Video player inladen ...

Trump draagt conservatieve Brett Kavanaugh voor als opperrechter Hooggerechtshof

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de conservatieve rechter Brett Kavanaugh aangeduid voor het vacante zitje in het Amerikaanse Hooggerechtshof. Als die benoeming wordt bevestigd, helt de balans van het negenkoppige opperste gerecht de komende jaren duidelijk in het voordeel van de conservatieven.

De 53-jarige Kavanaugh is al 12 jaar rechter bij het federale hof van beroep in Washington, na het Supreme Court zowat de belangrijkste juridische instelling in de VS . Volgens de New York Times blijkt uit zijn vonnissen daar een vrij duidelijke conservatieve stempel.

Daarnaast had hij ook sterke banden met de Republikeinse president George W. Bush. "Kavanaugh was personeelsdirecteur onder Bush, zijn echtgenote diens persoonlijke secretaresse", zegt VS-correspondent Björn Soenens. Volgens Amerikaanse media zou de keuze van Trump voor Kavanaugh niet makkelijk zijn geweest door die connectie met Bush, die tijdens de verkiezingscampagne heel wat kritiek van Trump kreeg. "Maar zijn entourage heeft Trump er blijkbaar van overtuigd dat er met Kavanaugh een sterke conservatieve trek naar rechts in het Supreme Court mogelijk is."

"Er is niemand in Amerika meer gekwalificeerd voor deze post en niemand verdient het meer", legde Trump zijn keuze gisteravond uit. De president hoopt op een "vlotte bevestiging" door de Senaat. Volgens Amerikaanse media liggen echter langgerekte en heftige debatten in het verschiet.

Hoe vlot zal de benoeming gaan?

Het is inderdaad zeer de vraag of de benoemingsprocedure van Kavanaugh vlot zal verlopen. "De Republikeinen willen snel gaan, ze willen de benoeming rond in oktober omdat er in november tussentijdse verkiezingen voor het Congres zijn," zegt Soenens. In de Senaat staan 20 zitjes ter verkiezing, de Republikeinen hebben er momenteel een meerderheid van 51 op de 100 zetels.

"Allicht gaan de Democraten er alles aan doen om die benoeming uit te stellen, en misschien zelfs over de verkiezingen te tillen", aldus Soenens. "Ze verwijzen naar de McConnell-regel, naar de huidige Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, Micth McConnell. Die had dat onder Obama als een soort regel ingesteld: geen benoeming in een verkiezingsjaar."

"Toen er in 2016 onder Obama een nieuwe opperrechter aangesteld moest worden, is er in 11 maanden tijd zelfs geen enkele hoorzitting geweest. De Republikeinen pareren dit nu door te stellen dat het geen presidentieel verkiezingsjaar is."

Stevige hoorzittingen

"Het beloven alleszins stevige hoorzittingen in de Senaat te worden voor Kavanaugh, hij zal gepeperde vragen krijgen", zegt Soenens. "Daarbij is de vraag ook: gaan er dissidente Republikeinen tussen zitten die het niet eens zijn met de voordracht van Kavanugh? Of zouden er Democraten zijn die voor Kavanaugh kiezen uit vrees om hun zitje in de Senaat kwijt te geraken in door Republikeinen gedomineerde staten?"

In een reactie keurde de leider van de Democraten in de Senaat, Chuck Schumer, de keuze van Trump alvast af. "Door rechter Brett Kavanaugh te kiezen voor het Hooggerechtshof, heeft president Trump de abortusrechten, vrijheden en beschermingen in de gezondheidszorg van miljoenen Amerikanen op het gerechtelijke hakblok gelegd", luidt het.

Zal Kavanaugh de balans doen omslaan?

Kavanaugh zou de 81-jarige Anthony Kennedy vervangen, die eind juli op pensioen gaat. Kennedy werd in 1988 door Ronald Reagan aangesteld. Hij geldt als een van de conservatieve rechters, maar in maatschappelijke kwesties stelde hij zich vaak eerder progressief op.

Begin 2017 stelde Trump met Neil Gorsuch ook al een conservatieve rechter aan bij de hoogste Amerikaanse rechtsinstantie. De 50-jarige Gorsuch bleek in ethische kwesties wel vaak de gematigde lijn van zijn voorganger Antonin Scalia aan te houden, waardoor hij het evenwicht in het Supreme Court bewaarde. Verwacht wordt dat de benoeming van Kavanaugh de balans de komende jaren zal doen omslaan in het voordeel van de conservatieven.

Een poging van de vorige president Barack Obama om Scalia te vervangen door Merrick Garland, een rechter met een Democratische stempel, werd door de Republikeinen geblokkeerd.