De kerncentrale van Doel bij Antwerpen

500.000 handtekeningen voor de sluiting van Tihange 2 en Doel 3

Actiegroepen uit 4 landen hebben meer dan een half miljoen handtekeningen verzameld van ongeruste burgers die de sluiting van de "scheurtjescentrales" Tihange 2 en Doel 3 eisen. De handtekeningen worden vandaag overhandigd aan het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC).  

De petitie met handtekeningen is een initiatief van de actiegroepen WISE (Nederland), Initiative Drei Rosen (Duitsland), en Nucléaire Stop Kernenergie en de 11 Maart Beweging uit België. "De enorme hoeveelheid handtekeningen is het resultaat van 3 jaar werken", licht Leo Tubbax van Nucléaire Stop Kernenergie in "De Ochtend" op Radio 1 toe. "390.000 handtekeningen hebben we ingezameld via het internet, de overige op markten, werkplekken en in krantenwinkels, dokterspraktijken en apothekers."   

Rijnland, Zuid-Limburg en Oezbekistan

De meeste handtekeningen komen uit het Duitse Rijnland en Zuid-Limburg in Nederland. Dat zijn 2 gebieden die in vogelvlucht niet zo ver van de kerncentrale van Tihange bij Hoei liggen. Maar er zijn ook mensen uit Oezbekistan die de petitie ondertekend hebben. Tubbax: "Als er iets fout gaat in onze kerncentrales dan komen er radioactieve stoffen in de lucht die heel Europa kunnen bereiken."

Als er iets fout gaat in onze kerncentrales dan komen er radioactieve stoffen in de lucht die heel Europa kunnen bereiken

Leo Tubbax, woordvoerder Nucléaire Stop Kernenergie vzw

De meeste mensen hebben de petitie ondertekend uit bezorgdheid om de situatie in Tihange 2. Maar volgens Tubbax is Doel 3 gevaarlijker. "Professor Walter Bogaerts van de KU Leuven - een wereldexpert op het vlak van staal en corrosie - zegt dat Doel 3 bij een noodstop weleens in twee zou kunnen breken. Als dat gebeurt, dan is Antwerpen van de kaart."

imago/Jochen Tack

Sluiten of open houden: verdeelde meningen

De actiegroepen voelen zich in hun eis om Tihange 2 en Doel 3 te sluiten gesterkt door de steun van een aantal internationale experten. Tubbax: "De vroegere verantwoordelijke voor de veiligheid van de kernreactoren in de Verenigde Staten heeft ons een maand geleden nog gezegd dat die twee centrales niet meer zouden mogen worden opgestart. Die man is heus geen tegenstander van kernenergie."  

De vroegere verantwoordelijke voor de veiligheid van de kernreactoren in de VS heeft ons gezegd dat die twee centrales niet meer zouden mogen worden opgestart 

Leo Tubbax, woordvoerder Nucléaire Stop Kernenergie vzw

Kernreactoren Doel 3 en Tihange 2 werden in 2012 stilgelegd nadat bij ultrasone scan onzuiverheden werden ontdekt in de kernreactorwand. Die "scheurtjes" bleken waterstofinsluitsels te zijn: platgedrukte belletjes waterstof die tijdens het gietproces van de kernreactoren waren gevormd.

Na een onderzoek dat drie jaar zou in beslag nemen besloot een panel van internationale experten dat de kernreactorwanden voldoende robuust waren. De insluitsels hadden slechts een beperkte inwerking op de 20 centimeter dikke wanden.  De reactoren zouden nog ruim 20 jaar kunnen meegaan.

Een panel van internationale experten besloot dat de kernreactoren voldoende robuust waren.  Ze kunnen nog 20 jaar meegaan 

Een marge die veilig genoeg is, zo oordeelde het FANC.  Eind 2015 mocht Electrabel Doel 3 en Tihange 2 opnieuw opstarten. 

Scheurtjesreactoren kunnen nog 20 jaar mee, regering sluit ze binnen de 8 jaar

Niet om nog 20 jaar te draaien, maar nog 8. Want de regering had met de kernuitstap al besloten dat Doel 3 in 2022 zou dicht gaan en Tihange 2 een jaar later, in 2023. Over een vijftal jaar zit hun carrière er dus definitief op, tien jaar vroeger dan strikt noodzakelijk.

Een beslissing waarop geen enkele regering nog zal terugkomen: het draagvlak voor het langer open houden van de twee "scheurtjescentrales" is er gewoon niet. Iedereen -de nucleaire sector, de industrie, de overheden- aanvaarden dat Doel 3 en Tihange 2 onherroepelijk dicht gaan.  

Sluiting niet nu, maar in 2022 en 2023

Maar dat die sluiting nog zal worden vervroegd, is onwaarschijnlijk. Tenzij de scheurtjes groter zouden worden. Het FANC heeft Engie Electrabel namelijk opgelegd om de reactorwanden nauwgezet in het oog te houden. De reactoren zijn intussen een eerste keer gescand. En veilig bevonden. En er komen nog scans, in principe om de drie jaar.  

Een aanpak waarin ook de Duitse Reaktorsicherheitskommission (RSK) zich kan vinden. RSK is de Duitse versie van ons FANC: ze waakt over de veiligheid van de Duitse kernreactoren. Eerder deze week verklaarde de RSK dat ze de scheurtjesreaktoren Doel 3 en Tihange 2 als veilig beschouwt.  RSK deelt de mening van het internationale expertenpanel: de reactoren blijven ondanks de waterstofinsluitsels robuust genoeg. En de scans waken erover dat eventuele verzwakkingen tijdig zullen worden opgemerkt.  

Begin deze week verklaarde de Duitse Reaktorsicherheitskommission de scheurtjescentrales veilig. Opvallend in een land waar de weerstand tegen de Belgische kerncentrales heel groot is 

Een opvallende stellingname van de Duitse nucleaire autoriteit. Bij onze oosterburen is de weerstand tegen de scheurtjecentrales bijzonder groot. Verouderd, versleten, onbetrouwbaar, kunnen elk moment exploderen... luidt het bij de Duitse publieke opinie en een aantal politici. Die hebben al meerdere malen de directe sluiting van Doel 3 en Tihange 2 geëist. Ook nu tekenden opvallend veel Duitsers de petitie tegen de Belgische kerncentrales. Maar RSK deelt die mening dus niet.

Het is onwaarschijnlijk dat de scheurtjescentrals onmiddellijk zulen dicht gaan. Ondanks de massa handtekeningen die de actiegroepen verzameld hebben. Medeorganisator Leo Tubbax: "We wilden de petitie overhandigen met een open geest, maar we hebben gisteren moeten vernemen dat heer Hardeman (de directeur-generaal van het FANC, red.) in de traditie van zijn voorganger de toestemming heeft gegeven om Doel 3 herop te starten. Die houding zegt ons genoeg."