Video player inladen ...

Kinderen en schermen: hoe meer tv en computer, hoe minder beweging en hoe hoger het BMI

Hoe meer tijd kinderen voor een scherm doorbrengen, hoe minder ze bewegen en hoe hoger hun BMI is. Dat blijkt uit onderzoek van de UHasselt. 10 uur of meer tv of computer per week leidt bovendien tot celveranderingen gelinkt aan diabetes en hart- en vaatziekten. Maar een "goede" schermtijd vaststellen, dat is moeilijk.  

De UHasselt volgt sinds 2012 in totaal 1.500 Limburgse kinderen op in een zogenoemde geboortecohort. Ze brengen hun gezondheid in kaart vanaf de geboorte, en dan gaat het niet alleen over de impact van voeding, maar ook over de leefomgeving van kinderen.

"Uit die groep zijn speekselstalen van 80 kinderen geanalyseerd op micro-RNA's,een soort biomoleculen die bepalen hoe  DNA op latere leeftijd vorm krijgt", zegt professor Tim Nawrot, die het onderzoek leidt. Micro-RNA's zitten in zowat alle lichaamvloeistoffen, waaronder dus ook speeksel. Hier is gefocust op twee types micro-RNA (miR-222 en miR-146a) die een rol spelen bij het ontwikkelen van onder meer diabetes en hart- en vaatziekten.

Tegelijk werd het BMI van de kinderen, hun lichaamsbeweging en hun schermtijd (televisie en computer) in kaart gebracht. "We zagen bij kinderen die weinig bewegen en minstens 10 uur per week voor een scherm doorbrengen, een toename van de microRNA's die we ook zien bij volwassenen met bijvoorbeeld diabetes. Er zijn met andere woorden al op jonge leeftijd biologische veranderingen in hun cellen", zegt Nawrot.

Meer schermtijd = hoger BMI en minder bewegen

Hoe meer tijd kinderen doorbrengen voor een scherm, hoe minder ze bewegen en hoe hoger hun BMI is, blijkt uit het onderzoek. "Het is de eerste studie hier bij ons die een link legt tussen schermtijd en BMI, en tussen schermtijd en te weinig beweging. Hoe meer je achter je tv of computer zit, hoe minder je beweegt", legt Nawrot uit.

De kinderen uit het onderzoek keken gemiddeld 9,5 uur per week televisie en zaten 4,8 uur per week achter een computer of laptop. "Er waren in ons onderzoek ook uitschieters tot 30 uur per week", zegt Nawrot.

Je kan dus al heel vroeg veranderingen op celniveau detecteren, maar het is niet zo dat de kinderen nu ziek zijn, benadrukt hij. "Ze zijn op dit moment perfect gezond." Nawrot vermoedt dat die veranderingen niet permanent zijn. "Of ze teruggedraaid kunnen worden door de levensstijl aan te passen, is niet onderzocht, maar waarschijnlijk is dat wel het geval."

Hoeveel schermtijd is dan "goed"?

De vraag die zich dan stelt: hoeveel schermtijd is dan "goed"? "Een logische, maar wel een moeilijke vraag om te beantwoorden", zegt Nawrot. "Kinderen kunnen absoluut tv-kijken en computeren, ik ga niet zeggen dat schermen per definitie slecht zijn. Op basis van ons onderzoek zou ik zeggen dat 10 uur per week een redelijke tijd lijkt, vanaf dan zien we een toename van microRNA's."

Kinderen moeten ook niet intensief sporten, gewoon meer bewegen, spelen, actief zijn helpt ook al. "Wat wij hier vooral uit halen, is dat veel schermtijd verhindert dat je beweegt. En dat je al vroeg de biologische impact hiervan kan zien."   

STOP

Het onderzoek van de UHasselt is opgenomen in een groot Europees onderzoeksproject rond obesitas bij kinderen.  Dat wil de risicofactoren voor overgewicht vanaf de geboorte in kaart brengen. Aan het Europese STOP-project (Science and Technology in childhood Obesity Policy) werken 31 onderzoeksteams, belangenverenigingen en overheden uit 16 verschillende landen mee. Gedurende vier jaar zullen ze de preventie en behandeling van obesitas bij kinderen tot 12 jaar onderzoeken. Niet alleen voeding, maar ook omgeving, zoals de nabijheid van groen, spelen daarin een rol.

Meer lezen?