Het onderzoeksschip op de Cammell Laird werf, de dag voor de tewaterlating. Rodhullandemu/Wikimedia Commons

David Attenborough laat polaire onderzoeksschip "Boaty" te water

De Britse natuurkenner en presentator  David Attenborough heeft het polaire onderzoeksschip dat zijn naam draagt, te water gelaten in de Mersey. Het hypermoderne schip "RRS sir David Attenborough" zal onderzoek verrichten in de poolgebieden, en de Britse bases op Antarctica bevoorraden. Tegen eind dit jaar moet het schip opgeleverd worden. Het schip kwam in het Verenigd Koninkrijk in de belangstelling toen "Boaty McBoatface" de populairste suggestie voor een naam bleek te zijn in een internetpoll. 

Met een druk op de knop zette Attenborough het schip in beweging op de scheepshelling van de Cammell Laird werf in Birkenhead. De "RRS (Royal Research Ship) Sir David Attenborough" is zo groot dat er gewacht moest worden op hoogtij voor de tewaterlating. Ook was de bedding van de rivier de Mersey voor de scheepshelling op voorhand uitgebaggerd om te vermijden dat de romp van 10.000 ton de bodem zou raken.

"Onze toekomst zal beïnvloed worden door wat de mensen die op dit schip werken, de komende jaren zullen ontdekken", zo zei Attenborough volgens de BBC. Hij voegde eraan toe dat het de "grootst mogelijke eer" was dat het onderzoeksschip naar hem genoemd was. 

"Toen dit land 100 jaar geleden mensen naar de Zuidpool stuurde, waren we de pioniers van het exploreren van Antarctica", zo zei hij. "Toen we dat deden, vermoed ik dat de reden was dat de Zuidpool het verst leek dat men op deze planeet kon geraken."

"Nu, 100 jaar later, beseffen we dat deze afgelegen plaats in werkelijkheid de sleutel is tot het begrijpen van de planeet. Wat zich daar beneden afspeelt, beïnvloedt de hele aarde waarop we leven." 

Een doorsnede van hoe het onderzoeksschip er zal uitzien. Rolls-Royce plc

Onderste dekken en Rolls-Royce motoren

Het stuk dat nu te water gelaten is, bestaat uit de zes onderste dekken van de Attenborough, en de componenten die zo groot waren dat ze tijdens de bouw al in het schip geplaatst moesten worden. Dat is onder meer het geval met de reusachtige diesel-elektrische motoren van Rolls-Royce.

De romp werd na de tewaterlating door vier sleepboten naar een "nat dok" gebracht waar het schip voort afgewerkt zal worden. Op de zes onderste dekken die er nu al zijn, zullen nog zes andere dekken bevestigd worden, en dan wordt de binnenkant afgewerkt met de cabines, laboratoria etc. 

De David Attenborough zal bestaan uit meer dan een miljoen verschillende stukken staal, en er zal 450 kilometer elektrische bedrading in komen en 30 kilometer leidingen.  

Het schip kost zo'n 200 miljoen pond (226 miljoen euro), en tegen het eind van het jaar moet het opgeleverd worden. Dan zal het een aantal proefvaarten maken, om vervolgens te beginnen aan expedities naar de Noord- en de Zuidpool. 

Een voorstelling van de David Attenborough op expeditie in het poolgebied. (Illustratie: Rolls-Royce plc)

Hypermodern en ijsbreker

De David Attenborough wordt uitgerust met al de laatste technische en wetenschappelijke snufjes. Het schip zal een sonar hebben die een kilometer vooruit kan kijken, zodat de kapitein de bodem kan zien van de plaatsen waar hij naar toe wil. En als de zee op die route bedekt is met ijs: de Attenborough zal ijs van een meter dik kunnen doorploegen met een snelheid van drie knopen. 

Het onderzoeksschip wordt uitgerust met een landingsplaats voor helikopters, kranen en laboratoria. Opvallend is dat er ook speciale vrieskamers komen, waar ijsmonsters en boorkernen in de beste omstandigheden bewaard kunnen worden. 

Vanop de Attenborough zullen ook kleine onderzeeërs en andere instrumenten te water gelaten kunnen worden. Daarvoor heeft het schip een zogenoemde "moon pool", een groot gat dat door het midden van de romp loopt. Dat moet toelaten instrumenten te water te laten, ook als het weer of het dichte zee-ijs het moeilijk zouden maken om dat vanaf de kant te doen. 

Het ontwerp van het schip, dat het werk is van Rolls-Royce, maakt het ook mogelijk om bijna geluidloos te varen als dat nodig is. Dat moet onderzoekers in staat stellen om zeewezens van dichtbij te bestuderen zonder hen te storen. 

