Video player inladen ...

Wie komt allemaal op voor de rechten van de dieren?

"Heb de dieren lief zoals uzelf", dat zou de slogan kunnen zijn van alle dierenrechtenorganisaties, groot en klein. Ook van de Franse actiegroep 269 Libération Animale, die vanmorgen het slachthuis van Tielt binnendrong en zich daar vastketende. Maar andere organisaties zien meer heil in dialoog, taai lobbywerk of liefdadigheid. We proberen een overzicht te geven. 

Wie dierenrechten zegt, denkt aan Gaia (Global Action in the Interest of Animals). De organisatie van Michel Vandenbosch en Ann De Greef bestaat 26 jaar en mocht onlangs het vijftigduizendste lid verwelkomen. Gaia kan rekenen op 300 actieve vrijwilligers. 

I know you and I don't like you

Eén van de wetswijzigingen waar de acties van Gaia hebben toe bijgedragen is het Europese verbod op zeehondenjacht. In zijn speech n.a.v. 20 jaar Gaia zei Michel Vandenbosch daarover: "We zochten en vonden bondgenoten onder andere EU-lidstaten om het voorbeeld van België te volgen. Een jaar later organiseerden we met de steun van Brigitte Bardot en Paul McCartney een internationale betoging in Brussel en in 2009 werd het Belgisch verbod uitgebreid tot de hele Europese Unie.

Dat Europees verbod heeft al honderdduizenden zeehondenlevens gespaard. "I know you and I don't like you," zei de afgevaardigde van de Canadese zeehondenjagers me na onze persconferentie voor een Europees verbod." 

Geen kooieieren meer bij McDonalds

De laatste jaren komt Gaia minder vaak in beeld als provocerende actiegroep. Maar dat betekent niet dat er niets gebeurt. "We zijn permanent in onderhandeling met bedrijven om hen te overtuigen diervriendelijke producten aan te bieden", zegt directrice Ann De Greef. "Dankzij ons eet je bij McDonalds geen kooieieren meer en geen vlees van varkens die gecastreerd zijn. Op het menu staan ook vier vegetarische gerechten, dat heb ik bij McDonalds in de VS nog niet gezien. Nu proberen we ook de plofkippen eruit te krijgen". 

Vegetariër zijn mag maar hoeft niet

Gaia heeft dertien werknemers in dienst. Mogen zij vlees eten? De Greef: "Dat is geen bezwaar, we eisen van ons personeel niet dat ze vegetariër of veganist zijn. Maar wie elke dag een biefstuk bakt, komt hier natuurlijk niet. Gaia heeft vooral een positieve boodschap - eet minder vlees om het lijden van dieren te beperken. Er zijn zoveel alternatieven, kweekvlees bijvoorbeeld, en het is bijvoorbeeld mogelijk om leder te maken van ananas."

Dat is ook wat we in de scholen gaan vertellen, het is een full-time job van drie van onze mensen. Ze praten met de leerlingen over hoe vlees op ons bord belandt, over hoe om te gaan met dieren, ze vertonen filmpjes over de intelligentie van chimpansees. Die schoolbezoeken zijn erg populair.

Samenwerking met Franse organisaties

De werkwijze van de Franse actiegroep 269 Libération Animale is dus niet die van Gaia. De Greef noemt wel enkele andere organisaties in Frankrijk die net als Gaia lobbyen bij de overheid en gaan spreken in scholen - Foundation Brigitte Bardot en Wellfarm.

Met L214 heeft Gaia op dit moment intensief contact omdat de Fransen van de Belgische actiegroep willen leren hoe je de overheid ertoe brengt om dierenwelzijn en landbouw los te koppelen van mekaar. "Dat is ons gelukt in '99 en dat betekende een geweldige verbetering van het dierenwelzijn in ons land. Vijf jaar later hadden we zelfs een heuse minister van dierenwelzijn."

