Science Photo Library

Waarom AI-wetenschappers aan de alarmbel trekken

600 Europese topwetenschappers die actief zijn in het onderzoek rond artificiële intelligentie (AI), vragen in een open brief dat Europa een AI-centrum opricht. Met CLAIRE, wat staat voor "Confederation of Laboratories for Artificial Intelligence Research in Europe", hopen ze het hoofd te kunnen bieden aan de grootmachten China en de VS. VRTNWS sprak met een van de ondertekenaars: professor computerwetenschappen Luc De Raedt.  

"Veel AI-kennis zit momenteel bij technologiebedrijven en ze halen de beste mensen weg", zegt professor Luc De Raedt. Daarom moet Europa volgens hem dringend een centrum oprichten om de knapste koppen hier te houden. De Raedt is als computerwetenschapper verbonden aan de KULeuven en heeft de open brief mee ondertekend. 

AI is meer dan Robocop en Terminator

De open brief is het initiatief van Holger Hoos, onderzoeker aan het LIAS-instituut in Leiden, en is ondertekend door 600 Europese AI-wetenschappers uit 20 landen. Waarom is dit nu nodig? Volgens professor De Raedt zijn er nog heel wat misvattingen over AI. Eentje daarvan is het beeld dat soms door de media wordt opghangen: robots zoals in de film Terminator die de mensheid willen uitroeien. "Maar AI is meer dan dat. We zien heel veel interessante toepassingen", zegt De Raedt.  

Hij wil dat Europa inzet op AI die de mensheid moet dienen. "Er wordt tegenwoordig heel veel ingezet op "machine learning" (processen die zichzelf leren, nvdr.), maar ik zie ook veel potentieel in "human-centered AI", zeg maar AI die de mens centraal plaatst", aldus De Raedt. Bovendien hebben we ook AI nodig die zelf kan redeneren en een bepaalde situatie kan interpreteren en analyseren. 

De Raedt: "Neem nu de zelfrijdende auto. Er zijn modellen die met de hulp van een camera verkeersborden lezen en daarop inspelen. Op zich is het handig, omdat de wagen vertraagt als hij een verkeersbord van 70 km/u waarneemt. Maar stel dat datzelfde verkeersbord bij de afrit van een autosnelweg staat. Dan zal de zelfrijdende auto vertragen zonder dat de bestuurder dat wenst, omdat hij of zij gewoon rechtdoor wil rijden." 

Volgens de professor is dit een voorbeeld van AI die de gegevens slecht interpreteert omdat het geen rekening houdt met de afrit. Men kan tegenwoordig ook in heel wat auto's de maximumsnelheid instellen. Alleen laten ze het vertragen over aan de bestuurder.

Veel AI-kennis zit momenteel bij technlogie­bedrijven, en ze halen de beste mensen weg

Professor Luc De Raedt

Een groot centrum met heel wat rekenkracht

Dat AI voor economische groei kan zorgen, is iedereen het eens. Meer nog, volgens de initiatiefnemers van de brief zal AI de manier waarop wij leven en werken in de toekomst fundamenteel veranderen. Niet alleen Europa heeft dat begrepen. Zowat alle grootmachten zetten in op AI, met China voorop. De Chinese overheid is van plan om tegen 2030 wereldleider te worden op vlak van AI. Hiervoor is het van plan om een AI-centrum te bouwen van 2 miljard dollar. "De Chinese president, Xi Jinping, haalde het onderwerp aan tijdens zijn nieuwjaarstoespraak. Tijdens zijn uiteenzetting, die live vanuit zijn bureau werd uitgezonden, zag je duidelijk het boek 'The master algorithm' in zijn boekenkast." 'The master algorithm' is een boek uit 2015 over 'machine learning' dat AI toegankelijk maakt voor het brede publiek. 

Volgens De Raedt is het nog niet te laat voor Europa. Hij vindt het een goede zaak dat de Europese Commissie zelf investeert in AI. Voor hem moet de academische wereld nog altijd een belangrijke rol spelen in AI-onderzoek. Want de knappe koppen worden nog altijd weggekaapt door grote technologiebedrijven zoals Google of Amazon, die zelf aan onderzoek doen. Als voorbeeld kijkt De Raedt naar de deeltjesversneller CERN in Zwitserland. Zij hebben alvast een naam klaar: CLAIRE. CLAIRE staat voor "Confederation of laboratories for artificial intelligence research in Europe". "Wij hebben eigenlijk een gelijkaardig centrum nodig waar je de mensen, en computerkracht, kan samenbrengen", aldus De Raedt. Alleen op die manier kan Europa volgens hem in de toekomst nog een rol spelen.