Photoshot. All rights reserved.

Na 60 jaar kan je weer sterrenkijken in Greenwich

De Britse Royal Observatory of Greenwich, vandaag vooral bekend als museum én als ijkpunt van de nulmeridiaan, wordt opnieuw een volwaardige sterrenwacht. Er zijn nieuwe telescopen geïnstalleerd en zowel wetenschappers als het grote publiek kunnen er opnieuw de sterren gaan bestuderen.

The Royal Observatory of Greenwich (ROG), de Britse sterrenwacht, bevindt zich in het Londense stadsdeel Greenwich, op een heuvel, met zicht op de Theems. De locatie is het meest bekend van de meridiaan van Greenwich. Dat is het "nulpunt" van de meridianen, verticale "lijnen" die van noord naar zuid over het aardoppervlak lopen en punten met eenzelfde lengtegraad met elkaar verbinden. Ze vormen de basis voor de indeling in tijdzones.

De sterrenwacht werd in 1675 gebouwd in opdracht van koning Charles II en ontworpen door de beroemde architect Christopher Wren. Het was het eerste wetenschappelijke onderzoeksstation in het land. Belangrijkste taak: het in kaart brengen van de sterren, zodat de roemruchte Britse zeevaarders en ontdekkingsreizigers makkelijk hun weg zouden kunnen vinden op zee.

Sterrenkijken wordt er vandaag de dag al lang niet meer gedaan. Halverwege vorige eeuw verhuisde de observatie-opdracht naar het platteland in East-Sussex, waar er minder overlast was door smog en lichtvervuiling.  In de jaren 90 verhuisden alle faciliteiten naar Cambridge, in 1998 werd het gesloten.

Momenteel is de Royal Observatory een museum van astronomische instrumenten en navigatiemiddelen, maar binnenkort, na een onderbreking van zowat 60 jaar, zal je er opnieuw kunnen sterrenkijken. Het Altazimuth paviljoen, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd raakte en nooit grondig gerestaureerd is, is nu opgeknapt en er zijn nieuwe telescopen geïnstalleerd.

www.geographyphotos.com / UNIVERSAL IMAGES GROUP / REPORTERS

Sterrenkijken met de Annie Maunder Astrographic Telescope

Door een schonere lucht en door nieuwe technologieën is het mogelijk om  opnieuw goede heelalbeelden te maken in Londen. "We kunnen wat wij noemen smalleband-filters gebruiken om rond de lichtvervuiling heen te geraken, en er zijn ook nieuwe verwerkingstechnieken", zegt astronoom Brendan Owens aan de BBC. "We kunnen ultrasnelle frameshots maken en alleen de beste daarvan gebruiken om het finale beeld op te bouwen. Iets wat bekendstaat als lucky dip imaging."

De nieuwe telescopische faciliteit wordt genoemd naar Annie Maunder, een van de eerste vrouwelijke wetenschappers aan de ROG die onder meer belangrijke ontdekkingen rond de zon deed. De Annie Maunder Astrographic Telescope (AMAT) is een vier-in-één-instrument. Het bestaat uit drie kleinere refractoren (lenzentelescopen) rond een grote Schmidt-Cassegrain-telescoop. Gebruikers zullen de zon en de planeten in ons zonnestelsel kunnen bestuderen, maar ook kijken naar verder afgelegen sterren en sterrennevels.

Het zal even duren voor de nieuwe faciliteit op volle kracht draait. Momenteel overlegt de Royal Observatory met universiteiten. Ook het gewone publiek wordt zoveel mogelijk betrokken. Beelden van AMAT zullen online gestreamd worden, scholen zullen heel wat materiaal kunnen gebruiken en er komen workshops.