Fermilab

Wetenschappers discussiëren over de mogelijke vondst van een nieuw elementair deeltje

In de Duitse stad Heidelberg wordt morgen (vrijdag) gedebatteerd over de mogelijke vondst van een nieuw elementair deeltje: het steriele neutrino. Als het deeltje inderdaad is gevonden, dan zou dat spectaculair nieuws zijn. Maar de kans dat er al wetenschappelijke concensus is, lijkt klein.

De vondst wordt morgen voorgesteld op een lezing van wetenschappers van het Fermilab van de Amerikaanse Los Alamos Universiteit. Zij stellen in Heidelberg nieuwe resultaten voor van hun MiniBooNE-experiment, waarmee ze zogenoemde oscillaties of trillingen van neutrino's observeren. 

Neutrino's zijn elementaire deeltjes die geen elektrische lading hebben en ook wel spookdeeltjes worden genoemd. Ze kunnen 3 verschillende smaken of vormen aannemen die elk een andere naam hebben. Zo is er het elektron-neutrino, het muon-neutrino en het tau-neutrino

Een vierde smaak

Wetenschappers vermoeden echter dat er ook nog een vierde smaak bestaat: het steriele neutrino. Steriele Neutrino's zouden deeltjes kunnen zijn van de mysterieuze donkere materie in het heelal, zo luidt de theorie.   Daarom ook dat wetenschappers van over de hele wereld er naar op zoek zijn, ondermeer met een reusachtig experiment op de zuidpool: IceCube. Maar ook dichter bij huis: in het SCK in Mol loopt een experiment van onderzoekers van de universiteit van Antwerpen, Gent,  Brussel (VUB) en Oxford op zoek naar het steriele neutrino.

De onderzoekers van Fermilab in de VS claimen nu dat ze sterke aanwijzingen hebben dat ze een steriel neutrino hebben gedetecteerd. Ze zouden bij hun waarnemingen van oscillaties onregelmatigheden hebben vastgesteld die er mogelijk op wijzen dat het steriele neutrino echt bestaat. Die onregelmatigheden hadden ze al eerder waargenomen. Maar in nieuwe experimenten zouden ze opnieuw zijn voorgekomen.    

Nog geen definitief bewijs

Maar, als dat zo is, dan wil dat nog niet zeggen dat het bestaan van het steriele neutrino definitief bewezen is.  Er kan een probleem zijn met hun instrumenten, ze kunnen een rekenfout gemaakt hebben, of ze hebben iets helemaal anders gedetecteerd. Geen steriel neutrino, maar een ander fenomeen.  Hun afwijking die ze detecteren ligt ook niet in lijn met andere experimenten. En zolang er geen bevestiging komt van andere experimenten kunnen we niet juichen. 

Er zijn namelijk wel meer onderzoekers die naar het deeltje op zoek zijn.  En ze doen dat ook allemaal op een andere manier. Het bestaan van het steriele neutrino zal alleen maar bewezen zijn als meerdere onderzoekers het hebben waargenomen, en als er binnen de wetenschappelijke wereld overeenstemming over bestaat. Ter vergelijking: het vorige elementaire deeltje dat ontdekt is, was het Higgs-boson in 2012.  Toen hebben twee onafhankelijke experimenten los van elkaar hetzelfde gemeten. En was er geen discussie, enkel feestgedruis.