Maxime Anciaux - All rights reserved

Mis(be)handeling van ouderen: wie zijn de daders en slachtoffers? En waarom is het probleem zo weinig gekend?

In 2017 werden in Vlaanderen 505 meldingen gedaan van mishandeling van ouderen. In 2016 waren dat er 436. "Toch blijft het een zwaar onderschat probleem", zeggen ze bij het Vlaams Ondersteuningscentrum Ouderenmis(be)handeling (VLOCO). De cijfers zijn maar het topje van de ijsberg.

Vandaag is het "Internationale Dag tegen Ouderenmis(be)handeling". Naar aanleiding daarvan vraagt VLOCO meer aandacht voor geweld op ouderen in de thuissituatie. "Alleen door het probleem bespreekbaar te maken, kunnen we het taboe doorbreken."

Niet alleen angst en schaamte bij de betrokkenen maken het erg moeilijk om zicht te krijgen op het probleem. Ook hulp- en zorgverstrekkers aarzelen vaak om in actie te komen. Er is in Vlaanderen geen meldings- of registratieplicht voor ouderenmis(be)handeling.

Wat is mis(be)handeling?

Klappen uitdelen, een ruwe behandeling bij de verzorging of misbruik van geneesmiddelen, ... Niet zelden denken we bij mis(be)handeling van ouderen aan fysiek geweld. Maar soms gaat het om psychisch geweld: vernederingen of emotionele chantage. Soms zijn ouderen ook het slachtoffer van financieel misbruik, bijvoorbeeld wanneer geld of eigendommen gestolen worden of als volmachten misbruikt worden. In andere gevallen leven ze in verwaarloosde omstandigheden met onvoldoende zorg of een gebrek aan comfort en hygiëne.

Het geweld is niet altijd slecht bedoeld. Ook een mantelzorger die uit onwetendheid, onmacht of onkunde zijn dementerende partner dagelijks vastmaakt aan de zetel, om de veiligheid te garanderen, valt onder de noemer ouderenmis(be)handeling. De mantelzorger wil helpen. Maar die hulp bieden groeit hem of haar boven het hoofd en de zorg ontspoort.

Wie zijn de slachtoffers?

In België geeft zowat 32 procent van de vrouwen ouder dan 60 aan het slachtoffer te zijn van ouderenmishandeling. Dat blijkt uit internationaal onderzoek en zou ook in de praktijk bevestigd worden. Uit de consulten bij VLOCO blijkt dat 74 procent van de slachtoffers een vrouw is. De plegers zijn in 81 procent van de gevallen mensen uit de omgeving van de ouder. En 67 procent van de slachtoffers leeft samen met de pleger.

Wie met vragen zit over geweld of mis(be)handeling kan gratis en discreet terecht op het nummer 1712. Er is ook een website.