Video player inladen ...

Japan executeert sekteleider die achter aanslag zat met saringas in metro van Tokio

Drieëntwintig jaar na de dodelijke gifgasaanslag op de metro in Tokio is de verantwoordelijke leider van sekte Aum Shinrikyo, Shoko Asahara, in Japan terechtgesteld. Dat melden Japanse media. Naast de 63-jarige Asahara zouden ook zes andere leden van de sekte geëxecuteerd zijn.

Waarover gaat dit?

Op 20 maart 1995 pleegden leden van de sekte Aum Shinrikyo een aanslag in de regeringswijk in Tokio. Toen prikten ze tijdens de ochtendspits in verschillende metrostellen plastic zakjes met sarin open om het dodelijke zenuwgas te verspreiden. 

Dertien slachtoffers kwamen om bij de aanslag, meer dan 6.000 mensen raakten gewond. Er vielen zoveel slachtoffers omdat één milligram van de fosforverbinding in enkele minuten tot ademverlamming en een hartstilstand kan leiden.

(lees verder onder de foto en de Journaal-reportage van 20/03/1995)

Archiefbeeld uit 1995, na de aanslag in Tokio. AFP or licensors
Video player inladen ...

Waarom wilde de sekte een aanslag plegen?

Aum Shinrikyo betekent 'Hoogste waarheid'. De sekte werd geleid door Shoko Asahara, wiens echte naam Chizuo Matsumoto is. De slechtziende Asahara had in de jaren 80 zijn eigen religie gecreëerd op basis van elementen uit het boeddhisme, hindoeïsme en Japanse volksreligies.  Tegen het begin van de jaren 90 had hij met die eclectische mix tienduizenden volgers verzameld. 

Naarmate de sekte groter werd, werden de praktijken om de organisatie te beschermen gewelddadiger

Asahara predikte dat de wereld zou vergaan en dat dat enkel af te wenden was door hem te gehoorzamen en de leer van de sekte te volgen. Naarmate de sekte groter werd, werden de praktijken om de organisatie te beschermen gewelddadiger. De sekte was betrokken bij een reeks moorden en pogingen tot aanslagen met gif en gas.

De aanslag met saringas in Tokio werd uiteindelijk haastig op poten gezet, toen de sekte had vernomen dat de politie een razzia zou houden in hun hoofdkwartier aan de voet van de heilige berg Fuji. 

(lees verder onder de foto)

Beelden van Shoko Asahara zijn vandaag weer overal te zien in de Japanse pers. AFP or licensors

Wat gebeurde er na de aanslag?

Na de eerste terreuraanslag ooit met gifgas werd Asahara op 16 mei 1995 opgepakt. In 2006 veroordeelde een rechtbank in Tokio de halfblinde guru en twaalf aanhangers vanwege de aanslag en enkele andere moorden. Daarbij vielen in totaal 27 doden. 

Asahara en de andere leden van Aum Shinrikyo zaten sindsdien in de dodencel in afwachting van hun terechtstelling. De sekteleider deed er tijdens het hele proces het zwijgen toe of mompelde onverstaanbare woorden.

Volgens critici is nagelaten om de achtergrond van de ramp dieper te analyseren, om zo uit de feiten te leren

In januari dit jaar liep de laatste gerechtelijke procedure tegen de sekteleden af. In maart werden zeven van de dertien terdoodveroordeelden overgebracht van hun gevangenis in Tokio naar andere gevangenissen. In Japan wijst dat erop dat hun executie eraan zit te komen. De op twee na grootste economie ter wereld is een van de weinige industrielanden waar de doodstraf nog bestaat.

Er dook doorheen de jaren overigens ook kritiek op op de overheid. Critici vonden dat de daders als onmenselijke monsters zijn afgeschilderd, en dat nagelaten is om de achtergrond van de ramp dieper te analyseren. Zo is niet voldoende onderzocht wat tot de feiten heeft geleid en in welke sociale context alles zich heeft afgespeeld. De Japanse samenleving miste zo een kans om uit de feiten te leren.

Bestaat de sekte nog?

Ja. Aum Shinrikyo verloor in het najaar van 1995 haar erkenning als religie en de organisatie werd in 1996 failliet verklaard. Maar de toen vijf- en zesjarige zonen van Asahara werden door de leden beschouwd als zijn natuurlijke opvolger en dus nieuwe leiders. Nog tot het jaar 2000 bleven er conflicten opduiken tussen sekteleden en lokale overheden.

In februari 2000 gooide de organisatie het roer om. Joyu Fumihiro, die na 1995 de woordvoerder was geweest van Aum Shinrikyo, nam de leiding over van Asahara Shoko. 

De sekte werd omgedoopt tot Aleph en bewandelde voortaan een minder extreem pad. Er volgden zelfs excuses voor de gasaanslag en schadevergoedingen voor slachtoffers van andere misdaden. Vandaag heeft Aleph nog altijd volgers, die weliswaar een minder radicaal en meer teruggetrokken leven leiden.