Video player inladen ...

Wetenschappers slaan alarm: ijs Antarctica smelt onrustwekkend snel

Antarctica heeft de afgelopen 25 jaar tot 2,7 biljoen* ton ijs verloren. Dat heeft een internationaal team van wetenschappers berekend op basis van 24 onafhankelijke schattingen gebaseerd op satellietgegevens. Hun bevindingen zijn verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Het ijs smelt ook steeds sneller: de afgelopen vijf jaar is de snelheid verdrievoudigd.

Het Europese Ruimtevaartagentschap ESA heeft onafgebroken satellietobservaties uitgevoerd boven Antarctica sinds begin jaren 90. De oudste volledige beelden dateren van 1992. De satellieten zijn in staat te meten hoeveel ijs er zich bevindt door verschillen in de hoogte van de ijskap te meten samen met de snelheid waarmee het ijs richting zee gaat. Sommige satellieten kunnen zelfs meten hoeveel dat ijs weegt door kleine veranderingen in de zwaartekracht te meten.

De wetenschappers hebben Antarctica in drie grote delen ingedeeld: West-Antarctica, Oost-Antarctica en het Antarctisch Schiereiland. Dat laatste is het uiteinde dat richting Zuid-Amerika lijkt te wijzen. De drie delen hebben uiteenlopende resultaten opgeleverd. In West-Antarctica verdween in 1992 op jaarbasis 53 miljard ton ijs in zee, intussen is dat de laatste vijf jaar nog versneld tot 159 miljard ton in 2017. Een verdrievoudiging dus.

Op het Antarctisch Schiereiland smolt begin jaren 90 nog zo’n 7 miljard ton per jaar. Intussen is dat geklommen tot 33 miljard ton per jaar. De wetenschappers verklaren die snellere stijging doordat drijvende ijsschotsen voor sommige gletsjers ingestort zijn, waardoor het ijs eronder veel sneller kan stromen.

Oost-Antarctica is het enige deel van het continent waar het ijs wel nog toeneemt. Zij het niet erg snel: aan een tempo van 5 miljard ton per jaar. Volgens de wetenschappers is dit ronduit onvoldoende om de grote verliezen in West-Antarctica en op het Antarctisch Schiereiland te compenseren. Bovendien wijzen ze erop dat de foutenmarge van de schattingen in dit deel veruit het grootst is.

Alles samen is tussen 1992 en 2017 tot 2,7 biljoen* (2.720.000.000.000) ton ijs gesmolten. Dat zou het wereldwijde zeeniveau met 7,6 millimeter hebben doen stijgen. Het ijs smelt steeds sneller. Op dit moment leidt dat tot een stijging van het zeeniveau met 0,6 millimeter per jaar. Zowat een verdrievoudiging in vergelijking met 5 jaar geleden. De wetenschappers roepen overheden op om in te grijpen om kustgemeenschappen te beschermen.

*

Sommige surfers vragen zich af er geen vertaalfout gebeurd is met het Engelstalige onderzoek. De verwarring heeft te maken met de term "biljoen", wat duizend miljard betekent in het Nederlands.

Het gaat in dit onderzoek in het Engels over "2720 billion" of "2,7 trillion". "A billion" in het Engels wordt vertaald als "een miljard" in het Nederlands. "A trillion" in het Engels is "een biljoen" in het Nederlands.

Vertaald naar het Nederlands is dat dus met andere woorden: 2.720 miljard of 2,7 biljoen.