Over seks, misdaad en religie: geheim dagboek uit 1880 gevonden onder houten planken kasteelvloer

Mysterieus en intrigerend. Zo kan het dagboek van timmerman Joachim Martin nog het best omschreven worden. In 1880-1881 pende hij aan de onderkant van de houten vloer van kasteel Picomtal in Frankrijk allerlei fragmenten neer. Méér dan 100 jaar zouden de boodschappen over seks, religie en misdaad verborgen blijven. 

Toen de nieuwe eigenaars van het kasteel van Picomtal begin jaren 2000 hun parketvloer wilden vernieuwen, gaven de houten vloeren een ongelooflijk geheim prijs. Onder de planken bleek een geheim dagboek van timmerman Joachim Martin neergepend. Tussen 1880 en 1881 had de timmerman lange potloodberichten in het hout neergepend.

Lees verder onder tweet.

Pas meer dan 100 jaar na zijn dood kwamen de geheime hersenspinsels van Martin terug boven – iets wat duidelijk ook zijn bedoeling was. “Dit zijn de woorden van een gewone, werkende man, een man van het volk. Hij durft heel persoonlijke dingen neer te schrijven, omdat hij weet dat ze niet gelezen zullen worden, tenzij in een verre verre toekomst”, verklaart historicus Jacques-Olivier Boudon aan BBC. Boudon heeft de planken onderzocht en intussen een boek geschreven over de vondst.

Over seks, misdaad en religie, of de combinatie van de drie

In maar liefst 72 passages, sommige langer dan andere, schrijft hij over zijn dagelijkse leven en over wat er in zijn hoofd omgaat. De meest uiteenlopende zaken komen aan bod: seks, misdaad, religie, of een combinatie van de drie. Het geeft een buitengewone inkijk in het leven buiten de kasteelmuren, het gewone leven van de dorpsbewoners. 

En er valt wel wat te vertellen, zo blijkt. Het meest choquerende? Een kindermoord (of kindermoorden?). “In 1868 passeerde ik rond middernacht de staldeuren. Ik hoorde gekreun. Het was de minnares van een oude vriend, die aan het bevallen was.” Volgens de auteur kreeg de vrouw over de tijd heen 6 kinderen, waarvan er maar liefst 4 begraven liggen in de beruchte stal. Méér nog: het was zijn oude vriend die de baby’s vermoordde. "Deze crimineel probeert mijn vrouw te verleiden. Al wat ik moet doen is één woord zeggen en naar de stallen wijzen en ze belanden allemaal in de gevangenis. Maar ik doe het niet: hij is een oude vriend. En zijn moeder is de minnares van mijn vader."

En ook de lokale priester krijgt een veeg uit de pan

Nog duidelijk uit de dagboekfragmenten: Martin had geen hoge hoed op van de lokale priester. In de jaren 1880 waren er heel wat veranderingen op til in Frankrijk en al die hervormingen beperkten de macht van de kerk. Iets wat Martin hard toejuichte, nét door zijn afkeer voor priester Lagier – die hij omschrijft als een obsessieve rokkenjager. 

"Ik vind het heel fout dat hij zijn neus steekt in onze familiezaken en vraagt hoe iemand de liefde bedrijft met zijn vrouw. Hij wil weten hoeveel keer per maand. Dat varken zou opgehangen moeten worden."

Maar volgens Boudon is de nieuwsgierigheid van de geestelijke misschien niet helemaal abnormaal. Tegelijk droeg het wel bij tot het groeiende anti-kerkgevoel. Spanningen die niet alleen zichtbaar werden door het dagboek, maar ook door een petitie die een paar honderd jaar geleden rondgestuurd werd in het dorpje om de priester te vervangen. 

Aan de lezer: "Gelukkige mens. Wanneer je dit leest, zal ik er niet meer zijn"

Details over het leven van Joachim Martin zijn er nauwelijks. Al wat we weten is dat hij geboren werd in 1842 en stierf in 1897. Hij had vier kinderen. 

Maar in zijn verborgen houten dagboek richt hij zich ook rechtstreeks tot u en mij, de lezers waarvan hij ooit hoopte dat ze zijn schrijfsels zouden vinden: "Gelukkige mens. Als u dit leest, zal ik er niet meer zijn. Mijn verhaal is kort en oprecht, omdat niemand anders dan u mijn schrijven zal zien."

Het kasteel van Picomtal