Het afscheid van Jan Hautekiet: "Het werk is niet voorbij, nooit voorbij"

Na een zeer intense laatste week met "Hautekiet trapt het af" beschrijft Jan Hautekiet in deze opinietekst wat hem dreef om radio te maken met luisteraars als centrale gast: "Mensen die het zeuren willen overstijgen en onvermogen, woede en frustratie in positieve energie durven en willen omzetten."

labels
© VRT - Joost Joossen
Jan Hautekiet
Jan Hautekiet was jarenlang radiopresentator bij de VRT. Met "Hautekiet trapt het af" nam hij vorige week afscheid.

Zo, vijf lange en intense dagen immersie in het hele Vlaamse land hebben hun sporen nagelaten. Niet alleen bij de ploeg en de deelnemers aan de uitzendingen en tochten, maar afgaande op de talloze reacties blijkbaar ook bij luisteraars en mediagebruikers, die diep geraakt werden door de verhalen. Niet enkel door de kennis die gedeeld werd, maar misschien nog meer door de emotie die evenzeer gedeeld werd. Emotie, de slechte raadgever, zogezegd …

Het plan is uitgevoerd, de film van de week is talloze keren beter dan de ruwbouw waarvan we vertrokken. Dat ik het zelf binnenkort letterlijk aftrap was een handig excuus om de twee andere betekenissen - een parcours aftrappen met de fiets en de aftrap geven voor wat is en komt - de kans te geven om hun deugdelijkheid te bewijzen.

We leefden een week lang letterlijk met onze community samen en mee.

Emotie, de slechte raadgever, zogezegd …

‘s Morgens maakten we met een radio-uitzending uitgebreid kennis met initiatieven die vooruitkeken en hoopvol oplossingen aanreiken voor kleine en grote maatschappelijke uitdagingen. We hoorden waar steden en overheden de accenten wilden leggen, maar ook evenzeer hoe burgers vaak al initiatief nemen en niet afwachten tot de overheid iets onderneemt. En we zagen hoe de radio een bondgenoot kan zijn voor een initiatief als de Sociale Innovatiefabriek, die Vlaanderen warm wil maken voor sociale innovatie en sociaal ondernemerschap.

Overdag op de rustige kadans van een fietspeloton in een soort colloque singulier luisteren naar het levensverhaal van mensen die in de luwte van de media-aandacht en de rust van jaagpaden en fietssnelwegen een stukje van hun leven toevertrouwden aan mekaar en aan ons.

En telkens vaststellen hoe bij het in beperkte groep fietsen de fysieke kadans de mentale rust aanstuurt. Ik ben er vast van overtuigd dat je makkelijker in je ziel laat kijken op de kadans van een fietsrit dan in de stressvolle omgeving die een radiostudio soms kan zijn.

Met name bij de handbikers werd meteen fysiek duidelijk hoe je een beperking kunt pareren door toe te spitsen op wat je nog wél kunt gebruiken.

En ‘s avonds met niet te veel woorden genieten van muziek waarbij artiesten over genregrenzen heen naar gemeenschappelijkheid op zoek gingen in plaats van zich in verschillen vast te rijden.

En onderweg ontmoetten we ook nog eens de Helden van Hautekiet. Mensen die negatieve energie wisten om te zetten in positieve energie. Gabrielle die met haar iPad de uitzichtloze eenzaamheid doorbrak, en het leven terugvond waar ze uit wilde stappen.

Gudrun die het verdict van jongdementie bij haar man omzet naar een dynamische buddywerking die focust op wat mensen wél kunnen, niet op wat ze niet meer kunnen.

Hanne die de frustratie over de administratieve rompslomp rond een ongeneeslijk ziek kind wist om te bouwen naar een onthaalhuis voor mantelzorgers.

Jean-Louis die na de zelfdoding van zijn zoon vooruitdenkt en ervoor wil zorgen dat die zorgwekkend hoge cijfers dalen.

Lili die boos werd nadat een interimbureau haar koudweg had gezegd dat ze met haar gehoorbeperking en spraakprothese niet meer op de arbeidsmarkt kon, en van de weeromstuit communicatieverantwoordelijke werd.

Mo die zijn kansen op de arbeidsmarkt verzekerde door naar kleinkunst te luisteren en zo Nederlands te leren.

Wim die geduldig maar doortastend in gesprek blijft met het beleid rond de onduidelijkheid over het tijdstip en de hoogte van het persoonsvolgend budget voor zijn zoon.

Yasmien die vier jaar geleden met de hoofddoek op geen stageplaats vond, door een softwaregigant werd opgepikt en nu een eigen hulporganisatie runt en een rolmodel is geworden.

Mensen die het zeuren willen overstijgen en onvermogen, woede en frustratie in positieve energie durven en willen omzetten.

Toen we zes jaar geleden dit programma startten, noemden we dat soort mensen een ‘schaduwkabinet’. Blij dat het helden zijn geworden.

Samen slim. Dat was de baseline waarrond we zes jaar geleden bij Radio 1 begonnen te werken een een netwerk, een platform van academische, politieke, maar vooral ook burgerlijke expertise.

Wat kon de praktijkervaring ons leren over de haalbaarheid van decreten, wetten, systemen, procedures?

Luisteren naar mensen en hun verhalen, kritisch maar met respect, en hun vertrouwen winnen in permanente dialoog.

Bij de doorstart in 2014 vonden we De radio luistert een betere omschrijving van waar we het verschil wilden maken. Want het gaat niet enkel om het verzamelen van kennis, maar ook om het samenleggen van de emotie die daarmee gepaard gaat. Verhalen kunnen inspirerend, confronterend, troostend, ja zelfs helend zijn. Daar blijf ik van overtuigd.

Op die verzamelde ervaring zal Radio 1 ook in de toekomst een beroep kunnen doen om nieuwsverhalen te toetsen aan de dagelijkse praktijk. Dat gebeurt in permanent gesprek en dialoog met een almaar groeiende community van mensen die het zeuren willen overstijgen en onvermogen, woede en frustratie in positieve energie durven en willen omzetten.

Hebben we overal een antwoord kunnen op geven? Beslist niet.

Maar was het niet Rutger Kopland die zei dat wie vindt, slecht gezocht heeft?

Het werk is niet voorbij, nooit voorbij.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.