Dissidentie tegen Bart De Wever maakt geen kans

Vlaams parlementsvoorzitter Peumans die zijn partijvoorzitter De Wever en diens dauphin Francken voor schut zet, het is nog maar weinig vertoond in een naar buiten toe “gesloten” partij als N-VA. Jan Peumans schoot met scherp in "Het Belang van Limburg":
Dat de N-VA zich te veel laat leiden door de angst van de bevolking voor de vluchtelingen en dat staatssecretaris Francken met zijn scherpe communicatiestijl over asiel ongeschikt is voor het partijvoorzitterschap. En dat de slechtste peiling sinds jaren het gevolg is van die aanpak. Zit er dissidentie aan te komen bij N-VA?

Geen man van VOKA

Jan Peumans heeft nooit moeten weten van de “verrechtsing” van de N-VA. Hij maakte er geen geheim van dat hij “geen man is van werkgeversorganisatie VOKA”. Onlangs bekritiseerde hij ook de uitspraken van voorzitter De Wever over de verantwoordelijkheid van de ouders van de doodgeschoten peuter Mawda. Peumans kreeg ook geen ministerpost toen N-VA in 2014 zowel Vlaams als federaal een topscore van meer dan 32 procent van de stemmen haalde. Hij moest het met het voorzitterschap van het Vlaams parlement stellen. 

De altijd wat tegendraadse 67-jarige Peumans is fin de carrière. Hij maakt zijn laatste maanden vol als parlementsvoorzitter. Een verkiesbare plaats hoeft niet meer voor hem. Hij hoeft dus geen blad voor de mond te nemen. Intussen hoor je bij N-VA’ers vooral korzelige reacties op zijn uitspraken dat heel wat oud-VU’ers het gehad hebben met de “verrechtsing” van de partij. Ze wijzen erop dat ook zij bij de VU begonnen zijn en dat ze zijn kritiek niet delen. En dat het onder controle houden van migratie ook te maken heeft met Vlaams-nationalisme omdat de ultieme motivatie voor dat beleid het behoud van de Vlaamse identiteit is. En dat N-VA een antwoord probeert te bieden aan de angsten van de mensen daarover.

Basisdemocratie zit in ons DNA, maar we willen geen Mexicaans leger zijn. Kijk maar eens hoe het geëindigd is na al het geruzie bij de VU!

N-VA-top

Ook minimaliseert de N-VA-top de kritiek van Peumans: “Hij is altijd al excentriek geweest. Het is de aard van het beestje. Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is.” En dan voegen ze er berispend aan toe: ‘Iedereen kan zijn kritiek spuien binnen de partij, maar we horen hem niet op het partijbestuur. Basisdemocratie zit in ons DNA, maar we willen geen Mexicaans leger zijn. Kijk maar eens hoe het geëindigd is na al het geruzie bij de VU!”

Zitten in de N-VA nu volop dissidenten klaar – van VU-origine – om de poten onder de stoel weg te zagen van voorzitter Bart De Wever? Zijn er veel oud-VU’ers die vinden dat de N-VA geen “gemeenschapspartij” meer is omdat ze te veel naar rechts is opgeschoven, zowel sociaaleconomisch als op het gebied van migratie en veiligheid en dat het seperatistisch/confederalistisch ideeëngoed daarom niet meer aan bod komt?

De historische krachttoer van De Wever

Zo te horen is het krediet van Bart De Wever en van zijn gedoodverfde opvolger Theo Francken zo groot dat die dissidentie niet veel voorstelt. Veel oudgedienden herinneren zich nog de tijd dat Geert Bourgeois de enige verkozene was van de piepjonge N-VA. Alleen de levenslijn van CD&V, die met het kartel paars wou breken, bood soelaas. Het is Bart De Wever die een historische krachttoer voor mekaar heeft gekregen. Hij maakte van de piepkleine N-VA de dominante politieke kracht van het land. Het klassieke separatistische Vlaams-nationalisme volstond niet om dat voor mekaar te krijgen. Met alleen maar de communautaire trom te beroeren haal je uiteindelijk niet meer dan tien procent van de stemmen. 

