Waarom haalt België die 2 procent uitgaven voor defensie niet?

Tijdens de NAVO-bijeenkomst in Brussel  was er heel wat te doen rond de vooropgestelde 2 procent van het bruto binnenlands product die elke lidstaat zou moeten besteden aan defensie. In hoeverre is dat haalbaar voor België en waarom bengelen wij achteraan de lijst van landen als het op defensie aankomt? VRT NWS-journalist en expert Defensie Jens Franssen geeft uitleg.

labels
Jens Franssen
Jens Franssen is journalist bij VRT en gespecialiseerd in Defensie.

1. Hoeveel besteedt België aan defensie?

Momenteel besteedt België 0,93% van zijn bruto binnenlands product (bbp)  aan defensie. Wij bengelen achteraan de lijst, enkel Luxemburg besteedt nog minder. Er zijn echter twee richtlijnen. De vooropgestelde twee procent behalen en daarnaast moet je 20 procent daarvan uitgeven aan nieuw militair materieel. Geen enkel land presteert slechter dan wij op die tweede richtlijn. België geeft maar acht procent uit aan nieuw materieel.

Als je dat vergelijkt met een land als Spanje dat even weinig van zijn bbp aan defensie geeft, zie je wel dat zij veel beter scoren en maar liefst 23 procent uitgeven aan nieuw materieel.

"Wij bengelen achteraan de lijst, enkel Luxemburg besteedt nog minder

2. Waaraan besteedt de Belgische defensie geld?

Het geld van de Belgische defensie gaat vooral naar de lonen van militairen. “We hebben 30.000 militairen die relatief oud zijn, daar gaat een groot deel van het budget naartoe”, weet Franssen.

Maar het budget zal opgetrokken worden naar 1,35 procent van het bbp. “We gaan de komende vier à vijf jaar evolueren naar die 1,35 procent. Het verschil zit hem in de aankoop van vier nieuwe grote programma’s: België gaat investeren in nieuwe gevechtstoestellen, nieuwe fregatten en mijnenjagers, nieuwe gepantserde wagens en de aankoop van nieuwe drones."

3. Waarom gaat België geen 2 procent bereiken?

De NAVO-landen zijn overeengekomen om 2 procent van hun bbp te besteden aan defensie, maar België doet dit niet en gaat 1,35 procent besteden. "Het is een politieke keuze. België gaat tot negen miljard euro investeren in militair materieel. De 0,93 procent die we vandaag uitgeven, zal opgetrokken worden en er is ook een verschuiving van het geld uit te geven aan nieuw materiaal", zegt Franssen.

In 2014, tijdens de NAVO-top in Wales, spraken de NAVO-landen af om binnen de tien jaar twee procent van hun bbp te besteden aan defensie. “Dat we snel moeten evolueren naar die 2 procent is in Wales afgesproken. Tijdens deze top is die norm opnieuw bevestigd. In 2014 werd afgesproken dat wie geld uitgaf aan defensie meer moest uitgeven en wie aan het besparen was niet meer mocht besparen. België heeft zich daar ook aan gehouden. Tijdens deze top werd die 2 procent norm opnieuw bevestigd”.

4. Hoe komt het dat ons defensiebudget zo laag is?

Het feit dat België achteraan de lijst bengelt inzake het defensiebudget, heeft te maken met de overheidsschuld en ook de financiële crisis is erbij gekomen, gaat Franssen verder.

“Defensie is in ons land steeds het sluitstuk geweest van de begroting. Als er ergens op beknibbeld moest worden, werd dat vaak gedaan op defensie. Een voordeel is dat militairen bijna nooit op straat komen en staken.”

Als er ergens in de begroting beknibbeld moest worden, werd dat vaak op defensie gedaan

5. Waarom moet België meer besteden aan defensie?

"Veiligheid en stabiliteit zijn niet gratis. Daar mag je niet van uitgaan omdat we in het centrum van Europa wonen. Door de vluchtelingencrisis, de aanslagen in Brussel en de inmenging van Rusland op vlak van internet is dat de voorbije vijf jaar opnieuw duidelijk geworden.”

Volgens Jens Franssen zal er ook sterk geïnvesteerd worden in de marine. “We hebben maar een kustlijn van 60 kilometer. Maar een groot deel van onze economie is afhankelijk van het maritieme. Het gaat niet enkel om de haven van Antwerpen, Zeebrugge etc… Maar ook onder meer om de commerciële vloot met gastankers, baggerschepen en gewone vrachtschepen.

Als onze havens en zeeroutes niet meer veilig of bereikbaar zijn door terrorisme of ander machten, geeft dat enorme problemen voor de economie. Onder andere daarom is inzetten op defensie essentieel", besluit Franssen.

Als onze havens en zeeroutes niet meer veilig of onbereikbaar zijn door terrorisme of andere machten, geeft dat enorme problemen voor onze economie