Video player inladen ...

Akkoord bereikt op EU-top over aanpak migratie: gecontroleerde centra in Europese Unie

Op de Europese top in Brussel is er een consensus bereikt. Dat heeft de Europese president Donald Tusk op Twitter laten weten. Binnen de Europese Unie worden zogenoemde "gecontroleerde centra" geopend, waar de economische migranten van de asielzoekers gescheiden zullen worden.

Vanochtend, na een discussie van 9 uur, hebben de EU-leiders een akkoord bereikt rond een vorm van "gecontroleerde centra" voor migranten en asielzoekers die de EU binnen willen. Die zouden gevestigd worden in EU-landen. Wie in aanmerking komt voor bescherming, zou dan overgebracht kunnen worden naar een andere lidstaat dan die waar hij aan land gegaan is.

Zowel het openen van zulke centra als het overnemen van vluchtelingen die in een frontlijnstaat als Italië of Griekenland aangekomen zijn, zal op vrijwillige basis gebeuren. Voor zover bekend zegde geen van de 28 lidstaten al toe dat ze een of meerdere centra willen openen en/of migranten willen overnemen van de frontlijnstaten.

Verder in het akkoord hechten de Europese leiders hun goedkeuring aan het idee van 'regionale ontschepingsplatformen' buiten de EU. In samenwerking met de UNHCR en de IOM zal het concept verder onderzocht worden, zodat "het model van de mensensmokkelaars doorbroken wordt". "Waar moeten mensen die gered worden naartoe worden gebracht: naar Europa of net niet? Wij zijn altijd voor de tweede variant geweest, en met deze tekst is dat nu mogelijk", zegt de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz.

Voor zover bekend zegde geen van de 28 lidstaten al toe dat ze 'gecontroleerde centra' willen openen of migranten willen overnemen van de frontlijnstaten

Secundaire migratie aanpakken

Verder werden de leiders het ook eens over extra geld om in Afrika de oorzaken van migratie aan te pakken en engageren ze zich ertoe secundaire migratiebewegingen tegen te gaan.

Het aanpakken van het fenomeen waarbij mensen die in een lidstaat een asielprocedure hebben lopen alsnog naar een andere lidstaat trekken, is vooral voor de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de stabiliteit van haar regering erg belangrijk. Zij toont zich na afloop van de vergadering "optimistisch dat we het werk nu echt verder zullen kunnen zetten" en zegt dat het nu duidelijk is dat iedereen de regels moet naleven. Geen enkele asielzoeker zal het land kunnen kiezen waar hij bescherming wil aanvragen, aldus Merkel.

Italië staat niet langer alleen na deze EU-top

Italiaans premier Giuseppe Conte

"Na een intense discussie over het meest uitdagende thema voor de EU, met name migratie, is het een goed signaal dat we een akkoord hebben over een gemeenschappelijke tekst", reageert ze nog. "Maar we hebben nog veel werk om de verschillende visies te overbruggen."

"Solidariteit in daden"

Volgens Frans president Emmanuel Macron heeft "de Europese samenwerking gewonnen". "Velen zeiden dat een akkoord over het Europese migratiebeleid niet mogelijk was en dat de nationale aanpak zou triomferen, maar dit is een Europese overwinning."

"Europa zal nog lang met migratiedruk moeten leven. We moeten deze uitdaging kunnen aanpakken en ondertussen nog trouw blijven aan onze waarden."

Gisteravond had Italië nog met een veto gedreigd over de hele slotverklaring als er geen migratie-akkoord zou komen, waarbij Italië minder migranten moet opnemen dan het nu doet. Maar Italiaans premier Giuseppe Conte laat nu opgelucht weten: "Italië staat niet langer alleen na deze EU-top."

Op Twitter stelt hij dat Italië nu niet alleen solidariteit in woorden, maar eindelijk ook in daden krijgt. Of er ook Europese gecontroleerde centra komen in Italië, zou hij "later" beslissen.

Geen nieuwe verplichtingen

Premier Charles Michel spreekt van een "goed akkoord". "Het vertaalt volop de engagementen die ik geuit heb in naam van de regering in het parlement. Het is een stap in de goede richting, waarmee we kunnen blijven werken binnen het Schengenverdrag." Alle drie de principes die Michel verdedigde, zijn volgens hem in de tekst opgenomen: de bescherming van de Europese buitengrenzen, de samenwerking met Afrikaanse landen en een grotere solidariteit op Europees niveau.

De Oost-Europese landen zagen uiteindelijk geen graten in de compromistekst omdat hen geen nieuwe verplichtingen worden opgelegd

Terwijl Italië om meer solidariteit vroeg, wilden de Oost-Europese Visegrad-landen (Hongarije, Polen, Tsjechië, Slovakije) precies daar niet van weten. Zij zagen er uiteindelijk geen graten in de compromistekst goed te keuren omdat hen geen nieuwe verplichtingen worden opgelegd.

Nieuwe miljarden voor Turkije

Nog een onderdeel van de Europese deal: Turkije krijgt opnieuw een schijf van 3 miljard euro van de Europese Unie om vluchtelingen uit Syrië onder te brengen. Het grootste deel van het geld, 2 miljard euro, zal uit de Europese begroting komen. De lidstaten passen het overige miljard bij.

Het gaat om de tweede en laatste schijf van 3 miljard euro aan Turkije die deel uitmaakt van de in maart 2016 afgesloten vluchtelingendeal. Daarin is vastgelegd dat de EU alle migranten die illegaal de Egeïsche Zee oversteken naar Griekenland en daar geen asiel krijgen, mag terugsturen. In ruil neemt de EU dan voor iedere Syriër die naar Turkije wordt teruggestuurd, een andere in Turkije geregistreerde Syriër op.

Russische sancties verlengd

In de marge van de migratiedeal raakten de EU-leiders het overigens ook eens over een nieuwe verlenging van zes maanden van de sancties tegen Rusland.

Video player inladen ...