Video player inladen ...

Zijn Nederlandse journalisten opgejaagd wild? 

Afgelopen nacht reed een auto binnen in de kantoren van de Nederlandse krant De Telegraaf. Vorige week donderdag werd de redactie van het blad Panorama beschoten met een antitankwapen. 16 procent van de Nederlandse journalisten zegt dat ze soms hun berichtgeving aanpassen uit angst voor bedreigingen. Zijn Nederlandse journalisten echt opgejaagd wild? 

Heel vroeg in de ochtend reed een witte bestelwagen in op de redactie van de Nederlandse krant De Telegraaf. Geen twijfel, het gaat om een doelbewuste aanslag. De bestelwagen nam verschillende manoeuvres, en ramde daarna tot tweemaal toe het veiligheidsglas aan de hoofdingang. Het is het tweede incident op slechts een paar dagen tijd. Vorige week donderdagavond werd de redactie van het blad Panorama beschoten met een antitankwapen. Na de aanval op Panorama werd één verdachte opgepakt, een lid van een criminele motorbende. 

"Journalisten worden steeds vaker een doelwit", zegt Thomas Bruning, voorzitter van de Nederlandse journalistenbond NVJ. "Misdaadjournalistiek is in Nederland sterk ontwikkeld, en bepaalde media zoals De Telegraaf en Panorama zijn er ook intens mee bezig. Bepaalde types uit de misdaadwereld deinzen er niet voor terug om die journalisten dan te intimideren", zegt Buding.  NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch treedt hem bij. Maar bij hem op de redactie worden geen reporters bedreigd. "Gedetailleerde verslaggeving over de misdaadwereld is niet de core business van NRC. Of zoals het ook wel wordt gezegd: boeven lezen niet het NRC Handelsblad, maar wel De Telegraaf."

We horen wel eens dat boeven niet het NRC Handelsblad lezen, maar wel De Telegraaf 

Peter Vandermeersch - Hoofdredacteur van NRC Handelsblad

De NVJ liet vorig jaar een onderzoek uitvoeren, waarin 16 procent van de ondervraagde journalisten toegaf dat ze hun berichtgeving soms aanpassen, uit angst voor bedreigingen. En maar liefst 61 procent van de journalisten zegt dat ze wel eens geconfronteerd worden met bedreigingen. Vaak via sociale media, maar soms ook fysiek en persoonlijk. 

Gepantserde wagens en safehouses

"Bij ons valt het allemaal wel mee", zegt NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff. "Onze journalisten zijn niet volledig ondergedompeld in het criminele milieu.  Maar we sturen wel steeds vaker bewakingspersoneel mee als reporters uitrukken naar bijvoorbeeld manifestaties of probleemwijken", aldus Gelauff. "Dat zijn dan mensen van een private bewakingsfirma, die subtiel een oogje in het zeil houden."

Het kantoor van het blad Panorama, dat vorige week werd beschoten.

Maar voor sommige Nederlandse journalisten is het veel zwaarder. John van den Heuvel, misdaadverslaggever bij De Telegraaf, kreeg een prijs op zijn hoofd geplakt door motorbende No Surrender. Hij wordt 24 uur per dag bewaakt door een speciale overheidsdienst en rijdt met een gepantserde wagen. Zijn Parool-collega Paul Vugts leeft sinds oktober vorig jaar in een safehouse, een beveiligde en geheime omgeving. Dat vertelde hij op Radio 1. "Maar ik wil me niet laten intimideren. Ik doe nog steeds gewoon mijn werk, dat is ook het beste: gewoon rustig blijven." 

Beluister hier het volledige gesprek met Parool-journalist Paul Vugts over de aanslag op De Telegraaf.

Extra aandacht bij justitie en politie

De Nederlandse Vereniging voor Journalisten heeft een pakket maatregelen klaar, om bedreigingen en geweld tegen reporters aan te pakken. Maar NVJ-baas Thomas Bruning pleit voor een speciale aanpak bij politie en gerecht. "We willen dat misdaden tegen journalisten een speciale code krijgen, als journalisten aangifte gaan doen. Door die code zou dat soort zaken prioritair behandeld moeten worden", zegt Bruning. Hij verwijst daarmee naar een speciale regeling waaronder geweld tegen ambulancepersoneel en brandweerlieden valt. Dat soort zaken wordt door de Nederlandse justitie met meer urgentie behandeld. 

"En we moeten - als journalisten - ook gewoon zelf de norm stellen. Aangifte doen van bedreigingen, en gewoon onze job blijven uitoefenen. Duidelijk maken dat we ons niet laten intimideren." 

We moeten de norm stellen: zeggen dat we dit niet pikken en onze job blijven doen

Thomas Bruning - Voorzitter NVJ

En hoe zit het hier in België?

"Opgejaagd wild" vinden de Nederlandse journalisten en hoofdredacteurs een overdreven titel. Maar ja, journalisten worden steeds vaker een doelwit. Van criminele bendes, maar evengoed van trollen op het internet. Hier in België loopt het nog zo'n vaart niet, zegt Pol Deltour van de Vlaamse Vereniging van Journalisten.

"Ook bij ons is het voor journalisten niet altijd even makkelijk werken. Denk maar aan de RTBF-ploeg die vorige week werd opgepakt door de politie toen ze verslag uitbrachten van een actie aan een gesloten asielcentrum", zegt Deltour. "Maar redacties die beschoten worden met oorlogswapens, dat hebben we hier in België nog niet gezien." 

Deltour ziet een verklaring in de stijl van Nederlandse gerechtsjournalisten: "Zij zijn veel combattiever en durven sneller een standpunt innemen. Vaak zijn hun verslagen ook heel gedetailleerd, waar verdachten met naam en toenaam worden genoemd. En ja, dat wordt in het criminele milieu niet graag gelezen", besluit Deltour. 

Meer nieuws