Video player inladen ...

Jan Fabre: "Bij ons in de compagnie, veertig jaar lang, is er nooit een probleem mee geweest. Jamais"

Kunstenaar Jan Fabre reageert geschokt op het rapport over seksueel grensoverschijdend gedrag in de cultuursector. Daaruit blijkt dat 1 op de 4 vrouwen het afgelopen jaar slachtoffer is geweest van ongewenste fysieke of seksuele toenadering. Fabre vindt het onderzoek en het actieplan een goede zaak, maar wijst ook op mogelijke negatieve effecten.

Jan Fabre is behalve beeldend kunstenaar ook theatermaker, regissseur en choreograaf, en heeft zijn eigen theatergezelschap Troubleyn.  Als hij de cijfers uit het rapport over seksueel grensoverschrijdend gedrag in de cultuursector onder ogen krijgt, reageert hij geschokt: "Wow. Ik vind het shockerend dat het zo extreem is."

Wow. Ik vind het shockerend dat het zo extreem is.

Uit een onderzoek naar ongewenste fysieke of seksuele toenadering op het werk blijkt dat 1 op de 4 vrouwen in de cultuursector daarvan in het voorbije jaar het slachtoffer is geweest. In de media is dat 1 op de 5. Het onderzoek kwam er op vraag van Vlaams minister van Media en Cultuur Sven Gatz (Open VLD) in de nasleep van de #metoo-beweging. 

Jan Fabre vindt het onderzoek een goede zaak: "Uiteraard. Ik vind: al wat leeft moet je respecteren. Dus zeker ook de vrouw. Ik bedoel: no doubt. Alleen natuurlijk, wat ik merk, en daar moet ik ook eerlijk in zijn, zelfs mensen in mijn compagnie, als ik een keer roep tegen een van mijn danseressen en actrices, wordt er tegen mij nu al gezegd: Jan, pas op. Want dat kan zijn dat je daardoor die mensen, hé... "

"D’r is een officiële organisatie in mijn compagnie die dat allemaal moet in het oog houden, en dat wordt mij nu ook gezegd natuurlijk.  Als ik wat roep, en tier, en niet content bent, dan wordt ook natuurlijk al gezegd: ge moet oppassen want die jonge danseressen of actrices kunnen dan angst hebben of zich gemanipuleerd voelen."

"Er is dus ook iets gevaarlijks daaraan. Omdat je daardoor de relatie – die zo’n secret bound was tussen regisseur, choreograaf, acteurs, dansers -  die ga je ook feitelijk ongelofelijk kapotmaken en kwetsen."

Foto Kurt

"Want je voelt dat jonge mensen – ik voel dat ook in mijn compagnie … Ik heb bijvoorbeeld overlaatst een voorstelling gemaakt over “Belgium Rules”. Over België: hommages aan Rubens, Félicien Rops, Paul Delvaux, René Magritte. En ik moest in mijn compagnie plots gaan uitleggen aan jonge actrices en dansers dat die kunstenaars geen seksisten waren."

Mijn acteurs, mijn dansers gaan fysiek en mentaal zeer ver. En dat kan alleen maar gebeuren door vertrouwen. 

"Maar dus op zich, als ik dat hoor dat dat zoveel is… maar natuurlijk de vraag is: over wat gaat het, hé? Ik vind, er moet altijd wederzijds respect zijn. En bij mij, zeker in mijn type van werk, veertig jaar lang, als u iets van mijn werk kent, mijn acteurs, dansers zowel mannelijk als vrouwelijk gaan fysiek en mentaal zeer ver. En dat kan alleen maar gebeuren door vertrouwen. Vertrouwen in elkaar en vertrouwen in de maker waar ze mee werken. Dus dat is al veertig jaar lang zo in mijn compagnie. En tot hier toe is dat al fantastisch gelopen bij mij. "

Belga

Bij ons in de compagnie,  veertig jaar lang, is er nooit een probleem mee geweest. Jamais.

"Het is goed, dat de vrouw, dat die sowieso verdedigd wordt. Maar ik moet zeggen, bij ons in de compagnie,  veertig jaar lang, is er nooit een probleem mee geweest. Jamais."

Aan het rapport koppelt minister Gatz ook een actieplan. Zo wordt het meldpunt 1712 versterkt, er komt een sensibiliseringscampagne, en een ombudsman- of vrouw die als aanspreekpunt en bemiddelaar zal optreden. 

Wij hebben al lang een aanspreekpunt in onze compagnie.

Jan Fabre: "Wij hebben dat al lang. Wij hebben al lang in onze compagnie een aanspreekpunt voor jonge acteurs en dansers. Als ik bij manier van spreken wat te gewelddadig was in mijn woorden, en riep en tierde, want ik kan nogal streng zijn als regisseur – maar altijd fair. Streng en fair, professioneel en fair. Maar straight."

"Bijvoorbeeld, want zo gebeurt dat: ik riep overlaatst tegen een meisje die bij mij al vijf jaar werkte, die was wat te dik geworden. En ik riep door de microfoon: you have to train again. Nadien kwam men mij vertellen: Jan, dat is kwetsend. Je hebt die vrouw toch een beetje gekwetst nu. Een jaar geleden waren daar allemaal geen problemen mee."

BELGA/DIRKX

The madness of sexuality

Fabre is net op dit moment bezig met de productie van een voorstelling die hier helemaal bij aansluit: "Nu ga ik juist een grote nieuwe creatie maken, een hommage aan Michel Foucault, die gaat heten: “The sexuality of madness and the madness of sexuality". Dus de tijd is er rijp voor om zo’n productie te maken. "