

Volgens Elkhattabi kunnen we Molengeek ook extrapoleren naar de Franse banlieues. "Want zowel daar als in Molenbeek hebben we dezelfde problemen, werkloosheid, jongeren die geen uitweg vinden en discriminatie."

Maar hij wil wel benadrukken dat je daarnaast ook moet inzetten op onderwijs, huisvesting en discriminatie. "Het is een en-enverhaal. Wij doen maar een deel van het werk, maar de overheid moet ook haar deel doen", aldus Elkhattabi. 

Macron lijkt het begrepen te hebben, of zal hij de zoveelste president zijn die na 40 jaar zijn tanden stukbijt op de banlieue?