Video player inladen ...

Brexit: Britse regering bereikt dan toch "collectief standpunt" over relatie met EU

Na twaalf uur vergaderen heeft de Britse regering vannacht een "collectief standpunt" bereikt over de relatie met de Europese Unie na de brexit. Dat is een overwinning voor premier Theresa May, maar of alle "brexiteers" in haar Conservatieve partij zich daar kunnen in vinden, is nog niet duidelijk.  

Het "standpunt" komt er na een marathonoverleg in Chequers, het buitenverblijf van de Britse premier ten noordwesten van Londen. Negen maanden voor het officiële begin van de brexit heeft de Britse regering dus een enkele visie op die brexit. Daarover moet nog wel onderhandeld worden met de Europese Unie.

Concreet stelt May voor om een vrijhandelszone te behouden voor industriële producten en landbouwgoederen tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU. Het Britse parlement zou zich echter het recht voorbehouden om af te wijken van de Europese regels en dat laatste kan een obstakel zijn voor de EU-onderhandelaars. 

Voor de dienstensector van het VK -en dus de erg belangrijke financiële sector in Londen- zou dat echter niet gelden en wordt gesproken over "een grotere flexibiliteit". Nogal vaag, maar het is bekend dat de grote banken in de Londense City en Canary Wharf niet graag onder betutteling staan van Europese instellingen. Londen is overigens een van de belangrijkste financiële centra van de wereld, maar wordt ook verweten een toegangspoort te zijn tot belastingparadijzen.

Andere voorname punten uit het document zijn onder meer de oprichting van een "gezamenlijk douaneterritorium", het behoud van het recht van de Britten om eigen invoerrechten te heffen en een eigen handelsbeleid te voeren.

Erg belangrijk is dat het vrij verkeer van personen op de schop moet. Er zou wel een "mobiliteitskader" komen waarin nieuwe regels voor Britse en Europese burgers vervat worden om in elkaars grondgebied te reizen, er te wonen of er te werken. Een "harde grens" tussen Ierland en de Britse provincie Noord-Ierland ziet May dan weer niet zitten. Dat is de enige landgrens tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk.

Het Verenigd Koninkrijk wil ook niet langer vallen onder de jurisdictie van het Europese Hof van Justitie. Dat kan echter wel een hinderpaal zijn voor de EU. Londen zal wel zijn beslissingen in acht nemen in gebieden waar gezamenlijke regels van kracht zijn.

In een reactie spreekt May van "een belangrijke stap" in de onderhandelingen. "Natuurlijk hebben we nog veel werk met de EU om aan het eindpunt in oktober te geraken", stelt ze. "Maar het is goed dat we vandaag, na onze gedetailleerde discussies, tot een positieve toekomst voor het Verenigd Koninkrijk zijn gekomen".  Volgende week publiceert de premier een witboek en wellicht worden dan meer details over de deal duidelijk.

"Medium zachte" brexit dan maar?

Het standpunt ligt tussen een "harde" en een "zachte" brexit in, maar er is nog veel vaagheid. Het gaat ook om een onderhandelingspositie van de Britse overheid en het valt af te wachten hoe Europa daarop reageert.

Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar van de EU voor de brexit, is afwachtend, maar positief: "Ik kijk uit naar het witboek. De zullen de voorstellen bekijken om te zien of ze werkbaar en realistisch zijn", zegt hij op Twitter. Onze minister van Economie Kris Peeters (CD&V) vindt het Britse standpunt over het vrij verkeer van goederen alvast een "stap in de goede richting". Toch had de EU de Britten eerder gewaarschuwd dat er geen sprake kon zijn van "cherry picking", het uitkiezen van die EU-regels die hen liggen en het weigeren van de andere.

Het valt ook af te wachten hoe de "harde brexiteers" binnen de Conservatieve partij zullen reageren. Volgens Laura Kuenssberg van de BBC heeft premier May nu gekozen voor een nauwere relatie met de EU en kan dat de woede opleveren van een aantal partijgenoten.