Animal Rights

Gaia is geen radicale actiegroep (meer), Animal Rights is dat wel. We kennen Animal Rights van de undercoverbeelden vorig jaar van de wantoestanden in het slachthuis van Tielt. De strategie is niet pràten, maar doen. Met effect, want het slachthuis van Tielt moest een maand lang sluiten en er kwamen maatregelen om het dierenleed te verminderen. Animal Rights is wel niet te spreken over de actie van 269 Libération Animale vanmorgen in Tielt, zoiets doen heeft totaal geen zin, vinden ze. 

Bite Back

Elk jaar komen in Brussel dierenrechtenactivisten samen om de sluiting van de slachthuizen te eisen. Het zijn de sympathisanten van Bite Back. Vier jaar geleden waren ze met een 350, dit jaar al 800. "We groeien fors", zegt Stijn Bruers, coördinator van Bite Back Antwerpen, ons ledenaantal stijgt jaar na jaar, we zitten nu aan zo'n 700 leden, een honderdtal is actief vrijwilliger."

Anti-speciesisme

Wat een tongbreker! We moeten "anti-speciesisme" wel vermelden als we het over Bite Back hebben. Net zoals 269 Libération Animale is Bite Back aanhanger van het anti-speciesisme en vindt ze dat de ene soort niet ondergeschikt is aan de andere en dat dieren en mensen dus gelijkwaardig zijn.

Gebak en chocomousse zonder ei

De naam Bite Back mag dan wat agressief klinken, de activiteiten zijn volstrekt geweldloos en onschuldig. "Wij gaan de straat op en spreken de mensen aan, we leggen hen uit waarom je beter geen dierlijke producten eet en suggereren tientallen alternatieve recepten. We gaan ook weleens mee inkopen doen of tonen de mensen waar ze vegetarisch of veganistisch kunnen eten." 

"En wie dat wil kan een van onze Virtual Reality brillen opzetten en zich tussen de kippen, koeien en varkens in de slachterij wanen. Niet voor gevoelige kijkers en enkel 16+!

Dat varken heeft de dag van zijn leven gehad'

Bite Back doet niet aan acties zoals vanmorgen in Tielt, maar ze veroordeelt 269 Libération Animale ook niet. "Emancipatorische bewegingen hebben altijd gebruik gemaakt van directe acties van burgerlijke ongehoorzaamheid", zegt Benjamin Loison. "De Franse activisten hebben inderdaad inbraak en diefstal gepleegd en daar zullen ze voor gestraft worden, maar ze hebben niemand pijn gedaan en het varken dat ze hebben meegenomen had de dag van zijn leven!"

Video player inladen ...

DierAnimal, een politieke partij

Als dierenrechtenactivisten aan politiek gaan doen, richten ze een dierenpartij op. In België is dat DierAnimal en die is er niet alleen voor hen maar evengoed voor mens en planeet, staat er op de website.

BSCPA tegen broodfokkers

Belgian Society for Prevention of Cruelty against Animals, dat is de naam van een organisatie die vooral hondenfokkers in de gaten houdt. Er wordt weleens gesjoemeld met de certificaten van pups en als de vrijwilligers van BSPCA fraude op het spoor komen, geven ze dat door aan de inspectiedienst dierenwelzijn. Maar ze zijn ook alert voor dierenmishandeling en verwaarlozing, paarden die te weinig eten of drinken krijgen. 

Zwerfkatten

Zwerfkatten en -honden hebben altijd al een onderkomen gekregen in asielcentra. Daarnaast zijn er tientallen kleine vrijwilligersorganisaties zoals Zwerfkat in Leuven of Dier in de Kou die zich ontfermen over achtergelaten dieren.

Ze hebben extra veel werk nu elk katje dat wordt geboren, gesteriliseerd moet worden. De gemeentebesturen moeten ervoor zorgen dat de Vlaamse wetgeving wordt uitgevoerd, en ze doen daarvoor maar al te graag een beroep op de vele vrijwilligers. 

Bekijk hier het debat over dierenrechten uit "Terzake"

Video player inladen ...