Video player inladen ...

Is bioafbreekbare kunststof de oplossing voor de plastic­vervuiling? Of juichen we te vroeg?

Terwijl Europa de aanval heeft ingezet op wegwerpplastic en Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege aan een afvalplan sleutelt, beginnen ook in Vlaanderen de geesten te rijpen over alternatieven voor plastic. Zo maken enkele Vlaamse bedrijven al producten uit bioafbreekbare en composteerbare kunststof. Is dat de oplossing voor de plasticvervuiling? Of zitten er addertjes onder het gras?

U kent ze wel, die groene, doorschijnende zakjes: u kunt er uw organisch keukenafval in doen en het zakje vervolgens in uw gft-container of op uw composthoop droppen. Wel, ze zijn op en top Vlaams: het voormalige Herentse plasticbedrijf Jemaco richtte ruim 10 jaar geleden het vizier op composteerbare zakken. Met succes: sinds 2012 maakt het bedrijf, dat zich intussen 'The Compost Bag Company' heeft gedoopt, enkel nog bio-afbreekbare producten.

"Wij maken ons geen illusies dat onze zakken álle traditionele plastic zakken kunnen vervangen", zegt Edwin Ingelaere, vice-president sales bij The Compost Bag Company. "Maar ze zijn bijvoorbeeld wel een goed, composteerbaar alternatief voor de plastic of papieren groente- en fruitzakjes in de supermarkt. Bovendien kunnen mensen ze nadien ook gebruiken om hun organisch afval in te doen."

Er zit een enorm vergroeningspotentieel in kunststof

Stefaan De Wildeman, B4Plastics

En ook in Limburg is er een jong bedrijf op bioplastic gesprongen: B4plastics uit Maasmechelen. De start-up van ingenieur Stefaan De Wildeman maakt onder meer vezeldraad voor 3D-printers die gemaakt zijn uit natuurlijke grondstoffen en die composteerbaar zijn. Maar het bedrijf heeft bijvoorbeeld ook composteerbare plastic rietjes in huis.

"Er zit een enorm vergroeningspotentieel in kunststof", vindt De Wildeman. "We moeten naar een 'tweede golf' van kunststof, die veel minder fossiele grondstoffen gebruikt én die bovendien eenvoudiger kan worden heropgenomen in de keten - de circulaire economie dus - of die beter kan worden opgenomen in de natuur."

Bekijk hieronder de TedX-toespraak van Stefaan De Wildeman van B4Plastics van eind vorig jaar: 

De toekomst of niet?

De Wildeman geeft toe dat hij zich op een premature markt bevindt. "De adoptie van zulke nieuwe producten, de wetgeving daarover: je voelt aan alles dat mensen niet vertrouwd zijn met zulke bioplastics. Als je dan kijkt naar de enorme omvang van de plasticvervuiling in de oceanen, is dat toch een balans waar je je vragen bij stelt."

Daar komt nog eens bij dat milieuorganisaties geenszins staan te juichen bij de opkomst van de verschillende soorten bioplastics, zelfs niet als ze biologisch afbreekbaar of zelfs composteerbaar zijn. "Bioafbreekbare plastics zijn niet dé oplossing voor de plasticvervuiling", stelt Olivier Beys van Bond Beter Leefmilieu onomwonden. Rob Buurman, directeur van Recycling Netwerk, gaat zelfs verder: "Ik zie er weinig toekomst in."

Waarom zou je een product waarin je zoveel energie steekt opnieuw laten afbreken? Dat is niet logisch

Rob Buurman, directeur van Recycling Netwerk

"Waarom zou je een product waarin je zoveel energie steekt opnieuw laten afbreken? Dat is niet logisch. Als je toch iets van plastic maakt, hou je het beter in de kringloop en hergebruik je het." De Wildeman is het daar niet mee eens: "Biodegradatie is net de ultieme vorm van recyclage. Je brengt het hele product opnieuw in de koolstofketen van de natuur."

En de plasticsoep dan?

Het argument bij uitstek voor bioafbreekbare plastics is natuurlijk de aanpak van zwerfvuil en de plasticsoep in onze oceanen. Maar ook dat wil Rob Buurman tegenspreken. "De meeste van zulke bioplastics breken met moeite af op je composthoop. Daarvoor moeten ze eigenlijk best naar grote composteerinstallaties, waar de temperatuur en vochtigheidsgraad hoog genoeg liggen. Als ze in de vrije natuur of de zee belanden, breken ze niet af."

De biodegradeerbare plastic rietjes van B4Plastics.

Edwin Ingelaere van The Compost Bag Company geeft toe dat het inderdaad onduidelijk is hoe snel de zakjes die zij maken zouden afbreken in zeewater of in de natuur. "Composteren is een proces. Dat proces moet je respecteren. Wijk je af van dat proces, dan kan je dat niet meer garanderen. Met andere woorden: liever gewoon geen plastic in de zee."

En ook De Wildeman erkent dat er jaren zouden overgaan voor een van zijn biodegradeerbare rietjes in de oceaan zouden zijn afgebroken. "Maar we kunnen dat in de toekomst wel aanpassen", maakt hij zich sterk. "We zijn stilaan zo ver dat we nu haast eindeloos de afbreekbaarheid van onze plastics kunnen manipuleren. We kunnen vandaag zelfs plastic maken die afbreekt bij een bepaalde trigger. Dat is de toekomst."

Recyclagekosten

En wat als bioafbreekbare plastic in de recyclageketen van het traditionele plastic belandt? "Dat is slecht voor de recyclage: het zou de gewone plastics vervuilen", weet Buurman. Klopt, zegt De Wildeman. "Maar het onderscheid tussen plasticsoorten is dan ook bijzonder weinig gecultiveerd bij de bevolking. Dát wordt de uitdaging van de toekomst: mensen leren wat wel en wat niet biologisch afbreekbaar is. We zullen die soorten dan ook veel verregaander moeten scheiden." 

Dát wordt de uitdaging van de toekomst: mensen leren wat wel en wat niet biologisch afbreekbaar is

Stefaan De Wildeman, B4Plastics

Is dat niet duur? Dat mag iets kosten, vindt De Wildeman. "Want geef toe: als je kijkt naar de omvang van de plasticvervuiling en je kijkt dan naar de kosten die we maken om die aan te pakken, dan komen er wel erg weinig euro's op tafel."

Meer weten? Bekijk het gesprek met Edwin Ingelaere (The Compost Bag Company) en Stefaan De Wildeman (B4Plastics) in De Markt, om 12.35 uur op Eén.

Video player inladen ...