"Er zijn al mensen die niet meer naar feestjes gaan omdat er niet gezond gegeten wordt"

Gezond eten is een obsessie aan het worden. Gezonde voedingsrages leiden tot eetstoornissen, zegt gastro-enteroloog André Van Gossum in de krant Le Soir. In "De wereld vandaag" op Radio 1 sluit de Vlaamse voedingsexperte An Vandeputte zich aan: "Laten we aub uit deze kramp komen."

André Van Gossum van het Brusselse Erasmusziekenhuis ziet hoe gezond eten bij vele van zijn patiënten een obsessie dreigt te worden. Voedingsrages als biologische voeding, glutenvrije of lactosevrije voeding leiden volgens Van Gossum steeds vaker tot orthorexia, een eetstoornis die in de buurt komt van anorexia en boulemie.

An Vandeputte, coördinator van de Eetexpert, een kenniscentrum voor eet- en gewichtsproblemen is heel blij met de alarmkreet van de professor. "De bekommernis rond ons bord houdt ons stilaan iets te veel bezig. Als je hoort dat mensen al niet meer naar feestjes gaan omdat er niet gezond gegeten wordt, dan is dat een jammerlijke evolutie. Het begint ons sociaal leven te doorkruisen. Hier moeten we echt eens over gaan nadenken."

"De nadruk op gezond eten is te groot geworden", meent de voedingsexperte. "Eten dient om je dag door te komen. Maar soms lijkt het of eten een doel op zich is geworden. Orthorexia doet zich voor bij deze middel-doelomkering. Je vrije tijd of je werk, de tijd dat je niet moet eten, wordt beheerst door bezig zijn met voeding, net als je gevoelsleven. Je gaat je slecht voelen als je denkt niet te eten wat hoort."

Dwangmatige binding aan eetrages

Orthorexia is nochtans geen wetenschappelijke diagnose. De term is uitgevonden door de Amerikaanse arts Steven Bratman. De stoornis doet zich volgens Bratman voor als iemand zich slecht voelt bij strenge eetregels die hij zichzelf oplegt. Het kan tot dwangmatig binding aan bepaalde eetrages of voedingsdiëten leiden.

Klinisch ziet An Vandeputte drie vormen van orthorexia. "Mensen die heel gezond willen eten. Bijvoorbeeld heel veel fruit eten, maar tegelijk een veel te eenzijdig voedingspatroon creëren. Een tweede groep ontwikkelt een eetwijze vanuit een spirituele dimensie. Ze gaan puur eten vanuit een soort geloof. Ten slotte zijn er de mensen die echt anorectisch bezig zijn, een afkeer van eten ontwikkelen."

"Laat ons uit deze kramp gaan, laat ons gewoon doen"

De voedingsindustrie heeft gezonde voeding helemaal ontdekt. Volgens studiebureau GfK hebben 48 procent van de gezinnen al glutenvrije producten gekocht. In 2014 was dat nog maar 32 procent. Het segment van glutenvrije producten is sinds 2014 meer dan verdubbeld en heeft nu een waarde van 74 miljoen euro. Nochtans schat men het aantal lijders aan coeliakie of glutenintolerantie op 1 à 2 procent van de bevolking. Een gelijkaardig succesverhaal zijn de lactosevrije producten of producten zonder dierlijke oorsprong.

Volgens An Vandeputte kan het nochtans simpel zijn. Gezond eten hoeft niet veel tijd te kosten en moet geen hogere wiskunde worden. "De actieve voedingsdriehoek is een uitstekende en realistische richtingwijzer. Hou je aan drie maaltijden per dag en twee tussendoortjes. Laat daartussen je maag rusten. Doe toffe of nuttige dingen en ga die tijd niet in teken stellen van je eetpatroon. Dan moet je je echt niet langer druk maken. En mag je je op een trouwfeest echt eens laten gaan. Laat ons aub uit deze kramp gaan. Laten we gewoon doen. Want te veel met gezonde voeding bezig zijn, beïnvloedt je humeur, je zelfbeeld en je lichaamsbeeld."