AFP or licensors

Een grote show, maar waar zijn de mensenrechten van de Noord-Koreanen?

Amnesty kijkt met verbazing naar de top tussen Donald Trump en Kim Jong-un: "Het is een circus, maar wat is het resultaat? Niet zozeer voor het ego van Donald of Kim, maar voor de burgers van Noord-Korea die kreunen onder de dictatuur en voor de miljoenen mensen die bedreigd zijn door een eventuele nucleaire escalatie."

labels
Wies De Graeve
Wies De Graeve is directeur Amnesty International Vlaanderen.

Het was een ongeziene show daar in Singapore. Selfies, Facebook lives, interventies over het menu … De ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un had veel weg van hét society-event van het jaar. Het voelt erg ongepast om een vertegenwoordiger van een van de ergste dictatoriale regimes ter wereld met zoveel poeha tegen de borst te drukken. Ceremonieel vertoon is wel vaker deel van internationale diplomatie, maar dit is ongezien.

Het circus daar gelaten, is het vooral belangrijk te kijken wat het resultaat is. Niet zozeer voor het ego van Donald of Kim, maar voor de burgers van Noord-Korea die kreunen onder de dictatuur en voor de miljoenen mensen die bedreigd zijn door een eventuele nucleaire escalatie.

Vóór de ontmoeting heeft Amnesty International, samen met vele anderen, aangedrongen om niet alleen nucleaire ontwapening, maar ook mensenrechten op de agenda van de ontmoeting te zetten. De mensenrechtensituatie in Noord-Korea is namelijk desastreus. Volgens het Wereldvoedselprogramma zijn 10,3 miljoen mensen in het land ondervoed.

Ceremonieel vertoon is wel vaker deel van internationale diplomatie, maar dit is ongezien.

Tot wel 120.000 mensen zitten om politieke redenen in strafkampen, waar ze het risico lopen op marteling, dwangarbeid en executie. Miljoenen Noord-Koreanen zijn zo goed als volledig afgesloten van de buitenwereld. Ze hebben geen toegang tot informatie en zijn constant gesurveilleerd. Honderdduizenden mensen mogen geen contact hebben met familieleden uit het buitenland.

En dan hebben we het nog niet gehad over het totaal gebrek aan vrijheden. Vrijheid van meningsuiting, van godsdienst, van vereniging, noem maar op: onmogelijk in Noord-Korea. Of neem de uitbuiting van Noord-Koreaanse gastarbeiders in het buitenland, de aanhoudende propaganda, het ontzeggen van humanitaire hulp, …

Van al deze mensenrechtenschendingen geen spoor tijdens de show in Singapore, ook niet in de slotverklaring. 

Van al deze mensenrechtenschendingen geen spoor tijdens de show in Singapore, ook niet in de slotverklaring. Dat is teleurstellend en belooft weinig goeds. De weg naar beterschap voor de mensen van Noord-Korea loopt immers langs twee sporen: nucleaire ontwapening én verbetering van de mensenrechtensituatie.

De opening richting nucleaire ontwapening is mogelijk een stap vooruit, maar dan moet de komende weken ook het hoofdstuk mensenrechten aangesneden worden. Louter een ‘nucleaire’ deal zou eerder averechts werken: een dictatuur legitimeren en nog steviger in het zadel houden.

Die verantwoordelijkheid ligt nu in handen van de Amerikaanse diplomatie en van Donald Trump. Zij lijken mensenrechten voorlopig als een optioneel thema te beschouwen. Dat zou een grote vergissing zijn.

Het zal cruciaal zijn dat krachten binnen de VS hier fors op wijzen, de diplomatie, het congres en de senaat, de publieke opinie… Evengoed mogen we van de internationale gemeenschap verwachten dat ze mensenrechten in dit proces naar voor duwen. Indien niet, zitten we op een dood spoor.

Laat ons ondanks de show dus bij de les blijven. De toekomst zal uitwijzen of dit echt een momentum is, maar om een kans te maken moeten mensenrechten nu op de agenda gezet worden.

Hierbij alvast drie concrete voorstellen voor een volgende slotverklaring.

1 Ten eerste moet het Noord-Koreaanse regime zich engageren om actief samen te werken met de VN-mensenrechtenmechanismes, waaronder de Mensenrechtenraad.

2 Ten tweede moet het stappen ondernemen om gescheiden families te herenigen en verdwijningen te onderzoeken.

3 Ten derde moet Kim Jong-un internationale hulporganisaties en waarnemers uitnodigen, onder meer om rechtsreeks internationale humanitaire hulp aan de bevolking toe te laten.

Als voor een dergelijke slotverklaring opnieuw zo’n circus nodig is, so be it. Als er maar resultaat is voor de miljoenen mensen in Noord-Korea. De Noord-Koreanen hebben in elk geval meer nodig dan het regime laten afkicken van kernkoppen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.