De vijf boeken die het leven van Liesbeth Van Impe hebben veranderd

Het is weer zondag. De ideale dag om met een goed boek in de zetel te ploffen. Geen inspiratie? Geen nood. Wij brachten een bezoek aan Liesbeth Van Impe, co-hoofdredacteur van Het Nieuwsblad. In haar vrije tijd gaat ze graag alleen de wereld ontdekken, een goed boek is dan ook haar ideale reispartner. "Ik was iemand die iedere zondag 18 boeken in de bib ging halen." 

We ontmoeten Liesbeth Van Impe op het hoofdkantoor van de krant in Antwerpen. Het is een zonnige dag, ideaal voor een koffie en een gezellige babbel. "Als kind heb ik waanzinnig veel gelezen", begint Van Impe. Ze las elk boek dat ze in handen kreeg, van geschiedenis tot thrillers. Een hobby die ze van thuis uit meekreeg. In de plaatselijke bibliotheek hield een non de verschillende genres en leeftijdscategorieën strikt gescheiden. Boeken voor jongens werden niet door meisjes gelezen, en andersom. Maar daar trok Van Impe zich niet zo veel van aan. Ze wou en zou lezen.

Tijdens haar studententijd groeide haar fascinatie voor het mechanisme tussen taal en macht. Een carrière in de journalistiek was daar een logisch gevolg van. Het plezier van lezen werd een diepgaande interesse. 

Mijn appartement is gekocht op het aantal rechte muren waar ik boekenkasten kan tegen plaatsen

Liesbeth Van Impe

Alle boeken die Van Impe heeft gelezen, krijgen een plaatsje in haar boekenkast. "Mijn appartement is gekocht op het aantal rechte muren waar ik boekenkasten kan tegen plaatsen." Het leven evolueert heel snel waardoor boeken doorheen de jaren minder of net meer relevant worden. Ze kunnen op een bepaald moment een gigantische impact nalaten. Maar of boeken de koers van het leven voor eeuwig kunnen veranderen, trekt ze toch in twijfel. Daarom vindt Van Impe het een fijn gevoel om na twintig jaar nog eens terug te grijpen naar een boek en er een andere betekenis of waarde in te vinden. Boeken hebben voor de co-hoofdredacteur nog steeds een maatschappelijke waarde. "In een geschreven woord kan je een zekere diepte bereiken die in andere media niet mogelijk is."

1. Runaway - Alice Munro

Van Impe neemt elke vakantie wel een boek van Alice Munro mee. "Het openingsverhaal van "Runaway" is van het meest bloedstollende dat ik ooit gelezen heb." Het verhaal vertelt over psychologische terreur binnen een relatie. "De eindzin snijdt uw adem af."

Alice Munro schrijft vooral kortverhalen over vrouwen. De ene keer ontroerend, de andere keer nagelbijtend spannend. Ze maakt het beeld van vrouwen in de wereld rijker, omdat ze schrijft over interessante vrouwen, niet de romcomvrouw wachtend op haar prins. Om die reden is het een van de favoriete auteurs van Van Impe.

Van het meest bloedstollende dat ik ooit gelezen heb

Liesbeth Van Impe

De boeken brengen lezers uit hun evenwicht omdat de thema’s vaak gelinkt zijn aan vreselijke dingen. Munro slaagt erin om de verscheurende gebeurtenissen op zo’n manier te beschrijven dat je als lezer in het verhaal gezogen wordt. Je voelt alles mee met het personage, ook al heb je het zelf niet meegemaakt. Dat is de sleutel tot haar succes. 

2. Schaduwkind - P.F. Thomése

Het tweede boek op de lijst is van de hand van Pieter Frans Thomése. Thomése kan met zijn boeken mensen doen lachen, nadenken en huilen. Maar met "Schaduwkind" laat hij de lezer heel stil worden. Het spreekt tot de verbeelding hoe iemand een hoogst persoonlijk verhaal voor zoveel mensen relevant kan maken.

Het boek vertelt over een vader die zijn jonge zoon verliest. Van Impe zelf heeft geen kinderen. Toch slaagt Thomése erin om zonder gezwollen emotionaliteit het verdriet van een ouder die een kind verliest, neer te pennen in een dun boek. 

Er staat geen letter te veel in

Liesbeth Van Impe

Hij neemt kinderloze mannen en vrouwen in zijn greep van pure eerlijkheid. Het is een hartverscheurend verhaal dat niemand onberoerd laat. "Het is tegelijkertijd hard en zeer zacht en dat maakt het een fantastisch boek. Er staat geen letter te veel in."

3. HhhH - Laurent Binet

Oftewel: "Himmlers hersens heten Heydrich". 

De Franse auteur schrijft over de moordaanslag op Reinhard Heydrich. Het nazikopstuk dat in 1942 in Praag werd vermoord door Tsjecho-Slowaakse soldaten.

Binet heeft het zowel over de geschiedenis als zijn eigen onderzoeksproces tijdens het schrijven van het boek. Hij vertelt bijvoorbeeld over andere publicaties en films die destijds verschenen of in welke mate historische personen al dan niet gefictionaliseerd mogen worden in een roman.

Het is gek genoeg zeer grappig én historisch correct

Liesbeth Van Impe

Een roman? Jazeker. "Het is een gek boek." Bepaalde passages lieten Van Impe gniffelen, andere dan weer schaterlachen. Iets wat een boek zelden doet. Vanuit het ik-personage beschrijft Binet de historische gebeurtenissen. Hij vertelt hoe hij het verhaal reconstrueert. "Het is gek genoeg zeer grappig én historisch correct." 

Van Impe ging met het boek in de hand op stap in Praag en volgde het parcours van Binet. Ze bezocht onder andere de crypte waar de soldaten die de aanslag gepleegd hebben, begraven zijn. 

