Vliegende mieren hinderen tennisspelers op Wimbledon, maar waarom vliegen mieren nu massaal uit?

Gisteren kreeg de Deense tennisster Wozniacki niet alleen af te rekenen met de Russische Makarova op Wimbledon, maar ook met vliegende mieren. Op een gegeven moment begon ze wild om zich heen te slaan om de mieren die rond haar hoofd zweefden af te weren. Het fenomeen dat mieren op één dag allemaal tegelijk uitvliegen wordt in Engeland "flying ant day" genoemd. Wat is dit fenomeen precies? Jens D'Haeseleer van Natuurpunt legt het uit. 

Wat zijn vliegende mieren?

"Vliegende mieren zijn mieren met vleugels. Het gaat niet om een specifieke mierensoort, maar om de koninginnen en de mannetjes van enkele van de meest voorkomende mierensoorten bij ons, zoals de zwarte wegmier", zegt D'Haeseleer in "Wereld vandaag" op Radio 1. 

Waarom vliegen de mieren zo massaal uit?

"De koninginnen en de mannetjes vliegen uit om te paren. Wij noemen het fenomeen de bruidsvlucht", zegt D'Haeseleer. "De koningin van een mierenkolonie gaat paren, maar ze doet dat niet met één mannetje, maar met verschillende mannetjes. Ze verlaten daarvoor het nest en de mierenkoningin zal zo hoog mogelijk en zo ver mogelijk proberen te vliegen. Een hele zwerm van mannetjes van alle nesten uit omgeving zullen die koningin achtervolgen. Dat kan gaan om tienduizenden mieren. De mannetjes die het hoogste kunnen vliegen zijn de sterkste en daarmee zal de koningin proberen te paren." 

Waarom nu?

"Tijdens de zomer is de cyclus van de mieren ongeveer volbracht. Dan krijg je nieuwe koninginnen en nieuwe mannetjes die zullen gaan paren. De koningin wil paren met mannetjes die zo weinig mogelijk verwant zijn met haarzelf. Ze verlaat dus het nest om te kunnen paren met mannetjes van naburige nesten."

"Om te weten wanneer het tijd is voor de bruidsvlucht, hebben ze een interne barometer. Op warme, zwoele dagen, meestal net voor een onweer, beslissen ze om allemaal samen uit te vliegen. De koningin wil namelijk zo snel mogelijk een nest maken na het paren. Dat lukt beter na een hevig onweer, want dan is de grond zachter en zitten er meer gaatjes in." 

Wat na de bruidsvlucht?

"Tijdens de bruidsvlucht verdwijnen de meeste mannetjes in de maag van een vogel. Wie het overleeft, dwarrelt naar beneden en zal normaal gezien snel zijn vleugels verliezen. De koningin maakt een nest en de mannetjes lopen nog wat doelloos rond en zijn daarna voedsel voor andere insecten."

Zijn vliegende mieren gevaarlijk?

"Als je in een zwerm mieren terechtkomt, lijkt dat op een beeld uit een horrorfilm, maar die mannetjes gaan niet bijten of steken. Dat is de taak van de werksters. Werksters kunnen hun nest verdedigen door te steken, maar die vliegen niet uit. Het enige doel van de mannetjes is om te paren."

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Beluister hier het gesprek uit "De wereld vandaag" over de bruidsvlucht