De Attenborough zal de twee schepen van de huidige Britse poolvloot - de RRS James Clark Ross en de RRS Ernest Shackleton - vervangen. Die schepen zijn verouderd, ze hebben er samen al zo'n 50 jaren dienst opzitten, en ze zijn ook duur in het gebruik.

"We hebben nu een echt ultramodern schip, en we zullen dus in staat zijn om veel meer wetenschap te bedrijven", zei Jane Francis, de directeur van de British Antarctic Survey, aan de BBC. "We zullen in staat zijn om naar meer afgelegen gebieden te gaan, we zullen grotere projecten kunnen uitvoeren, we zullen veel meer onderzoek kunnen doen. We zullen echt in staat zijn om baanbrekende onderzoek te verrichten dat we in het verleden niet konden doen." 

Als een van de drie autonome gele onderzeeërs in actie is buiten de Attenborough, zal die de naam "Boaty McBoatface" dragen. (Foto: National Oceanography Centre Southampton)

Boaty McBoatface

De bouw van de Attenborough wordt in Groot-Brittannië nauwgezet gevolgd sinds een online campagne geprobeerd heeft om het onderzoeksschip "Boaty McBoatface" te noemen. 

Dat begon in maart 2016, toen de Natural Environmental Research Council aankondigde dat het grote publiek namen kon voorstellen voor het schip. Namen die al eerder gebruikt werden, waren uitgesloten, maar voor de rest stond de NERC open voor suggesties. Wel werd gezegd dat de NERC het laatste woord zou hebben, en dat de populairste suggestie niet automatisch de nieuwe naam zou worden. 

De gewezen BBC radiopresentator James Hand stelde als grapje "Boaty McBoatface" voor, en dat werd snel de meest populaire keuze. Bij het afsluiten van de poll had  "Boaty" 124.109 stemmen, zo'n 33 procent van het totaal. Op de tweede plaats stond "Poppy-Mai" met bijna 11 procent, derde werd "Henry Worsley" met 4 procent. Worsley was een Britse officier die in 2009 met succes de Zuidpoolexpeditie van Ernest Shackleton overdeed. "David Attenborough", die het uiteindelijk zou worden, werd vierde met bijna 3 procent van de stemmen, en vijfde werd "It's Bloody Cold Here", met 2,85 procent. 

Op zes mei 2016 kondigde de Britse minister van Wetenschap Jo Johnson aan dat de keuze gevallen was op David Attenborough, maar dat "Boaty McBoatface" de naam zou worden van een van de op afstand bediende onderzeeërs van de Attenborough. De Attenborough zal drie van deze autonome onderwatertuigen krijgen van het National Oceanography Centre in Southampton, en als een van die "yellow submarines" op een missie is buiten het schip, zal dat gebeuren onder de naam "Boaty McBoatface". 

Na de bekendmaking werd een petitie begonnen waarin Sir David Attenborough opgeroepen werd om zijn naam te veranderen in Sir Boaty McBoatface. Die kreeg zo'n 38.000 handtekeningen, maar Attenborough ging, zoals bekend, niet op de vraag in. 

Sir David Attenborough in 2016 bij de viering van de 90e verjaardag van koningin Elizabeth II.

Stealthy McStealthyface en Fluffy McFluffyface

"Boaty McBoatface" zou geïnspireerd zijn op "Hooty McOwlface", een uil die in 2012 zijn naam kreeg via een "Adopt-A-Bird" programma, en die populair werd op het internet. Intussen heeft het fenomeen ook navolging gekregen: bij een bevraging in 2016 van Amerikaanse piloten naar een naam voor de nieuwe stealth-bommenwerper Northrop Grumman B-21, was "Stealthy McStealthface" een van de afgewezen namen. 

En op 5 augustus 2016 werd een aflevering uitgezonden van de langlopende tekenfilmserie "Regular Show", die "Spacey McSpaceTree" heette. Een vlogger in de BBC III-serie "Pls Like" heette dan weer "Vloggy McVlogface". Op 22 maart 2016 werd de dienst tussen Portsmouth en Waterloo van South West Trains "Trainy McTrainface" genoemd, en diezelfde naam werd ook gekozen in een Zweedse online poll voor een nieuwe lokomotief op de lijn Stockholm-Göteborg.

In mei 2017 maakte het Hunstanton Sea Life Sanctuary in het VK bekend dat het eerste kuiken van een Humboldt pinguïn dat in meer dan tien jaar was uitgekomen, "Fluffy McFluffyface" genoemd was door het personeel. In november 2017 ten slotte werd aangekondigd dat een van de zes nieuwe ferry's in de haven van Sydney in Australië "Ferry McFerryface" zou gaan heten.