(c) copyright crowdspark.com

Waarom de "Wolvenroedel" veel Spaanse jonge vrouwen furieus maakt

Met ‘De wolvenroedel’ van Pamplona is voor Spaanse vrouwen de maat vol.  Ze komen nu al dagen met velen op straat na de vrijlating van verkrachters. Dit is een historisch jaar, zegt correspondent Sven Tuytens, voor het feminisme in Spanje.

labels
Sven Tuytens
Sven Tuytens is correspondent in Spanje.

In tal van Spaanse steden werd er afgelopen vrijdag betoogd als protest tegen de vrijlating van de vijf mannen die twee jaar geleden een 18-jarige vrouw in de hal van een appartementsgebouw insloten en langdurig verkrachten. Vorige week had de rechtbank in Pamplona beslist om het vijftal, dat zichzelf ‘la Manada’ (de wolvenroedel) noemt, vrij te laten.

Ze mogen thuis het hoger beroep afwachten. Daarvoor moesten ze eerst een borgsom van 6000 euro betalen. Een bijzonder laag bedrag want de rechters hadden begrip voor de economische situatie van de vijf.

In Madrid trokken duizenden mensen naar het ministerie van Justitie. De betoging eindigde voor het Spaanse parlement. Ook in Sevilla, waar de veroordeelden vandaan komen, kwamen vrouwen massaal op straat.

(c) copyright crowdspark.com

‘De wolvenroedel’, een groep mannen tussen 26 en 30 jaar oud werd tot 9 jaar cel veroordeeld. Volgens rechters was bewezen dat de vijf tijdens de stierenfeesten in Pamplona in de zomer van 2016 een 18-jarige vrouw volgden en in een portiek insloten, haar uitkleedden en op allerlei manieren groepsgewijs verkrachten. De mannen filmden de groepsverkrachting, beroofden de jonge vrouw van haar mobiele telefoon en lieten haar verlamd van angst achter in het portaal.

In een besloten WhatsApp-groep met als naam 'de roedel' deelde en becommentarieerde het vijftal fier de filmpjes van wat zij zelf een “geslaagd seksfeest” noemden.

De rechters noemden de feiten een seksueel ‘misbruik’ en geen verkrachting. Een van hen vond zelfs dat de mannen vrijuit mochten gaan. En dat zorgde in heel Spanje voor een golf van verontwaardiging.

De groep wacht nog een andere vervolging voor het misbruiken van een andere vrouw, in een rijdende auto in Córdoba in mei 2016. Ook dat vergrijp werd gefilmd en gedeeld via sociale media. De mannen waren uit op geweld want voor de feiten in Pamplona plaats vonden, schreef een van hen in hun whatsappgroep: "We zullen alles verkrachten wat we maar te pakken krijgen."

Volgens veel vrouwenverenigingen legt deze zaak de grote tekortkomingen van het Spaanse rechtssysteem bloot. Als het gaat om seksueel geweld is de houding van rechters bijzonder patriarchaal, zo klinkt het binnen de vrouwenbeweging.

In Spanje worden maar 10 tot 16 procent van alle verkrachtingen daadwerkelijk aangegeven. Kortom: om het uur wordt een vrouw verkracht. De woede bij Spaanse vrouwen is groot. De slogans die tijdens de betoging van afgelopen vrijdag in Madrid geroepen werden, spreken boekdelen: “Op weg naar huis wil ik vrij zijn en niet moedig” of aan het adres van de rechters: “Mijn eierstokken hebben genoeg van zoveel patriarchaat”.

De nieuwe minister van Justitie Dolores Delgado (PSOE) reageerde: "We moeten de wetsartikelen aanpassen. Rechters moeten beter opgeleid worden, beter in staat zijn dit soort zedenzaken te beoordelen en behandelen".

De minister heeft gelijk wanneer zij stelt dat wetshervormingen alleen niet genoeg zijn. Er moet ook een mentaliteitsverandering komen. De rechters in Navarra die met hun uitspraak zoveel kwaad bloed in de Spaanse samenleving zetten, willen niet horen van protest. De vrijlating van de wolvenroedel heeft het vertrouwen in het Spaanse gerecht een flinke deuk gegeven. Spanjaarden voelen zich door hun gerecht in de steek gelaten.

(c) copyright crowdspark.com

Tijdens de betoging in Madrid riepen heel veel jonge vrouwen in koor: “Als jullie de wolvenroedel los laten, laat die dan hier los.” Ook vakbonden roepen nu op om massaal gehoor te geven aan de nieuwe protesten tegen 'de wolvenroedel'.

