Anne Frank.

Nieuwe onthulling over Anne Frank: vader probeerde familie tevergeefs naar VS te krijgen

In de jaren vóór Anne Frank en haar familie moesten onderduiken in Amsterdam zocht haar vader wanhopig manieren om uit Europa weg te geraken. Dat blijkt uit een nieuwe onthulling van Nederlandse en Amerikaanse onderzoekers. Maar door de strenge immigratiepolitiek van de VS en het uitbreken van WOII draaiden die pogingen op niets uit.

Vandaag is het precies 76 jaar geleden dat het Joodse meisje Anne Frank en haar familie - op 6 juli 1942 - moesten onderduiken voor de nazi's in Amsterdam. Het dagboek van haar wedervaren in het 'Achterhuis' in Amsterdam is vandaag nog altijd een van de meest gelezen boeken ter wereld.

Maar dat Anne Frank moest onderduiken, lijkt nu een van de laatste opties te zijn geweest voor de familie. Onderzoekers van de Nederlandse Anne Frank Stichting en het Amerikaanse Holocaust Memorial Museum vonden bewijzen dat Otto Frank, de vader van Anne, al minstens sinds 1938 aan het proberen was om weg te geraken uit Europa.

Voor zover ik kan zien, is de VS het enige land waar we naartoe kunnen

Otto Frank aan een vriend in de VS

"Ik ben verplicht om uit te kijken naar emigratie", schrijft Otto in 1941 in het Engels naar een Amerikaanse vriend. "En voor zover ik kan zien, is de VS het enige land waar we naartoe kunnen." 

Platgebombardeerd

In 1933 is de familie Frank vanuit Frankfurt naar Amsterdam gekomen, om vervolging door de nazi's te onlopen. Maar nauwelijks 5 jaar later begint Otto opnieuw aan een zoektocht naar een veilige woonplaats. 1938 is onder meer het jaar van de Kristallnacht in Duitsland, waarbij in de nacht van 9 op 10 november over het hele land Joden en hun bezittingen werden aangevallen. 

In de brief aan zijn Amerikaanse vriend, die geld en connecties heeft, schrijft Otto dat hij dat jaar een immigratieaanvraag heeft ingediend bij het Amerikaanse consulaat in Rotterdam. Maar, zo geeft hij mee, "alle documenten zijn daar vernietigd". Op 14 mei 1940, wanneer de familie Frank nog op de wachtlijst staat, wordt het consulaat namelijk platgebombardeerd door de Duitsers.

Bureaucratie

Evident zou het sowieso niet geweest zijn om binnen te geraken in de VS. Het land is niet bijster happig om Joodse vluchtelingen op te vangen. Het krijgt in die periode honderdduizenden asielaanvragen, maar het vaardigt nog geen 30.000 visa per jaar uit. Bovendien duurt de afhandeling van zo'n aanvraag meerdere jaren en moet daarbij een gigantische papierwinkel van certificaten, getuigenissen en echtheidsverklaringen worden doorworsteld.

Door alle verwikkelingen is Otto’s emigratieaanvraag bij het Amerikaanse consulaat in Rotterdam nooit afgehandeld

Onderzoekers van de Anne Frank Stichting in een mededeling

Een nieuwe poging in 1941 om de familie het land uit te krijgen mislukt, omdat alle Amerikaanse consulaten in het door nazi's bezette Europa gesloten worden. En ook een poging om via Cuba naar de VS te emigreren, loopt spaak. Na de aanval op Pearl Harbor en de stillegging van het transatlantische scheepsverkeer blijkt reizen naar Cuba onmogelijk. Weinig later moet de familie onderduiken in Amsterdam.

Nooit afgehandeld

"Hoewel de Verenigde Staten allesbehalve een ruimhartig beleid ten aanzien van Joodse vluchtelingen hadden, wordt duidelijk dat Otto, Edith, Margot en Anne Frank niet zijn geweigerd om de Verenigde Staten binnen te komen", schrijven de onderzoekers. "Door alle verwikkelingen is Otto’s emigratieaanvraag bij het Amerikaanse consulaat in Rotterdam nooit afgehandeld."

De familie Frank weet zich twee jaar lang te verschuilen in Amsterdam. Op 4 augustus 1944 worden ze ontdekt en gedeporteerd naar het concentratiekamp van Auschwitz. Alleen Otto Frank overleeft de oorlog. Anne en haar zus komen in 1945 in het kamp van Bergen-Belsen om het leven.