4. L'Assommoir - Emile Zola

Van Impe is een romaniste. Ze heeft al heel wat Franse literatuur verslonden. Zola hoort in haar lijstje thuis. Emile Zola was een absolute veelschrijver, veel verhalen werden toen bijvoorbeeld als feuilletons in kranten gepubliceerd.

Van Impe las onder meer de twintigdelige reeks "Les Rougon-Macquart". De boeken werden ongeveer 150 jaar geleden geschreven en zijn nog altijd relevant. "Dat is fantastisch." Zola beschrijft de maatschappij in volle industriële revolutie. "Ten gronde is er niet altijd zo verschrikkelijk veel veranderd." Vandaag leren we ook samen te leven met verschillende culturen in grote steden en alcoholisme is nog altijd niet van de baan. "De strijd die mensen blijven leveren, is tijdloos."

Het is een kroniek van het tweede keizerrijk (1852 – 1870). De boeken voelen vandaag nog altijd maatschappelijk relevant aan. Ze gaan over de verschillende lagen in de bevolking en hoe die onderling met elkaar bestaan.

Zola deelde de samenleving in schijfjes op en schreef over elk deeltje een roman. "Germinal" gaat over de mijnen, "La Bête Humaine" over de spoorwegen en moord, "Nana" over prostitutie, "Son Excellence Eugène Rougon" over de politiek, etc. De verhalen staan op zichzelf, maar bepaalde personages komen soms terug. Het maakt niet uit in welke volgorde je de boeken leest, samen vormen ze een groot geheel.

Het beste boek uit die reeks kiezen is geen eenvoudige opgave. Van Impe zweeft tussen "L’Assommoir" en "Le Ventre de Paris". Haar twee favoriete boeken van Zola. "Le Ventre de Paris" of ‘de buik van Parijs’ gaat over Les Halles, de gewezen legendarische voedselmarkt van Parijs. "L’Assommoir", een soort destilleermachine, vertelt over de arbeidersklasse en alcoholisme.

Je leest hoe verschillende personages iets van hun leven willen maken. Door de sterke aantrekkingskracht van "L’Assommoir" hervallen velen helaas in hun oude gewoontes. Voor sommigen klinkt dat vandaag de dag als een bekend verhaal. Alcoholisme is nog altijd een hartverscheurend probleem binnen verschillende gezinnen.

Zowel de grote markthallen als de machine worden als het ware dreigende personages in de boeken.

Ze verdienen meer dan gewoon op een leeslijstje te staan.

Liesbeth Van Impe

Zola is heel klassieke literatuur. Doorheen de jaren leerde Van Impe de meesterwerken appreciëren. De boeken dragen een soort van ontastbare waarde met zich mee. "Ze verdienen meer dan gewoon op een leeslijstje te staan."

5. Niet spreken met de bestuurder - Gerard van Westerloo

Om het lijstje af te sluiten koos ze voor onze noorderbuur Gerard van Westerloo, een van haar journalistieke helden. Hij was een politiek journalist, columnist en redacteur bij zowel Vrij Nederland als de Groene Amsterdammer. Later schreef hij voor NRC Handelsblad en voor het mensenrechtenmagazine van Amnesty International. Hij stierf in 2012.

Een van zijn bekendste boeken is "Prinsendrama". Een verhaal over de opkomst, de glorie en de dood van Pim Fortuyn. Toch ging Van Impe voor een ander boek: "Niet spreken met de bestuurder".

"Niet spreken met de bestuurder" is een verzameling van elf journalistieke reportages. Van Westerloo schreef die tijdens de hetze rond Pim Fortuyn. Naar aanleiding van dit boek volgde hij verschillende politici en partijen. Ook al zijn het elf afzonderlijke reportages, is er wel een hoofdthema: politiek. Hij analyseerde de politieke cultuur in Nederland in het begin van deze eeuw.

Als journalist mag je niet zoeken naar wat je wil horen

Liesbeth Van Impe

Van Westerloo liet zich niet vastzetten door wat hij wel of niet mocht zeggen. Als hij dingen zag, benoemde hij die. Punt. Met het boek was Van Westerloo zijn tijd vooruit. Er waren toen nog geen boeken over een multiculturele samenleving. Hij was op dat moment een van de weinigen die de complexiteit van de situatie zag. De media scoorden indertijd ondermaats. Je kan terecht het verwijt maken dat de journalistiek de samenleving in die periode koste wat het kost wilde verdedigen. Met een blind oog op de werkelijke situatie. Net omdat de problemen niet benoemd werden, gaven ze voeding aan de extremen. We spreken niet voor niets over Zwarte Zondag.

Van Westerloo ging wél op pad en sprak met trambestuurders die dagelijks door gebroken buurten reden. Zonder mensen te beoordelen, beschreef hij de problemen die ze hadden. Met zijn boek wou hij aantonen dat er verandering nodig was. 

Van Westerloo waarschuwt de lezer voor het gevaar van blind zijn. Journalistiek heeft een maatschappelijke waarde wanneer zij beide ogen openhoudt en vragen stelt. Van Impe raadt elke journalist (in spe) aan dit boek te lezen. "Als journalist mag je niet zoeken naar wat je wil horen." Het is een gevaarlijke valkuil in onze democratie: de zoektocht naar bevestiging van eigen overtuigingen. In die zin is "Niet spreken met de bestuurder" ook een waarschuwing.

___
Zin in meer boekentips? Ga dan naar de website langzullenwelezen.be. Neus rond in de boekenkast van bekende boekenwurmen, vrienden, familie, buren, collega’s en ontdek wat zij van hun boeken vinden. Maak ook zelf je eigen boekenkast en geef bij elk boek je ongezouten mening en score.