Maar er is meer. Waar de rechters geen rekening mee hielden is dat het Spaanse feminisme op dit moment springlevend is. We kunnen zelfs stellen dat 2018 een historisch jaar is voor de Spaanse vrouwen want dit jaar zorgde de internationale vrouwendag voor een schokgolf in de Spaanse samenleving.

Historisch moment

Op 8 maart vond in Madrid de grootste vrouwendemonstratie in de geschiedenis van Spanje plaats. De centrale as, de Gran Vía werd gevuld met een zee van vrouwen in paarse t-shirts. Bij elkaar drie kilometer betogers.

Bekende tv-presentatoren verschenen die avond zonder make-up in hun shows. De visagisten waren in staking. Ook vrouwelijke televisie- en radiopresentatoren legden het werk neer. De onmisbaarheid van vrouwen werd zichtbaar gemaakt. Bijna de helft van alle vrouwen die in hospitalen of medische centra werkten legden het werk neer. In de autofabrieken Seat in Barcelona of Ford in Valencia waren er werkonderbrekingen.

En net zoals alle betogingen die daarop volgden viel het op dat er zeer veel jonge vrouwen meeliepen.  Dit zijn vrouwen die opgroeiden in een samenleving waarin gelijkheid in theorie bestaat en die ontdekken dat de praktijk helemaal anders is.

Represented by ZUMA Press, Inc.

Het nieuwe feminisme is gericht op daadwerkelijke gelijkheid. Mishandeling van vrouwen blijft voortduren, mannen verdienen nog steeds meer dan vrouwen voor dezelfde jobs en blijven passief toekijken in het huishouden en bij de zorg voor kinderen en zieken.

De samenleving is volgens hen patriarchaal en gebaseerd op ongelijkheid en uitbuiting. Het was dan ook niet gemakkelijk voor conservatieve partijen om naar de eisen van de vrouwenbeweging te luisteren. Smalend noemde Ciudadanos de vrouwenbeweging ‘antikapitalistisch’ en de Partido Popular deed haar best om het protest te negeren. Maar toen deze partijen merkten dat de opkomst op 8 maart overweldigend was en dat de vrouwenbeweging noch links, noch rechts is, maakten ze een bocht van 180 graden. Zelfs voor de regerende Partido Popular was het feminisme plots ‘een van de fundamentele waarden in onze democratie’.

En we mogen niet vergeten dat het dankzij de Spaanse vrouwenbeweging is dat Spanje nu een regering heeft die meer dan 60 procent vrouwelijke ministers telt. Dat gebeurde nooit eerder.

De uitspraak in de zaak van ‘La Manada’ en dan de vrijlating van de bende worden door Spaanse vrouwen als twee kaakslagen ervaren. Het is nu afwachten wat de rechtbank in beroep gaat beslissen. Maar voor dat zover is riskeren we met zijn allen getuige te zijn van een bijzonder lelijk spektakel.

Walgelijke show

Nu de vijf van de wolvenroedel op vrije voeten zijn, is er tenminste een tv zender die van de getuigenis van een van hen een show wenst te maken. De kans is groot dat er concurrentie tussen verschillende tv zenders ontstaat, waardoor het risico bestaat dat verschillende leden van de groep - tegen betaling - aan een smakeloze spektakelronde beginnen.

Tv programma’s waar vulgariteit en seksisme hoogtij vieren ontbreken niet in het Spaanse medialandschap. Het gewenste spektakel zullen ze wellicht krijgen met bendeleden die in de rechtszaal op geen enkel moment de verantwoordelijkheid namen voor de gepleegde feiten en ook geen berouw toonden.

Hen nu een platform geven waar zij in geuren en kleuren kunnen vertellen hoezeer ze van hun ‘seksfeest’ genoten hebben, is ziek en zal de hele situatie nog erger maken. Door medelijden met de daders van een groepsverkrachting te tonen, stuurde het Spaanse gerecht een foute boodschap naar de samenleving. Nu riskeren commerciële tv-stations, met hun zin in goedkoop spektakel, het slachtoffer en haar familie opnieuw te vernederen.

(c) copyright crowdspark.com

De jonge vrouw kan rekenen op de solidariteit van tienduizenden andere vrouwen. Door alle vormen van seksueel geweld sterk te veroordelen, is nu aan de Spaanse mannen om mee op de kar van de vrouwenbeweging te springen.

Het wordt tijd dat mannen beseffen dat de patriarchale samenleving ook voor hen nefast is. Gezondere genderrelaties zorgen voor meer evenwicht in een samenleving. In Spanje is de strijd voor een evenwichtigere samenleving ingezet. Laat Spaanse vrouwen een voorbeeld voor de rest van Europa zijn, waar eveneens verondersteld wordt dat mannen en vrouwen gelijk zijn …

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meer nieuws