Nicolas Maeterlinck

Hoe lang zullen de flaminganten in de N-VA de communautaire stilstand blijven slikken?

De opvallende uitspraken van N-VA veteraan Jan Peumans over partijgenoot Theo Francken en de partijlijn roepen volgens professor Bart Maddens strategische vragen op. Wanneer levert de "rechtse duivel" eindelijk confederalisme op?

labels
BELGA/VERGULT
Bart Maddens
Bart Maddens doceert politieke wetenschappen in Leuven. Hij volgt de communautaire discussies op de voet.

“Voor meer Vlaamse autonomie zou ik zelfs met de duivel samenwerken”.  Dat zou wijlen Hugo Schiltz ooit hebben verklaard. Schiltz was een boegbeeld van de Volksunie, de voorloper van de N-VA. Die uitspraak weerspiegelt wellicht goed de ingesteldheid van de min of meer progressieve ex-Volksunieërs in de N-VA.

Een rechts economisch beleid voeren? Het Belgische leger verheerlijken? Peperdure nieuwe gevechtsvliegtuigen kopen? De staatsveiligheid versterken? Een ijzeren asielbeleid propageren? De kernstop torpederen?

De gewezen VU-ers worden er allicht niet bepaald vrolijk van. Toch bijten ze op hun tanden. Zolang de rechtse duivel maar iets in ruil levert: confederalisme.

Hugo Schiltz

België rechts besturen met een Vlaamse meerderheid.  Dat zou op termijn naar confederalisme leiden. Is dat wel zo? Hierover is de voorbije vier jaar al heel veel inkt gevloeid, ook uit mijn pen. Maar als we Jan Peumans mogen geloven zijn de bestuursleden van de N-VA daar niet meer mee bezig. “Op het partijbestuur hoor ik ook nooit meer iemand over het communautaire bezig”, was één van de meer opmerkelijke uitspraken in het interview van dit weekend.

Confederalisme is afgevoerd als campagnethema. Het lijkt een uitgemaakte zaak dat de N-VA, als het even kan, de huidige regering gewoon wil voortzetten. Inbegrepen nog eens vijf jaar communautaire stilstand.

Logisch dus dat flaminganten als Jan Peumans zenuwachtig beginnen te worden.  Ze vrezen dat het rechtse beleid een doel op zich aan het worden is. En niet langer een middel om confederalisme te realiseren. 

Ze zien met lede ogen dat de partijlijn steeds meer wordt bepaald door mensen die weinig voeling hebben met het Vlaams-nationalisme. Die werken samen met de duivel omdat ze hem graag zien, niet omdat ze een tegenprestatie verwachten.  

De ellende in de Volksunie is begonnen toen eerst Jaak Gabriëls en nadien Bert Anciaux allerlei ‘verruimers’ binnenhaalden. Zij hadden van de Vlaamse zaak weinig kaas gegeten en vonden het communautaire passé.

In 1999 was het vormen van een regering zonder de CVP voor hen belangrijker dan een nieuwe staatshervorming. Dat was de doodsteek voor de Volksunie.  Nu ziet Peumans een herhaling van dat scenario, dit keer met liberale nieuwlichters. 

Daar komt nog iets bij.  De jongste tijd wordt het steeds duidelijker dat communautaire stilstand in de praktijk communautaire achteruitgang betekent.  De taalwet in gerechtszaken werd onlangs op fundamentele punten onderuit gehaald.  De N-VA kan moeilijk anders dan uitpakken met goed Belgisch bestuur. 

Daardoor versterkt ze de legitimiteit van België.  Confederalisme klinkt meer en meer als een anachronisme.  Waarom pleiten voor een systemische hervorming als België schijnbaar goed werkt?

Door te zwijgen over het communautaire creëert de N-VA een vacuüm dat gretig wordt gevuld door de neo-unitaristen.  Als er vandaag nog over het communautaire wordt gepraat, dan gaat het over herfederalisering. 

 De dag dat het electorale tij keert, dan breekt de hel los.

Hoe lang zullen de flaminganten in de N-VA dat blijven slikken? Het viel mij op dat Peumans in zijn interview expliciet verwees naar “de terugval in de peilingen”.

Nochtans zijn die peilingen helemaal niet zo slecht voor de N-VA. Met uitzondering evenwel van de jongste. Als één mindere peiling al tot spanningen leidt, hoe groot zal de interne turbulentie dan niet zijn bij een echte verkiezingsnederlaag?   

De partijleiding kan zich veel veroorloven, zolang ze verkiezingen wint en mandaten in overvloed uitdeelt.  Maar de dag dat het electorale tij keert, dan breekt de hel los.  In dat opzicht is de N-VA ook maar een doodgewone partij.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.