"Spanje kan niet de maritieme reddingsorganisatie van heel Europa zijn"

Het reddingsschip Lifeline, dat nu al vijf dagen ronddobbert op de Middellandse Zee met 234 migranten aan boord, zal niet terechtkunnen in Spanje. Dat heeft de Spaanse minister van Transport José Luis Ábalos gezegd in een interview met de radiozender SER. Het schip werd al geweigerd door Italië en Malta. Het containerschip dat afgelopen weekend 108 migranten redde, heeft vanavond van Italië toestemming gekregen om aan te meren in de haven van Pozzallo op Sicilië.

De Lifeline van de gelijknamige Duitse ngo redde afgelopen donderdag 234 migranten voor de kust van Libië. Het schip dobbert intussen al voor de vijfde dag rond in de buurt van Malta en wacht op de toestemming van een haven om aan te meren, maar noch Malta noch Italië hebben zich bereid verklaard om het het schip toe te laten. 

"Als we geen antwoord krijgen, varen we weg van Malta in de richting van het noorden", verklaarde Axel Steier van de ngo Lifeline op de Franse radiozender RTL. "Spanje of Frankrijk". 

Maar ook in Spanje is het schip niet welkom. Nadat de haven van Valencia vorige week de migranten van het schip Aquarius had opgevangen, blijkt Spanje ditmaal niet bereid om de redder in nood te zijn. De burgemeesters van Barcelona en Valencia hadden nochtans laten weten dat ook de Lifeline in hun havens mag aanmeren, maar minister van Transport José Luis Ábalos zegt dat daar geen sprake van kan zijn. 

Volgens Ábados was de situatie met de Aquarius nodig om Europa in beweging te zetten, maar was het een geval dat zich nog zeer vaak zal voordoen. "Spanje kan daar niet in zijn eentje de verantwoordelijkheid voor dragen", zegt hij. "De Spaanse staat kan zich niet omvormen tot de maritieme reddingsorganisatie van heel Europa."

Frankrijk: "Dit komt toe aan Italië"

De Franse minister van Europese Aangelegenheden Nathalie Loiseau heeft gezegd dat het "aan Italië" toekomt zich over de Lifeline te ontfermen. "Frankrijk herinnert aan het internationaal recht: wanneer u een schip hebt en u reddingen op zee doet, wat het geval is voor de passagiers van de Lifeline, dan laat u ze ontschepen in de meest nabije haven. Dat is Malta of Italië", zei de minister op tv-zender France 2.

"Technisch en praktisch gezien is het aan Italië om het schip te nemen", zegt ze ook. "Dit zal niet iedereen goed uitkomen, maar dat is het internationaal recht. We zijn er niet om het recht te vervangen door de wet van de jungle".

We zijn er niet om het recht te vervangen door de wet van de jungle

Tegelijk zei Loiseau dat Europa Italië en Malta niet in de steek mag laten. Ze pleitte voor "een massale Europese aanwezigheid in de Italiaanse havens om de gesprekken met de passagiers van de Lifeline af te nemen."

De ngo Lifeline heeft intussen laten weten dat naar Frankrijk varen niet tot de opties behoort, toch niet meteen. "Door de weersomstandigheden is dat momenteel nog mogelijk", zegt Axel Steier. "De optie blijft mogelijk, maar het zal niet voor vandaag of morgen zijn, en zelfs niet voor overmorgen."

Containerschip mag aanmeren in Pozzallo

De Lifeline is niet het enige schip met migranten aan boord dat wacht om ergens te mogen aanmeren. Het Deense containerschip Maersk, dat afgelopen weekend 108 migranten uit de Middellandse Zee redde, lag in de buurt van Sicilië. De dichtsbijzijnde haven was Pozzallo op Sicilië, maar het schip heeft tot vanavond moeten wachten op een antwoord van Italië om daar aan land te gaan. Rond 22 uur meert het aan.

Kritiek van Amnesty International

Nog het voorbije weekend reageerde een Spaanse ngo verontwaardigd omdat Italië haar aanbod had geweigerd om migranten -bijna 1.000 mensen in opblaasbare boten- aan boord van haar reddingsschip te nemen. In plaats daarvan schakelden de Italiaanse autoriteiten de Libische kustwacht in.

Het kwam de Italiaanse regering op scherpe kritiek van Amnesty International te staan. "Italië is medeplichtig aan de mogelijke blootstelling van bijna 1.000 Afrikaanse migranten aan marteling, geweld en uitbuiting", reageerde de mensenrechtenorganisatie.