Plaag van processierupsen, ook op festivals: dit moet je weten 

Al verschillende jaren op rij worden we tijdens de zomermaanden geplaagd door processierupsen. De diertjes zorgen voor kaal gevreten eikenbomen maar ook voor ernstige jeukhinder en huidirritatie bij mensen. “In vergelijking met de vorige jaren, is het dit jaar een uitzonderlijk zwaar jaar”, zegt Wim Veraghtert van Natuurpunt. Dit is wat u moet weten.

Elk jaar zijn de processierupsen er weer. De diertjes houden blijkbaar van stevige muziek, want ze duiken de voorbije dagen op in de buurt van muziekfestivals. Het voorbije weekend was het prijs in Nederland, op het festivalterrein van Best Kept Secret. Heel wat festivalgangers werden er geplaagd door uitslag en felle jeuk. En nu zijn de beestjes ook gesignaleerd op camping Klokkeberg, één van de belangrijkste campings van Werchter.

Wat is de processierups?

De processierups is de larve van de eikenprocessierupsvlinder. Deze nachtvlinder legt haar eitjes in de toppen van eikenbomen, in augustus. Eind april, begin mei worden de rupsen geboren. Ze ondergaan een aantal vervellingen en na de derde krijgen ze de opzichtige brandhaartjes. Dit is meestal in de maanden mei en juni. Het zijn deze haren die ernstige klachten bij de mens veroorzaken. De dieren verplaatsen zich in groep, allemaal achter elkaar, zoals een processie.

Zijn er dit jaar meer dan anders?

De diertjes lijken alom tegenwoordig. “In vergelijking met de vorige jaren, is het dit jaar een uitzonderlijk zwaar jaar”, zegt Wim Veraghtert van Natuurpunt. Maar het kan blijkbaar nog erger. In 2007 moest zelfs het leger worden ingezet om de wollige diertjes te bestrijden.

De dieren zorgen de laatste jaren voor heel wat hinder, maar toch waren er al meldingen van problemen in de Kempen vóór 1950, verklaart Veraghtert. “Na piekjaren volgen er ook altijd wat stillere periodes.” Dit heeft te maken met weersomstandigheden en met de activiteit van andere diersoorten. “Vliegsoorten leggen soms hun eitjes in de processierups. Door de larven kunnen de rupsen dan afsterven waardoor er het ene jaar minder rupsen zijn dan het andere”, zegt Veraghtert. “De natuur zorgt zo zelf voor een evenwicht.”

Processierupsen zitten overal, maar zeker in Brabant, Antwerpen en Limburg komen ze voor. Vooral de klimatologische omstandigheden in de Kempen zijn voor de rupsen gunstig om zich te ontwikkelen.

Last voor mens en natuur

Processierupsen zijn geen doetjes. Ze kunnen voor redelijk wat overlast zorgen. Ze vreten de eikenbomen kaal en dat is slecht nieuws voor de bomen zelf maar ook voor de dieren die in die bomen leven.

Maar de mens ondervindt zelf ook last. Wie in contact komt met de dieren, en dan vooral de brandhaartjes, krijgt vervelend jeuk en huidirritatie. Elk dier heeft honderden van dergelijke haartjes. De irritatie kan lang aanhouden. Andere mogelijk pijnlijke gevolgen van contact met de haartjes zijn oogontstekingen of bij inademing van de haartjes, irritatie van de luchtwegen.

Wat als je toch slachtoffer bent van de processierups?

Als je last krijgt van irritatie, kan je een paar dingen doen:

•    Kleding uitdoen en wassen
•    De huid grondig afspoelen met water
•    Eventueel anti-jeukmiddelen smeren

Hoe de rupsen te lijf gaan?

“Er zijn drie methoden om de dieren te bestrijden”, zegt Veraghtert. “Je kan de dieren besproeien, verbranden of wegzuigen.” Het ene middel is al iets vriendelijker voor de natuur dan de andere. “Sproeien is niet het meest aangewezen middel”, verklaart Veraghtert. “Het treft ook de andere dieren die in de bomen leven, zoals vogels. Het kan zorgen voor een collateral damage.” Natuurpunt is het meest voorstander om de nesten te laten wegbranden.

Meer nieuws