"Klimaatopwarming al tegen 2040 boven strikte limiet van 1,5 graden"

Zonder snelle en verstrekkende maatregelen, zal de aarde al tegen 2040 met meer dan 1,5°C opgewarmd zijn, dat is de meest strikte grens die de ondertekenaars van het klimaatakkoord van Parijs in 2015 afspraken. En dat vormt een grote bedreiging voor de wereldeconomie. "We moeten economische belangen ondergeschikt maken aan klimaat", staat in een uitgelekt conceptrapport van het klimaatpanel van de Verenigde Naties.

Eind 2015 ondertekenden 195 landen het klimaatakkoord van Parijs, met als doel de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Tegen 2100 mag de temperatuurstijging maximaal 2°C bedragen in vergelijking met het pre-industriële tijdperk (de industriële revolutie in de tweede helft van de 18e en de eerste helft van de 19e eeuw, nvr). Het streven is echter om de stijging onder de 1,5° C te houden.

Maar het ziet er helemaal niet naar uit dat we ons aan die strikte grens zullen kunnen houden. Tegen 2040 al, over iets meer dan 20 jaar al, zou de temperatuurstijging de kaap van 1,5°C ronden. Dat staat in een uitgelekt conceptrapport van het Intergouvernementeel Panel over Klimaatverandering (IPCC), zeg maar de klimaatcommissie van de Verenigde Naties, waar het persagentschap Reuters de hand kon op leggen.

"Als de uitstoot van broeikasgassen op hetzelfde tempo blijft doorgaan zoals nu, dan zal de opwarming tegen 2040 de grens van 1,5 procent overschrijden", ziet Reuters. De gegevens in het rapport zijn niet nieuw, ze worden wel nóg steviger onderbouwd door de toevoegingen van 25.000 klimaatexperten en nieuwe wetenschappelijke literatuur.

De gemiddelde temperatuur op aarde ligt volgens het rapport nu al 1 graad hoger dan die in de pre-industriële periode, en stijgt elke tien jaar met 0,2 graden. Met alle gevolgen vandien, niet alleen op ecologisch en humanitair vlak, maar ook voor de wereldeconomie.

"Landen doen veel te weinig"

"De economische groei zal sterker terugvallen bij een temperatuurstijging van 2°C dan bij een stijging van 1,5°C voor heel wat ontwikkelde en ontwikkelingslanden", zegt het rapport. Het gevolg van bijvoorbeeld steeds vaker voorkomende overstromingen en droogtes, die de groei van gewassen ondermijnt en het sterftecijfer de hoogte in duwt.

Ter illustratie. Als de temperatuurstijging 1,5°C bedraagt, zal de zeespiegel bijvoorbeeld 10 centimeter lager zijn dan bij een temperatuurstijging van 2°C, waardoor 10 miljoen minder mensen bedreigd worden door overstromingen, stormvloeden of beschadigde oogsten.

Volgens het rapport doen de landen die het Parijse klimaatakkoord ondertekenden momenteel veel te weinig om de doelstelling van 1,5 graden alsnog te behalen. De landen gaan een tandje moeten bijsteken, en dat moet heel snel gebeuren. Bovendien zullen de maatregelen ook verstrekkend moeten zijn.

"Economische belangen ondergeschikt maken"

Het IPCC waarschuwt dat ze hun economische belangen ondergeschikt zullen moeten maken aan het terugdringen van de klimaatschade. Iets wat heel moeilijk valt. De Amerikaanse president Donald Trump trok de VS vorig jaar nog terug uit het klimaatakkoord omdat het de economische belangen van zijn land zou schaden.

Hernieuwbare energie uit wind, zon en water zou ten opzichte van de niveaus in 2020 met 60 procent moeten toenemen tegen 2050 om de temperatuurstijging niet boven 1,5°C te laten uitkomen. Energie uit "oude" bronnen zou met twee derde moeten afnemen.

Definitieve versie in oktober

De uitgelekte versie van het IPCC-rapport is beschikbaar voor regeringen en experts, die hun bevindingen daarover nog kunnen indienen. Het IPCC zelf wil geen commentaar geven. Het definitieve rapport wordt in oktober van dit jaar voorgesteld in Zuid-Korea.