Video player inladen ...

Markante plekken: de vergeten commandobunker onder het Citadelpark in Gent

In de reeks "Markante plekken" gaat onze fotograaf Alexander Dumarey elke week op zoek naar een opvallende plaats met een verhaal. Soms bekend, soms vergeten. Soms druk, soms verlaten. Soms nieuw, soms eeuwen oud. Maar allemaal hebben ze een boeiende geschiedenis. Vandaag: de vergeten commandobunker onder het Citadelpark in Gent.

Het best bewaarde geheim van Gent is de commandobunker onder het Citadelpark. Alleen een paar schouwen en ventilatieschachten doen vermoeden dat er een bunker onder de grond zit. De ingang ervan bevindt zich in de onopvallende chalet van de groendienst.

De naam van het park doet het al vermoeden: ooit stond hier een citadel. Begin 19e eeuw wordt, onder het toenmalige Nederlandse bewind, op deze plek een fort opgetrokken. Het fort maakt deel uit van de grensverdediging van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. De onafhankelijkheid van België in 1830 maakt het fort overbodig, maar het gebouw doet nog een tijdje dienst als kazerne. Tegen 1913 is het, op een poortgebouw en enkele kazematten na, volledig gesloopt.

In 1938, in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog, krijgen alle Belgische provinciehoofdsteden de opdracht om een ondergrondse commandopost te bouwen. Gent kiest ervoor om een bunker te voorzien op de terreinen van de voormalige citadel. Een van de oude kazematten wordt opgenomen in het bouwwerk. In 1939 starten de werkzaamheden, en het volgende jaar wordt de bunker al in gebruik genomen. Wanneer de Duitsers in mei 1940 België binnenvallen, bezetten ze al snel de nieuwe commandopost. Het eerste dat het Duitse leger doet, is sanitair leggen in de bunker, want dat waren de Belgen vergeten.

Aan het einde van de oorlog, in augustus 1944, steken de Duitsers de bunker in brand en nemen ze de benen. Pas 3 jaar later wordt de commandopost grondig gerenoveerd en in gebruik genomen door de Civiele Bescherming. In die periode wordt de bunker ook uitgebreid door ze met een andere ondergrondse kazemat van de oude citadel te verbinden.

Door het einde van de Koude Oorlog verliest de commandobunker zijn nut. In 1993 ontruimt de Civiele Bescherming het bouwwerk en draagt ze het over aan de Stad Gent. Hierna wordt het stil in de bunker. In 2001 doet de bunker nog even dienst als tentoonstellingsruimte voor het SMAK en in 2011 is de bunker op open monumentendag nog een laatste keer toegankelijk voor het publiek. Vandaag gebruikt de groendienst het toegangschalet boven de bunker, maar ondergronds blijft het stil.