#Redtogether en toch eenzaam

Jürgen Mettepenningen en Jurgen Slembrouck schrijven beurtelings een opinietekst over wat hen opvalt in nieuws of in het dagelijkse leven. De eerste is christelijk geïnspireerd. De tweede vanuit vrijzinnige inspiratie. Deze week is Mettepenningen aan het woord.

labels
Jürgen Mettepenningen
Jürgen Mettepenningen is theoloog en bisschoppelijk afgevaardigde voor het onderwijs in het aartsbisdom Mechelen-Brussel.

Vrijdagavond dacht ik er aan, kijkend naar een groot scherm in hartje Grimbergen, midden een massa supporters die zich verzameld hadden om de Rode Duivels aan te moedigen. Het bericht schoot me daar te binnen dat daags voordien even het nieuws haalde: “Meer dan de helft van de jonge Belgen tussen 20 en 34 jaar voelt zich eenzaam”. En in hetzelfde persartikel: “Van alle Belgen voelt bijna de helft zich eenzaam”.

Zoiets maakt niet bepaald vrolijk. De hashtag #RedTogether gaat daardoor zowaar wat cynisch klinken. Ik zag eens rond: hier stonden meer dan tweeduizend Belgen. De rekensom was snel gemaakt. En de confronterende vraag snel gesteld: tot welke helft van deze massa behoor ik, of gaat het over meer dan de onderverdeling tussen mensen die zich fundamenteel eenzaam voelen en de anderen?

Het leven zoals het is, eenzaamheid incluis

Het was geen bericht dat pastte bij het rode supporterslegioen noch bij het heerlijk stralend zonnetje. Maar het was wel het meest prangende bericht afgelopen week over het leven zoals het is.

Wanneer je dan ook nog beseft hoezeer zelfdoding, drank- en internetverslaving in onze samenleving pieken, dan is dat wellicht niet los te zien van eenzaamheid. Meer zelfs, is eenzaamheid niet precies een van de grondslagen van voornoemde problemen?

Verbinding verzacht

Neen, dit wordt geen deprimerend artikel. Wel eentje met een positief pleidooi voor verbinding. Gek eigenlijk dat in een wereld met zoveel elektronische en andere verbindingsmogelijkheden, er zo’n grote hunker is naar échte verbinding.

Of is dat zo gek niet? Het is immers toch van alle tijden dat mensen verlangen naar een kring van ware vrienden en naar een geliefde. Mensen die je door en door kennen en je (toch) graag zien, mensen voor wie je ten volle zelf iets mag betekenen en daardoor zelf zin vindt in het leven, mensen die jou dragen en die jij wat mag dragen.

Niettemin, zo schreef ik reeds in m’n boekje “Onder elkaars huid”: het doel van vriendschap is niet om eenzaamheid te verdrijven, maar dat laatste is wel het effect van een vriendschapsband. Wat verderop in hetzelfde boek wordt dat wat genuanceerd: “uiteraard is eenzaamheid iets dat nooit geheel en al uitgedreven kan worden – per slot van rekening blijven we ook ondanks de vriendschap een individu”.

Dat geloof mag dan eenzaamheid zachter doen aanvoelen, ook geloof roeit eenzaamheid niet uit.

Naast de vriendschap is er religie, die vanuit de etymologie van het woord precies wijst op ‘verbinding’. Beseffend dat het leven ons overstijgt, zowel naar zijn oorsprong als zijn zingeving, willen mensen zich in verbinding stellen met datgene wat ons overstijgt, soms omschreven als het goddelijke.

Voor gelovigen is dat dan degene die ons overstijgt, God. Wat door sommigen als belachelijk wordt ervaren, is al duizenden jaren oud: mensen die vreugde, hoop en troost vinden in het geloof. Dat geloof mag dan eenzaamheid zachter doen aanvoelen, ook geloof roeit eenzaamheid niet uit.

Misschien is verbinding niet het tegendeel van eenzaamheid, maar moeten we ons tevens verbinden met eenzaamheid zelf willen we ons ten volle verbonden voelen met onszelf…

Eenzaamheid in verbinding

Vriendschap en religie helpen ons om positief om te gaan met eenzaamheid, of de eenzaamheid zachter te maken.

Een leven zonder eenzaamheid is echter niet mogelijk, zo lijkt me. In die zin hecht ik, los van het onderzoek, op zich niet veel belang aan de eyecatcher dat de helft van de Belgen zich eenzaam voelt. Is eenzaamheid immers niet fundamenteel inherent aan het leven? En gaat het dus niet over gradaties van eenzaamheid, over bepaalde periodes en situaties waarin we ons meer eenzaam voelen?

Eenzaamheid is bovendien niet apart te zetten in ons leven. Het staat in verbinding met alles van ons leven. Reden temeer om ons met heel ons zijn kwetsbaar in verbinding te stellen met onze eenzaamheid en er op die manier positief mee te kunnen omgaan.

Omgaan met eenzaamheid is het uitgangspunt van een van mijn lievelingsboeken: “Open uw hart” van Henri Nouwen, dertig jaar geleden verschenen. Nouwen geeft er in aan dat zolang we proberen onze eenzaamheid te ontlopen, we zullen zoeken naar bezigheden en verstrooiing die afleiding brengen. Hij pleit voor de weg van eenzaamheid naar innerlijk alleen-zijn. Geen weg van afzondering maar van positieve betrokkenheid, met ruimte voor liefde.

#Redtogether

Terug naar de Rode Duivels, die ons zalige avonden bezorgen van eendracht. Samen heerlijk roepen, zingen, drinken en vieren. Brood en spelen, zullen we maar zeggen. Hoe fantastisch!

Niet in het minst omwille van de verbondenheid die we voelen, elk aan zijn scherm binnen of samen voor een groot scherm buiten. Geen vriendschap, geen religie, gewoon voetbal. Even alles vergeten, de zorgen, ook de eenzaamheid. Verstrooiing. Maar na de match en het laatste glas keert het leven terug naar zijn gewone plooi, eenzaamheid incluis, vrienden eveneens, voor een gelovige ook God.

Waar een mens allemaal al aan denkt vanop een plein met een groot scherm… Misschien stond ik daar wat eenzaam met al die gedachten.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst.