100 jaar geleden werd dichter Anton van Wilderode geboren: "We moeten hem opnieuw lezen"

Precies 100 jaar geleden werd priester-dichter en Vlaams boegbeeld Anton van Wilderode geboren. Zaterdag is er een herdenking in zijn heimat Moerbeke-Waas.

Anton van Wilderode, pseudoniem van Cyriel Coupé, was dichter, vertaler, leraar, priester, flamingant maar vooral Waaslander. Hij gaf er decennialang les aan een hele generatie leerlingen die naderhand zelf schrijver werden: Paul Snoek, Tom Lanoye, Dirk Van Bastelaere, Erik Spinoy of Chris Destoop. "Het vuur van de literatuur was opgepookt en zou nooit meer doven," volgens Tom Lanoye.

Een onwaarschijnlijk goede leraar, die ons aan het lezen kreeg

Tom Lanoye herinnert zich dat Van Wilderode zijn leerlingen inwijdde in Van Ostaijen, Kafka  en Claus: “Hij lapte leerplannen aan zijn laars  en deed wat goede leraars moeten doen: verhalen vertellen.”

Aan Van Wilderode wijdde Lanoye zelf tal van bladzijden in zijn roman "Kartonnen dozen". Zijn bijnaam was "Mussolini", naar zijn uiterlijk, maar hij had "niets autoritairs of agressiefs". 

Bekroond en veelgelezen

Van Wilderode debuteerde als dichter in 1943 en vertaalde klassieken als Vergilius en Horatius. Hij ontving onder meer de Staatsprijs voor poëzie, een eredoctoraat van de KU Leuven en was tijdens zijn leven een van de meest gelezen Vlaamse dichters. Hij was gefascineerd door Italië en haalde daar reisverhalen vandaan, die hij onder meer in De Standaard publiceerde. Hij werkte ook mee aan VRT-radio en –televisie. Bekijk hier onder een Journaal-reportage naar aanleiding van zijn overlijden. 

Video player inladen ...

De Vlaamsgezinde Anton Van Wilderode schreef gedichten, liederen en bindteksten voor het Vlaams Nationaal Zangfeest en voor de Ijzerbedevaart. “Lied van mijn land” werd een klassieker in het genre.

Video player inladen ...

Meteen na de dood van Anton van Wilderode werden zijn verzamelde gedichten (1790 stuks!) uitgegeven op papier zo dun als een bijbel. Maar wie kent hem nu nog, wie leest zijn poëzie nog? "We moeten hem opnieuw lezen," vindt dichter en vertaler Patrick Lateur.

Het is poëzie die aanspreekt

Voor zijn 100e geboorte- en tegelijk 20e sterfdag stelde Patrick Lateur een bloemlezing van 100 gedichten samen met als titel “Weemoed mijn wereld” (uitgeverij P).  “De melancholie is de grondtoon van zijn vele gedichten”, licht Lateur toe.  “Weemoed naar de verloren kindertijd, verlangen naar een andere wereld en daartussenin het geluk van het moment,” dat zijn enkele van zijn thema’s. “Van Wilderode was een instituut voor het katholieke Vlaanderen, maar wordt daar wel teveel op vastgepind.” 

Herdenking

In de bibliotheek van Moerbeke-Waas loopt een fototentoonstelling en op zaterdag 30 juni is er een herdenkingsdag.  Het huis van Van Wilderode in Moerbeke-Waas is onaangeroerd gebleven. Daar worden onder meer zijn bijna 200 dagboeken bewaard. Het Anton van Wilderodegenootschap wil, samen met de gemeente, het huis nieuw leven inblazen, om zijn literaire erfenis ook bij de volgende generaties levend te houden.

Bekijk hier de documentaire "Het gedroomde land" over leven en werk van Anton van Wilderode (1993).

Video player inladen ...

Het land van amen

 

Ik zal voorbij zijn en het dorp zal duren 
gelijk vandaag met harpen in de bomen. 
Geblaat geblaf. En telkens toegenomen 
bewegingen tegen de middaguren. 
Het gras ontelbaar tussen vogelveren 
en leeuweriken als omhooggetrokken 
onhoorbaar bezig in een tijd vol klokken.
De knapen die nu haastig huiswaarts keren, 
en ransels rondzwaaiend naar alle kanten 
zullen volwassen zijn met grote handen.

(dit gedicht van Anton van Wilderode staat op een muur in Watou)