Cédric Hatto / Stag © Reporters

Internetfraudeurs steeds inventiever: pas op voor "spear phishing" na een overlijden

Internetfraudeurs gaan steeds driester te werk in hun pogingen om mensen geld af te troggelen. In "De wereld vandaag" getuigt Liesbeth over 2 kennissen die na een overlijden het doelwit van "spear phishing" werden. Miguel De Bruycker van het Centrum voor Cybersecurity geeft tips om misbruik te voorkomen.

Een generische e-mail van een verdacht e-mailadres waarin de afzender om bankcodes of andere vertrouwelijke informatie vraagt: zo goed als iedereen heeft die al wel eens in haar of zijn inbox gekregen en wist meteen dat het om "phishing" ging. Moeilijker is het om "spear phishing" te detecteren, een nieuwe techniek die internetfraudeurs toepassen om heel gericht bepaalde mensen te benaderen.

Het overkwam 2 kennissen van Liesbeth. "Ze hadden allebei net hun partner verloren, telkens een onverwacht overlijden", vertelt ze in "De wereld vandaag" op Radio 1 (zie audio onder). "In de weken nadien zijn ze telefonisch gecontacteerd door mensen die beweerden dat ze van de bank waren en die zeiden dat ze nog een aantal bankzaken moesten regelen in verband met het overlijden."

"Gezien een overlijden heel wat regelingen met zich meebrengt, zijn die kennissen voor hun computer gaan zitten. Ze hebben een aantal apps en links geopend en zijn zo telefonisch naar enkele websites geleid. Op die manier konden de fraudeurs met een flinke som geld aan de haal gaan."

Volgens Liesbeth gingen onder meer door de specifieke situatie geen alarmbellen bij haar kennissen af. "De emoties van de onverwachte overlijdens speelden mee, ze hadden net hun partners verloren. Op een van de meest kwetsbare momenten van hun leven zijn ze ook nog eens door fraudeurs om de tuin geleid. Ze hebben een klacht ingediend, maar de politie staat weerloos."

Uitzonderlijk

"Dit specifieke dossier is ons niet bekend, maar het is wel zo dat "phishing" in de lift zit", zegt Miguel De Bruycker van het Centrum voor Cybersecurity op zijn beurt in "De wereld vandaag" (zie audio onder). "Onlangs heeft Febelfin nog gemeld dat het aantal fraudegevallen in het 1e kwartaal van dit jaar sterk is gestegen met meer dan 1.300 gevallen van "phishing"."

"Het fenomeen van "spear phishing" waarbij 1 persoon specifiek in het vizier komt, is wel uitzonderlijk. Het gebeurt met bedrijven, maar met particulieren hebben we het nog niet vaak gezien. Bij een overlijden probeert men misbruik van de situatie te maken om je dingen te laten doen die je normaal nooit zou vertrouwen."

"Als iemand belt en het klinkt verdacht, vraag dan om een telefoonnummer om zelf terug te bellen. Als je geen Belgisch nummer krijgt, is er iets niet pluis. Als een verdacht bericht via een e-mail met een link binnenkomt, klik daar dan niet op. Doe je dat toch en je krijgt de vraag om codes door te geven, sluit alles dan af en doe het niet. Banken zullen nooit op die manier om codes vragen."