Poetins jaarlijkse tv-show: de president lost het op, de gouverneurs krijgen de schuld

Het is een jaarlijkse traditie: de grote show waarin de Russische president Vladimir Poetin uren aan een stuk vragen beantwoordt van Russische burgers. Nieuw dit jaar is dat gouverneurs en ministers via een live-verbinding ter verantwoording geroepen worden. Op die manier kan Poetin aan tv-kijkend Rusland laten zien dat hij de problemen in het land aanpakt en de overheid en de lokale macht bij de les houdt.

Nadat president Poetin een reeks cijfers uit de doeken heeft gedaan, waaruit moet blijken dat het goed gaat met de Russische economie, komt de eerste vraag. Op het scherm verschijnt een man achter het stuur van zijn vrachtwagen. De trucker vraagt de president hoe lang de brandstofprijzen nog zullen blijven stijgen. "Heel het land heeft voor u gestemd, waarom kan u niets aan die hoge benzineprijzen doen?"

Poetin geeft de man gelijk. "Dit is ontoelaatbaar", zegt hij. Minister van Energie Aleksandr Novak mag het meteen uitleggen via een live-verbinding. Echt verbaasd dat hij als eerste aan de beurt komt, lijkt hij niet. De minister mag uitleggen dat enkele dagen geleden beslist werd om de accijnzen te verlagen. "De prijzen zijn intussen gestabiliseerd", zegt hij.

De toon is gezet: president Poetin luistert naar de klachten van de Russische burger en schiet meteen in actie. De bevoegde minister wordt erbij gehaald en legt uit wat er zal gebeuren om dit euvel te verhelpen.

WK voetbal

Voor de gemiddelde Rus moet het duidelijk worden dat Poetin niet schuldig is aan de talloze problemen in het land, van stijgende prijzen over de ondermaatse gezondheidszorg tot verloederde infrastructuur. Voor lokale problemen roept hij de bevoegde gouverneur op het matje. En hier en daar klinkt ook een waarschuwing, zoals over het Wereldkampioenschap voetbal, dat volgende week in Rusland begint.

"Maak van de sportgebouwen geen openluchtrommelmarkten, zoals in de jaren 90 is gebeurd", waarschuwt Poetin. "Rusland moet investeren in sport", en ook na het WK moet de infrastructuur voor sportevenementen gebruikt worden.

Poetin lijkt er bovendien niet op te rekenen dat het Russische elftal ver zal geraken op het WK: "We moeten een nieuwe generatie voetballers opleiden".

Regionale schandalen

Dat de gouverneurs extra moeten zweten, heeft te maken met twee schandalen in Russische regio’s dit jaar. Die leidden tot grote protesten tegen de lokale autoriteiten. Bij een zware brand in een winkelcentrum in de Siberische stad Kemerovo kwamen zeker 64 mensen om, onder wie veel kinderen. De brandvoorschriften zouden niet goed nageleefd zijn. De gouverneur nam ontslag, maar kreeg later een andere belangrijke politieke functie.

Bij een tweede schandaal in het stadje Volokolamsk werden tientallen kinderen opgenomen in het ziekenhuis. Ze raakten bevangen door de giftige dampen van een enorm vuilnisbelt aan de rand van de stad. Het hoofd van het lokale district werd ontslagen.

Poetin toont met deze marathonshow een keer per jaar dat hij ook lokale problemen ter harte neemt. Na zijn herverkiezing in maart beloofde Poetin dan ook om de infrastructuur in tientallen Russische steden te ontwikkelen en de armoede in het land aan te pakken. De voorbije jaren heeft Poetin zich namelijk vooral met internationale politiek beziggehouden. 

WO III?

Die internationale politiek wordt de voorbije jaren gekenmerkt door de oplopende spanningen tussen het Westen en Rusland. De oorlog in het oosten van Oekraïne, het neerschieten van vlucht MH17, de vergiftiging van de vroegere Russische spion Sergej Skripal en zijn dochter in Engeland,…

Hoewel Poetin keer op keer iedere betrokkenheid ontkent, heeft het Westen zware economische sancties getroffen tegen Rusland. Volgens Poetin ziet het Westen Rusland als een concurrent en als een bedreiging en probeert het daarom Rusland in te perken met de sancties.

Poetin denkt dat het Westen op termijn wel zal inzien dat de sancties contraproductief werken. Hij vreest niet dat er een Derde Wereldoorlog zal komen, want dat zou het einde van de beschaving betekenen.

Poetin roept op om rond de tafel te gaan zitten en na te denken over de Europese veiligheid. Een handreiking naar de EU?

Voor Europa heeft Poetin alleszins een duidelijke boodschap: Rusland is een betrouwbare partner, in tegenstelling tot de Verenigde Staten. De nieuwe importheffingen van de VS op Europees aluminium en staal, zijn volgens Poetin niets anders dan economische sancties. Al in 2007 op de Veiligheidsconferentie in München had Poetin gewaarschuwd dat de VS zijn regels zou opleggen aan andere landen. "Toen wilde niemand luisteren, maar nu zijn er de gevolgen." De uitdrukking "Wie zijn gat verbra…" kan hij nog net inslikken. 

Snelle vragenronde

De Russische president is ook maar een mens. Dat wil de show traditiegetrouw in de verf zetten door hem een snelle vragenronde voor te schotelen. De kijker leert dat Poetin liever fouten vermijdt, omdat de gevolgen bijzonder ernstig kunnen zijn en dat hij zijn privéleven heeft moeten opgeven voor het presidentschap. Al vindt hij dat maar een kleine opoffering, omdat de president zich met belangrijke zaken en de toekomst van het vaderland bezighoudt.

Ook vindt Poetin dat hij goed met zichzelf kan lachen. Hij is zich maar al te goed bewust van zijn imago in de wereld. Dat blijkt ook uit zijn antwoord op de vraag welk advies van zijn vader hij aan zijn kleinkinderen zou geven. Typisch Poetin antwoordt hij: "Niet liegen!"