Jasper Jacobs

Is vooraf ingevulde aangifte een vergiftigd geschenk?

"Bij 94 procent van de vooraf ingevulde aangiftes zijn er vorig jaar geen fouten gemaakt, bij een kleine 6 procent wel", zo klopte de woordvoerder van de overheidsdienst Financiën zich op de borst. "Dat betwijfel ik. Er zijn veel meer fouten”, zo  kaatste professor fiscaal recht Michel Maus, de bal terug. "Het is gewoon te ingewikkeld geworden voor veel belastingplichtigen om die fouten te ontdekken."

"Het zelf moeten invullen van een aangifte is erg ingewikkeld geworden," zo zei Michel Maus van de VUB vanmorgen in het Radio 2-programma "De Inspecteur". "Maar zelfs gewoon een vooraf ingevuld exemplaar moeten controleren, is moeilijk. Veel  belastingplichtigen keuren die goed zonder echt te checken", zo meent de professor.

Bovendien rekende de redactie van "De Inspecteur" uit dat die 6 procent fouten staat voor ruim 130.000 mensen, dat is ook niet min.

Het lijkt nochtans een handige service van de overheidsdienst Financiën, moet ook de professor toegeven. Voor zo'n 2,2 miljoen Belgen is de aangifte op voorhand ingevuld. Zij moeten alleen maar controleren of alles correct is en daarmee is de kous af.

Maar volgens Maus wiegen te veel burgers zichzelf daardoor in slaap. “Ik vergelijk het altijd met een gps. Als we daar te veel op vertrouwen, dan kunnen we na verloop van tijd geen kaart meer lezen. Als we te veel een rekenmachine gebruiken, kunnen we  niet meer hoofdrekenen. En als we gewoon blind gaan vertrouwen op de vooraf ingevulde aangiftes van de FOD Financiën, zijn we ook niet meer in staat om die deftig te controleren.”

"Alleen burger verantwoordelijk bij fouten"

Als er fouten instaan, is het bovendien geen gedeelde verantwoordelijkheid. Het is enkel die van de belastingplichtige. “Het blijft de burger die het voorstel van een vereenvoudigde aangifte moet nagaan”, zo waarschuwt Francis Adyns van Financiën.

Als er nadien iets niet klopt, is de burger verantwoordelijk voor de gemaakte fouten. "Dat lijkt me méér dan een paar stappen te ver", vindt Maus. "Zeker als blijkt dat die niet meer in staat is om die complexe oefening van de belastingaangifte zelf te kunnen voltooien. Waar is men dan mee bezig?"

Een aangifte correct invullen is al ingewikkeld, een vooraf ingevuld exemplaar controleren is dat evengoed

Michel Maus, professor Fiscaal Recht aan de VUB

Michel Maus vindt dat er meer kwaliteitscontroles moeten komen. “Er zou een commissie kunnen komen die nagaat of alles wel correct verloopt. Die via steekproeven mensen gaat ondervragen om na te gaan in hoeverre alles wel correct en netjes is verlopen", oordeelt hij.

Ook de medewerkers van Financiën die nu burgers helpen bij het invullen, zouden vaker gecontroleerd moeten worden, want Maus is er niet van overtuigd dat zij allemaal perfect advies verlenen. Ook voor hen is de materie vaak te moeilijk geworden.

Beluister hier het gesprek uit "De inspecteur":

Maus noch Van Overtveldt doet het zelf

Misschien was de afsluiter vanmorgen nog wel het meest veelzeggend. De professor Fiscaal Recht gaf aan niet zelf zijn aangifte in te vullen. “Ik laat dat doen door iemand die daar verstand van heeft; een boekhouder." En hij voegde er fijntjes aan toe dat onlangs ook Johan Van Overtveldt (N-VA), de minister van Financiën, toegaf die klus niet zelf te klaren.