Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Catalaanse regering krijgt de controle over haar uitgaven terug

De Catalaanse regering hoeft haar uitgaven voortaan niet meer voor te leggen aan de Spaanse centrale bank. De nieuwe Spaanse regering wil daarmee een gebaar stellen voor de Catalanen, als teken dat ze terug wil naar een normale situatie in Catalonië.

Na de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring op 27 oktober vorig jaar, stelde de Spaanse regering-Rajoy het beruchte artikel 155 in werking, waarmee ze het bestuur van Catalonië deels overnam. Dat artikel is in principe opgeheven na de benoeming van een nieuwe Catalaanse regering. Maar die moest haar uitgaven nog wel voorleggen aan de Spaanse centrale bank. Dat hoeft voortaan niet meer. De Catalaanse regering kan dus voortaan weer zelf beslissen waaraan ze het overheidsgeld uitgeeft, zonder controle van Madrid.

Het was de symbolisch belangrijke eerste beslissing van de nieuwe Spaanse regering van de socialistische premier Pedro Sánchez. Die kwam aan de macht nadat een motie van wantrouwen de regering-Rajoy ten val bracht. De motie, die Sánchez had ingediend, kreeg in het parlement de steun van verschillende partijen, onder meer de Catalaanse nationalistische partijen PDeCat en ERC. In ruil had Sánchez een dialoog met de nieuwe Catalaanse regering beloofd.

Dialoog

Die dialoog komt er nu. Sánchez kondigde een gesprek aan met de minister-presidenten van alle Spaanse autonome regio's. Wanneer hij met de Catalaanse minister-president Torra zal praten, ligt nog niet vast. In 2006 bereikte een vorige socialistische regering in Spanje een akkoord met de Catalanen over een nieuwe autonomiestatuut, met meer bevoegdheden voor de Catalaanse regering. Maar de regering-Rajoy bracht dat akkoord voor het Grondwettelijk Hof, dat het grotendeels schrapte. Dat schoot de Catalanen in het verkeerde keelgat, en versterkte het separatisme in de regio. 

Sánchez beloofde opnieuw over het autonomiestatuut te zullen praten met de Catalanen. Dat kan het begin zijn van een oplossing voor de Catalaanse crisis. Sánchez benoemde ook een Catalaanse als minister bevoegd voor het contact met de regio's, al deed hij die geste deels te niet door een andere Catalaan die hevig antiseparatistisch is, op Buitenlandse Zaken te benoemen. Maar over onafhankelijkheid zal ook met deze nieuwe Spaanse regering niet te praten vallen. Zijn partij blijft voorstander van een unitair Spanje, en steunde ook de regering-Rajoy toen die artikel 155 van de grondwet in werking stelde.

Puigdemont

De rechtszaken tegen de leden van de vorige Catalaanse regering gaan intussen gewoon verder. Het was die regering, onder leiding van voormalig minister-president Puigdemont, die de onafhankelijkheid van Catalonië eenzijdig uitriep. Ze werd daarop afgezet door Madrid. Drie leden van die regering zitten nog in de gevangenis in Madrid, vier anderen vluchtten naar ons land. Daar blijven er nog twee van over. Eén gewezen minister zit intussen in Schotland, de gewezen minister-president Puigdemont is in Berlijn. Het Spaanse gerecht vraagt nog altijd hun uitlevering.