Theo speelt zijn rol

Bart De Wever slaagde erin om een hergroepering op rechts voor mekaar te krijgen. Hij verleidde eerst ondernemers, kaderleden, vrije beroepen met een rechtsliberaal programma. Daarmee zoog hij voor een deel de rechtervleugels van CD&V en Open VLD leeg. Ook verleidde hij veel voormalige Vlaams Belangkiezers door te beloven ongebreidelde migratie een halt toe te roepen. Dat daarvoor al eens harde taal van Theo Francken nodig is, dat neemt de N-VA-top er maar bij. “Theo speelt zijn rol”, hoor je in N-VA-kringen. Door die verruiming op rechts haalde N-VA zo’n 33 procent. N-VA’ers die heimwee hebben naar een partij met alleen maar een klassiek communautair programma zullen het met veel minder moeten stellen en er zijn maar weinig partijleden die de machtspositie van de N-VA daarvoor verloren willen zien gaan.

Groen kan wel bij N-VA

Wie binnen N-VA toch nog wat “linkse” geluiden wil laten horen, kan dat doen met groene thema’s. N-VA zit daarmee op de lijn van de oude VU, die daar ook gevoelig voor was, want het eerste milieucongres ooit is georganiseerd door die partij. N-VA’er Wilfried Vandaele neemt geregeld CD&V-milieuminister Schauvliege op de korrel omdat ze te weinig zou gaan voor natuurbehoud. Schauvliege wordt dan afgeschilderd als een handpop van de Boerenbond, zodat de katholieke zuil meteen een klap krijgt, wat ook in de lijn van de oude VU ligt.

De groenen zijn de enigen waarvan je weet wat je eraan hebt. De andere partijen zijn veel onduidelijker.

Een N-VA-topper

Bij N-VA hoor je bovendien dat het strategisch interessant is om die groene flank te behouden. In steden en gemeenten is het daardoor makkelijker om coalities af te sluiten met de groenen. Een topper zei me: “De groenen zijn de enigen waarvan je weet wat je eraan hebt. De andere partijen zijn veel onduidelijker. Toegegeven voor nationale coalities zijn de migratiestandpunten van Groen een obstakel.”

Zolang de N-VA goed blijft scoren, maakt dissidentie tegen de “rechtse lijn” van Bart De Wever weinig kans. Met af en toe een IS-aanslag in het westen gecombineerd met beelden van bootmigranten op de Middellandse Zee, is de kans klein dat migratie en veiligheid verdwijnen als dé wervende thema’s. Dus zit de N-VA met de lijn De Wever/Francken safe.

De Pretoriaanse Wacht van De Wever

Bart De Wever wordt ook omringd door een hondstrouwe falanx. Analisten hebben het over een “Pretoriaanse garde”, politici die hij al kent van in zijn studententijd bij de rechtse studentenvereniging KVHV, aangevuld met nieuwe, enthousiaste aanhangers zoals Annick De Ridder. Die medestanders van het eerste uur herinneren zich nog de moeilijke beginjaren en willen geen risico’s nemen door dissidentie toe te laten. Daarom geeft de N-VA nog altijd zo’n eensgezinde maar daardoor ook gesloten indruk, ondanks de scherpe woorden van Vlaams parlementsvoorzitter Peumans.

Ook de centrumkiezer wil gesloten grenzen

Als de partij onder de 25 procent zou duiken, pas dan zullen er meer dissidente stemmen te horen zijn. Dan zal er meer openlijke kritiek komen, op “de ruk naar rechts”, omdat die niet langer rendabel is. De vraag wordt dan: “Kan je ex-Vlaams Belangers en centrumkiezers verzoenen?” Als de harde taal te veel centrumkiezers kost, komt de huidige partijstrategie ter discussie. Maar met een eenmalige peiling van 26,5 procent, een verlies van 6 procent in vergelijking met de verkiezingen, is daar nog lang geen sprake van. Wie ziet wat er in Italië, Oostenrijk en Duitsland gebeurt, krijgt veeleer de indruk dat de centrumkiezer ook snakt naar “gesloten grenzen”. Samengevat: Dissidentie tegen Bart De Wever maakt tot nader order weinig kans.