Video player inladen ...

"Ik denk dat Ierland zonder het te beseffen een nieuwe tijd ingegaan is"

Vóór of tegen de legalisering van abortus: daar draaide het Ierse referendum om dat gisteren gehouden werd. En het lijkt erop dat de Ieren massaal vóór gestemd hebben. VRT-journaliste Veerle De Vos wikt en weegt: "Ik denk dat Ierland - zonder het te beseffen - een nieuwe tijd ingegaan is". 5 vragen en antwoorden.

1. Wat zeggen de eerste exit-polls?

De eerste exitpolls - die gisteren uitgebracht zijn - klinken heel overtuigd: twee derde van de Ieren zou vóór de legalisering gestemd hebben. Een uur geleden zijn ze effectief beginnen tellen in Dublin en de eerste tellingen geven aan dat dat resultaat wel eens zou kunnen kloppen.

Mocht dat zo zijn, dan is dat a landslide, een aardverschuiving. En het bijzondere is dat geen enkele peiling dat voorspeld had.

2. Wat heeft zich in de hoofden van de Ieren afgespeeld om zo massaal voor de legalisering te gaan?

Ik denk dat de Ieren vanmorgen zelf verbaasd wakker geworden zijn en beseft hebben dat hun land méér veranderd is dan ze zelf hadden kunnen denken. Blijkt dat niet alleen Dublin en de grote steden "ja" gestemd hebben, ook op het platteland heeft een meerderheid voor de legalisering gestemd.

Vooraf was gevreesd voor het zogenoemde silent-no-vote: er werd rekening gehouden dat een deel van de mensen "nee" ging stemmen, maar dat niet wilden vertellen. Een beetje een brexit-scenario. Maar wat ze vandaag zeggen, is dat het eigenlijk een silent-yes-vote was: mensen die wel beslist hadden om "ja" te stemmen, maar dat niet vertelden tegen vrienden, buren en mensen die kwamen peilen. Ik denk dat de Ieren vanmorgen wakker geworden zijn in een ander land.

3. Hoe reageren de mensen?

In Dublin zou 4 op de 5 inwoners voor de legalisering gestemd hebben en dat was ook te merken aan de stembureaus. Het was heel moeilijk om iemand te vinden die "nee" ging stemmen. De meerderheid reageert dus erg opgelucht: "Eindelijk", klinkt het. "Eindelijk een overwinning voor de vrouwenrechten. Eindelijk gaat onze wetgeving lijken op die in de rest van Europa. Eindelijk moeten we niet meer stiekem naar Engeland reizen of stiekem abortuspillen bestellen via internet." Dingen die uiteraard al lang gebeurden.

Maar vanmorgen was er toch ook een dame die "nee" gestemd had en die zei: "It's a disgrace, ik ben beschaamd over wat de Ieren gedaan hebben. In de Bijbel staat dat het ongeboren leven heilig is." Dus een deel van de Ieren vindt het bijzonder jammer wat er vandaag gebeurd is.

4. Ligt er nu een wetgeving klaar?

Er ligt een wetgeving klaar om dat achtste amendement uit de grondwet te schrappen. En dan ligt de weg vrij om een wetgeving in te voeren. De regering heeft al een wetsvoorstel klaar, dat erg lijkt op dat van de meeste Europese landen: abortus die kan tot 12 weken en nadien in zeer uitzonderlijke gevallen. 

De regering zou dat voorstel na de zomer indienen in het parlement en de bedoeling is dat Ierland voor het einde van het jaar een wetgeving heeft die abortus mogelijk maakt. Een interessant detail: in de zomer komt de paus hier op bezoek. De commentaren luiden al: gaat dat geen vreemd moment worden? Gaat hij zich nog welkom voelen?

5. Is dit een nieuw tijdperk?

De Ieren waren al heel trots dat Ierland het eerste land was dat een tijd geleden het homohuwelijk per referendum goedkeurde. Dat was al een unicum. En nu ook de legalisering van abortus. Het is ook vooral de jongere generatie die enorm voor de legalisering gestemd hebben. Alleen de oudere generatie - de 65-plussers - hebben veelal "nee" gestemd. Heel veel jonge Ieren zijn ook speciaal teruggevlogen - home to vote. Allemaal om "ja" te stemmen. Dus ik denk dat Ierland - zonder het te beseffen - een nieuwe tijd is ingegaan.

Bekijk het gesprek met Veerle De Vos hieronder

Video player inladen ...